25 mei 2013

Follow @DuurzaamNieuws

Steun ons!

Jatropha toch geen wonderplantje

2011-03-22 | Bron: NIZA |

Aan biobrandstoffen uit jatropha blijken grote nadelen te kleven. Ze veroorzaken tot zes keer meer CO2 uitstoot dan fossiele brandstoffen. Dit staat in het rapport van de organisaties Niza/ActionAid, Royal Society for the Protection of Birds en Nature Kenya. Bovendien gaat de aanleg van grootschalige plantages gepaard met landuitzetting en gevolgen voor de voedselvoorziening van de lokale bevolking.
 
Meer CO2 uitstoot
De onderzoekers berekenden door dat biobrandstoffen op basis van jatrohapa een slechte keuze is als het gaat om een groen en duurzaam alternatief. Uit het rapport blijkt namelijk dat biobrandstoffen gemaakt uit jatropha, 2,5 tot 6 keer meer CO2 uitstoten dan fossiele brandstoffen, hierbij rekening houdend met zowel het productieproces als het consumptieproces.
 
Jatropha plantages
Een andere conclusie uit het rapport is dat de aanleg van jatropha plantages een directe invloed heeft op de lokale voedselvoorziening. Desondanks kreeg het bedrijf Kenya Jatropha Energy Limited, dochteronderneming van het Italiaanse energiebedrijf Iniziative Industriali Nouve toestemming van de Keniaanse overheid om in de Dakatacha Woodlands 50.000 hectaren te ontginnen voor de aanleg van jatrophaplantages ten behoeve van de productie van biobrandstoffen voor de Europese energiemarkt.
 
Actie tegen aanleg plantages
“Met de uitkomst van het rapport vervalt de rationale om te kiezen voor jatropha als groen en duurzaam alternatief. Wij steunen daarom de strijd van onze Keniaanse partner om de aanleg van de jatropha plantages in de Dakatcha Woodlands te stoppen.” zegt Gerno Kwaks, hoofd Campagnes bij Niza.
 
Gevolgen
Dakatcha is de thuishaven van meer dan 20.000 mensen en is het voorouderlijk land van inheemse minderheden, zoals de Watha stam en de Giriama stam. Met de aanleg van de plantages worden niet alleen de inheemse minderheden van hun land verjaagd, maar worden ze ook beroofd van hun levensonderhoud en hun heilige begraafplaatsen. Bovendien wordt de landbouwgrond van lokale boeren opgekocht wat directe gevolgen heeft voor de lokale voedselvoorziening. En raakt het ecologisch evenwicht ernstig verstoord.
 
Landgrabbing
Het Keniaanse project staat symbool voor een wereldwijde trend. Door de hoge olieprijs, maar ook door de nieuwe EU-richtlijn, waarin de EU in 2020 tien procent van alle benzine en diesel wil halen uit duurzame energiebronnen, zal de Europese vraag naar biobrandstoffen in de aanloop naar 2020  naar verwachting verviervoudigen. Daarom struinen steeds vaker Europese biobrandstofbedrijven ontwikkelingslanden af naar goedkope grond voor het verbouwen van jatropha, palmolie of suikerriet. Zo betaalt Kenya Jatropha Energy Limited nog geen drie euro per hectare voor de aankomende dertig jaar.
 
“Hoewel Afrika investeringen goed kan gebruiken, met name in de landbouw, heeft het merendeel van deze investeringen geen positief effect op de lokale bevolking. Daarom moet in de 10% norm van de EU meer nadruk liggen op investeren in windenergie en zonne-energie. Want nu neemt onze ‘ecologische voetafdruk’ overzees toe” stelt Gerno Kwaks.
 
Politieke aanbevelingen
Niza/Actiond doet de volgende politieke aanbevelingen aan de Minister van Infrastructuur en Milieu en de Minister van Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie:
    •    Nederland en andere EU-lidstaten moeten in hun nationale actieplannen het quotum van 10% niet invullen met alleen biobrandstoffen.
    •    Verminder het vervoer- en energieverbruik in de EU
    •    Steun de kleinschalige en duurzame productie van biobrandstoffen

Download hier het onderzoeksrapport

Reacties: 12 | reageer

Ton van der Valk schreef op 11-06-2011:

| reageer |

Ger schreef op 20-04-2011:

 

Wat overdreven CO2 cijfers? De cijfers zijn zwaar overdreven. Het is mogelijk om een effective hoger CO2 uitstoot te verkrijgen in de eerste paar jaar door b.v. diep ploegen. Echter niet voor arme gronden, daar is al nauwelijks enige SOM aanwezig wat de CO2 kan veroorzaken. ( tot 2 tot 3 keer). Echter al die CO2 is eveneens afkomstig uit de korte cyclus (mischien niet zo kort als eerder genoemde jaarlijkse cycli, eerder iets van 10 to 200 jaar). Diep ploegen doe je bij korte rotatie gewassen elk jaar, bij een Jatropha mischien 1 keer bij aanplant en dan de komende 35 jaar niet meer. Ja als je een regenwoud op veen-achtige grond neerhaalt, de hele mik affikt (inclusief grote delen van het veen) om er vervolgens olie palm op te plaatse, dan produceer je een smak CO2 waar je wel een 100 jaar over doet om dat weer in de olie te doen belanden. 

Idioten die denken dat het vervangen van de olieplam door de Jatropha een soort van vrijwaring briefs bemachtigen om excat hetzelfde te doen als gedaan is bij de oliepalm, verdienen straf, veel straf. 

Genoemde water foot print van Jatropha is een foutief onderzoek wat verschillende parameters compleet door elkaar haspelde. Notabene word in de referenties van het rapport de onderzoeken genoemd dat het verhaal over de vermeende grote water footprint wordt ontkracht. Jatropha kan met de helft aan water dat nodig is voor andere olie producerende planten.    

| reageer |

pyrus communis schreef op 10-04-2011:

Even over Bioshape. Inderdaad werden de vereiste licensies niet op de meest fraaie manier verkregen. Dat er echter mensen van hun land verdreven werden is klinkklare nonsens want de bush die door Bioshape ontgonnen werd (het woord zegt het al) werd niet door de boeren gebruikt omdat?juist! het bush was. De bevolking van het dichtsbijzijnde dorp (150 mensen) verdriedubbelde tot 450 dank zij de werkzaamheden op de Bioshape plantage. Omdat een nederlandse energie producent met aandelen in het project zich vervolgens terug trok ging het project mede daardoor  failliet en stonden alle arbeiders vervolgens weer op straat (in de bush) . Het is heel gemakkelijk om vanuit je pluche stoel te wijzen naar ondernemers die door hun eigen ambities de fout in gaan. Bioshape wordt momenteel in Tanzania gezien als een voorbeeld van zoals het niet moet. Helaas heeft dat ook een negatieve uitstraling naar andere jatropha projekten die op basis van duurzaamheid alle medewerking en ondersteuning verdienen. Tanzania droomt van jatropha olie export. hetgeen in lengte van jaren niet gerealiseerd zal worden. Het eenvoudigste exportprodukt van jatropha plantages is CO2 en dan helpt zo.n rapport als het bovenstaande niet erg.

| reageer |

Paul Hassing schreef op 01-04-2011:

Trees for travel maar ook anderen stellen dat jatropha niet meer C02 kan uitstoten dan het heeft vastgelegd in de noten. Dat zal waarschijnlijk niemand betwisten. Maar daar gaat het niet om. Het onderzoek heeft -naar ik begrijp- de gehele keten bekeken. Dus ook de energie die nodig is om het gewas te planten (plantagebouw) , de kunstmest, het vervoer, de omzet in brandstof en dergelijke. Dan komt het onderzoek tot de conclusie dat het vele malen meer uitstoot dan het gewas heeft vastgelegd. Dat is natuurlijk heel goed mogelijk. De vraag is evenwel of de uitstoot groter of kleiner is vergeleken met fossiel brandstoffen als ook voor fossiele brandstoffen de gehele keten wordt bezien. Dat laatste is mij niet duidelijk uit dit korte bericht.

| reageer |

Paul Hassing schreef op 01-04-2011:

Trees for travel maar ook anderen stellen dat jatropha niet meer C02 kan uitstoten dan het heeft vastgelegd in de noten. Dat zal waarschijnlijk niemand betwisten. Maar daar gaat het niet om. Het onderzoek heeft -naar ik begrijp- de gehele keten bekeken. Dus ook de energie die nodig is om het gewas te planten (plantagebouw) , de kunstmest, het vervoer, de omzet in brandstof en dergelijke. Dan komt het onderzoek tot de conclusie dat het vele malen meer uitstoot dan het gewas heeft vastgelegd. Dat is natuurlijk heel goed mogelijk. De vraag is evenwel of de uitstoot groter of kleiner is vergeleken met fossiel brandstoffen als ook voor fossiele brandstoffen de gehele keten wordt bezien. Dat laatste is mij niet duidelijk uit dit korte bericht.

| reageer |

Jan Juffermans schreef op 01-04-2011:

Het verhaal van Jatropha was helaas altijd al te mooi gemaakt. Omdat het hier om monokultuur gaat voor de export, is dit een 'goed' voorbeeld van onaanvaardbare en niet duurzame landgrabbing. Bij de wellicht wat overdreven CO2-cijfers komt nog het sociale onrecht en de waterfootprint van Jatropha (zie www.waterfootprint.org ), die extreem groot is, en dus vaak ten koste gaat van o.a. de drinkwatervoorziening en andere gewassen/planten.

Grootschalige energieteelten zouden we moeten verbieden, en de EU moet haar doelstellingen drastisch wijzigen, op basis van voortschrijdend inzicht en onderzoek. We hebben vruchtbare grond hard nodig voor de voedselvoorziening. Alleen als we drastisch minder vlees en zuivel zouden eten, komt er wat meer ruimte voor grondstoffengewassen.

| reageer |

Noortje schreef op 30-03-2011:

Er worden in dit artikel twee grote fouten gemaakt:

1) de sociale problematiek die genoemd wordt is niet Jatropha-eigen maar ligt aan politieke, economische, en sociale context van Kenia: de implementatie en beheer zijn niet toereikend. Ditzelfde probleem speelt ook bij andere planten waar biobrandstoffen van gemaakt worden, dus is dit ook geen Jatropha-eigen probleem. De oplossing zou ik dus niet zoeken in het bannen van de Jatropha plant, maar in een verduurzaming van het gebruik er van.

2) CO2 uitstoot van planten is in het algemeen neutraal, omdat planten tijdens hun groei ook de CO2 opnemen uit de lucht. Dit heet de korte CO2 cyclus.* In een life cycle analysis (LCA) kan de hoeveelheid uitgestoten CO2 weggestreept worden tegen de  opgenomen CO2. Een totale CO2 uitstoot, zes keer zoveel dan fossiele brandstoffen, is dus onzin.

 Daarnaast vraag ik mij af hoe men Jatropha als een wonderplantje ziet en zich daarna verbaasd over CO2 uitstoot en sociale problematiek. Dit is niet anders dan bij andere bio-olie gewassen.

 

*Bij fossiele brandstoffen is dit in theorie ook het geval, maar hebben we het hier over een cyclus van miljoenen jaren, wat wij met onze relatief korte aanwezigheid als mens als oneindig lang ervaren.

| reageer |

Willie schreef op 28-03-2011:

Weer èèn van de vele deskstudies die de media halen, de Jatropha en andere plantaardige gewassen zijn bij uitstek de oplossing voor armoede bestrijding in ontwikkelingslanden mits deze op lokaal niveau worden ingezet.

Je hoeft geen wetenschapper of hoogleraar te zijn om te begrijpen dat de basis van een zelfstandige economie begint bij de agrarische sector , maar voor de teelt en processing van deze agrarische producten is wel energie nodig.(het gebruik van conventionele brandstoffen en andere energievoorziening is voor deze doelgroep geen optie, omdat het domweg met hun levensstandaard niet te betalen is).

Een afgestemde combinatie van lokale Bio-fuel productie met voedsel productie, is daarom bij uitstek een oplossing voor ontwikkelingslanden om een groeiende economie van de grond te krijgen en zichzelf in de eerste primaire levensbehoefte te kunnen voldoen.

Als de overheid cq ontwikkelingsorganisaties en Nederlands bedrijfsleven zich is gingen richten op deze doelstelling, zou de wereld er op korte termijn veel anders uitzien, kennis en kunde om dit te realiseren is in Nederlands aanwezig, maar wordt tot op heden weinig benut ofwel gecombineerd in ontwikkelingsprojecten.

 

 

 

 

| reageer |

Timber schreef op 26-03-2011:

Het verhaal slaat natuurlijk niet alleen op de Dakatcha Woodlands in Kenia.

Het is algemeen bekend dat een bedrijf als het failliete Bioshape er in Tanzania ook een rommeltje van gemaakt heeft.

Originele bewoners zijn van hun land verdreven, er is massaal illegaal tropisch bos gekapt en om de benodigde vergunningen te verkrijgen is ruimhartig met smeergeld en steekpenningen gestrooid.

| reageer |

Trees for Travel schreef op 23-03-2011:

Jammer dat  de constateringen en conclusies niet op elkaar aansluiten van dit onderzoek, waardoor er onnodige verwarring is ontstaan.

Conclusie 1: biobrandstoffen stoten meer CO2 uit dan fossiele brandstoffen“De onderzoekers berekenden door dat biobrandstoffen op basis van jatroapha een slechte keuze is als het gaat om een groen en duurzaam alternatief. Uit het rapport blijkt namelijk dat biobrandstoffen gemaakt uit jatropha, 2,5 tot 6 keer meer CO2 uitstoten dan fossiele brandstoffen, hierbij rekening houdend met zowel het productieproces als het consumptieproces.”Deze berekening, strookt niet met wat wij uit de praktijk kennen van het door Trees for Travel gesteunde jatropha project in Mali. Overigens maakt het voor de CO2 toename niet uit of de omzetting van de biobrandstof efficiënt of inefficiënt is. Er lijkt bij het vertalen van de constatering in de conclusie sprake te zijn van een denkfout. Er kan namelijk nooit meer CO2 uit de verbranding en de bewerking van een jatrophanoot komen dan die noot heeft opgenomen. De C komt uit de noot en de O uit de lucht. En die zijn in de plant terecht gekomen door fotosynthese (CO2 wordt C (koolstof) voor de plant en O (zuurstof) voor lucht).De productie van jatropha olie of diesel gebeurt in ieder geval in het door ons gesteunde project in Mali op basis van biodiesel van jatropha. En wij nemen aan dat ieder ander verstandig opgezet project dit ook doet. Alle CO2 die vrijkomt bij de productie en de verbranding van de biobrandstof wordt weer opgenomen door de jatrophaplanten die groeien voor de volgende notenoogst. Dat is nu eenmaal het principe van biobrandstoffen. In het geval van jatropha is er zelfs een positief CO2 effect, omdat de struiken blijven groeien en jaarlijks extra CO2 opnemen, waarvan de C niet in de noten en dus de biodiesel terechtkomt, maar in de stengel en wortels achterblijft. Ongeacht of de productie wel of niet net zo efficiënt is als de productie van diesel op basis van aardolie; de kern is dat jatropha olie/–diesel het opstoken van fossiele brandstoffen voorkomt, daarmee extra CO2 in de atmosfeer vermijdt en daardoor een positief klimaateffect heeft. De constatering kan correct zijn, maar de conclusie slaat de plank aardig mis Conclusie 2: Jatropha is negatief voor de voeselvoorziening Een andere conclusie uit het rapport is “…..dat de aanleg van jatropha plantages een directe invloed heeft op de lokale voedselvoorziening.” Dit geldt specifiek voor het project in Kenia, dat werkt met plantages en boeren in loondienst. Het was al eerder bekend dat dit economisch niet interessant is in gebieden waar de inkomsten boven de 3 dollar per dag liggen. Verder kan de grond voor de plantages niet meer gebruikt kan worden voor voedselproductie. Jammer genoeg kennen de onderzoekers het project in Mali (en enkele andere) niet, anders hadden zij dat vast wel opgenomen als voorbeeld hoe het wel zou moeten/kunnen in Kenia. Bij dit project blijft de grond in eigendom van de boeren, blijven zij op hun akkers hun voedselgewassen verbouwen en zorgt de aangeplante jatropha struiken zelfs voor een hogere voedselproductie omdat zij de gewassen beschermen tegen vraat door geiten en erosie. Wel eindigt het NIZA met de aanbeveling: “Steun de kleinschalige en duurzame productie van biobrandstoffen. Alleen komen de meeste lezers niet tot aan de kleine lettertjes.” 

Ondanks de positieve resultaten bij het eerder genoemde project in Mali, is Trees for Travel de laatste die jatropha een wondergewas zal noemen. Het kan in gebieden waar de inkomens tot de laagste ter wereld behoren en waar boeren zich moeten redden op arme gronden een waardevolle bron van inkomsten zijn, mits het kleinschalig wordt toegepast in een combinatie met landbouwgewassen.

Het is jammer dat bij project in Kenia deze inmiddels bekende gegevens niet in de praktijk heeft gebracht. Wij begrijpen de conclusie van het NIZA dat dit voor de situatie in Kenia onaanvaardbaar is. Maar om in de berichtgeving alle initiatieven over een kam te scheren en appels en peren met elkaar te gaan vergelijken, is een gemiste kans en kan schadelijk zijn voor de steun aan die boeren en boerinnen die wel een inkomensverbetering hebben.

Trees for Travel, Arnhem

| reageer |

Gerard Almere schreef op 23-03-2011:

Deze bewering zonder aanhalingstekens, of vraagteken, dus als"  waarheid " te presenteren is so wie so al een gospe. Bovendien multinationals hebben bevokingen in ontwikelingslanden nog bijna nooit geholpen, ook nu is het eerder een bedreiging. Andere kleinschalige projecten zijn wel succesvol.  B.v. Jatrpha-project  met steun van TNT in Malawi. Hier werken kleine boeren mee in plaats dat ze verjaagd worden zoals ook ondermeer in Zuid Amerika. Zouden deze mensen echt niet weten wat ze daar doen? En wat betreft de co2-uitstoot, als dit nou zou gelden voor b.v. de teerzanden in Canada, zou dit eerder kloppen. De reaktie " onzin in het kwadraad"  is mij dan ook uit het hart gegrepen.

| reageer |

ger schreef op 23-03-2011:

Onzin in het kwadraat. Lees FAO rapporten in plaats van deze politiek gemotiveerde wartaal. Lees onderzoeks rapporten van Wageningen. 

 

| reageer |

Thema: competitie Schrijftalent 2013

Biobier: ecologischer, lekkerder en minder hoofdpijn

Haal je elektriciteit uit levende planten

Wildgroei aan mensen, en aan zwartkijkers

BEEingGreen bijenpaleizen in stadsparken