MVO is echt niet duurzaam
 

18 mei 2013

MVO is echt niet duurzaam

2012-01-29 | Bron: iNSnet |
MVO is echt niet duurzaam
Met het nodige tromgeroffel werd een tijdje geleden het trendrapport van MVO Nederland gelanceerd. Maar wie de trends goed beschouwt kan zich niet aan de indruk onttrekken dat het niet meer dan een beschrijving betreft van ontwikkelingen die al jaren gaande zijn. Door daar nu het etiketje MVO op te plakken wordt eigenlijk het failliet van het concept bevestigd.

“Duurzaamheid gaat in de kern over wat maatschappelijk van waarde is” schreef Jan Jonker vorig jaar in zijn oratie.  “De bestaansreden voor organisaties is dat zij waarde creeren voor mensen binnen en buiten de organisatie”.  Jan Rotmans  schrijft in een recente column: “MVO wordt  doorgaans opgevat als een vorm van ondernemen die gericht is op economische prestaties (profit), met respect voor de sociale kant (people) binnen de ecologische randvoorwaarden (planet).”

Zowel Jonker als Rotmans stappen af van de triple-P benadering van John Elkington uit 1998, waarop het concept MVO is gebaseerd.  Jonker, omdat de drie P’s staan voor gescheiden werelden en een holistisch duurzaam proces in de weg staan. Rotmans, omdat MVO te veel uit gaat van compensatie voor kwaad dat al is aangericht. Duurzaamheid is pro-actief. Dus is MVO niet duurzaam.

De conclusies van Jonker en Rotmans worden bevestigd door de werkelijkheid. Want in weerwil van het geclaimde succes van MVO – het zou bedrijven succesvoller en innovatiever maken – dendert de BV Nederland de laatste jaren achteruit in de internationale rangorde, zowel in duurzaamheid, in innovatiekracht als in investeringsklimaat voor duurzame energie.

Wie zich realiseert dat de vaandeldrager voor MVO in Nederland een instrument is van de zelfde overheid die door haar neo-liberale beleid de transitie naar duurzaamheid alleen maar tegenwerkt, zal zich hierover niet verbazen.  Daarbij is een achterblijvend BNP een extra signaal dat het in Nederland zo populaire MVO niet duurzaam is. Want in landen die echt duurzaam aan het werk zijn groeit dat zelfde BNP aanmerkelijk meer.

Peter van Vliet

Column Jan Rotmans op Nuzakelijk.nl
Oratie Jan Jonker
Trendrapport MVO


Steun ons!
Reacties: 8 | reageer
Sin Declerc schreef op 16-10-2012:

Het is met tripple P als met vele andere goeie concepten die niet juist begrepen worden: doordat de meeste bedrijven niet tripple P maar duo P toepassen (planet voor de vergunning en de PR, mens voor de wetgever en de goede doelen), menen ze aan MVO te doen. Maar dat is natuurlijk niet zo.

MVO komt historisch voor uit de vraag waarom je aan ethisch ondernemen moet doen:WHY. Tripple P is een invulling van de vraag hoe je dat dan moet concreet gaan doen: HOW. En dat is waar het grondig mis loopt. Tripple P is nooit als aandachtsdomeinen bedoeld, en zeker niet als op zich staande domeinen. Doel was wel om een beslissing aan drie domeinen te toetsen. Dat is heel wat anders. De fnuik kwam er pas echt in toen uit de idee overgewaaid kwam dat het wat met goede doelen en PR te maken had. 

De tripple bottom line werkt wél: afwegen van beslissingen aan mens, planeet én de kassa. Bedrijven die dat doen, hebben het merkelijk makkelijker in tijden van crisis. En dat is niet toevallig.

Wie geïnteresseerd is in het vermijden van dergelijke courante misvattingen, kan op www.uitrit4.be een gratis handboek 'impactrijk MVO' downloaden. Impactrijk mvo, omdat die fouten als 2P er voor zorgen dat het MVO-beleid nul opbrengt, nul impact heeft en handenvol geld kost.

Voor mij blijft de conclusie: goede doelen steunen levert niets op. Echt tripple P levert veel op. In m'n boek kan je lezen wat dan wel, en hoe je dat aanpakt.  



| reageer |
Peter van Vliet schreef op 01-02-2012:
Beste Lobke,  als je de columns van Jan en mij goed leest, zul je zien dat het juist NIET gaat om een discussie over semantiek, maar dat het JUIST gaat om hoe we de begrippen invullen cq er uitvoering aan geven.  En gezien de gemeten resultaten doen we dat  niet goed in Nederland. Dat moet beter, en dus anders, want met de huidige aanpak komen we er niet. Het tweede deel van je conclusie klopt.

Waar ik me echter aan stoor is de nogal gratuite opmerking  als zouden zowel Jan als ik  slechts roependen vanuit de kantlijn zijn. Je weet verduveld goed dat wij al jaren trekken en duwen op meerdere niveau’s om de samenleving naar een duurzame transitie te brengen. Dat is zelfs zo bekend, dat we dat echt niet in elke column hoeven te benoemen.

Om echter een begin van een antwoord te geven op jouw vraag, hoe we tot echte duurzaamheid komen: dat is vooral samen. En in dat samen is de overheid de grote afwezige. Zolang ik mij met duurzaamheid bezig hou vraagt het bedrijfsleven al aan Den Haag: Geef ons richting, geef ons normen. Dat gebeurt niet in Nederland. En dat gebeurt wel in landen om ons heen. Daarom loopt Nederland zo’n enorme achterstand op.

Bedrijven kunnen het niet alleen. De ondersteuning vanuit MVO Nederland verdient alle lof en waardering. Maar zolang ook MVO Nederland niet vanuit Den Haag met duidelijke wet en regelgeving wordt gesteund, zal haar inspanning niet optimaal kunnen renderen.

Het merk MVO heeft teveel een imago gekregen van “Ik wil wel maar ik kan niet”.  Ter discussie stellen van de term MVO is daarom geen discussie over semantiek, maar een discussie over de kracht van een merk.  Mijn mening is dat het merk MVO onvoldoende de lading dekt om tot echte duurzaamheid te komen.  Hoe, en onder welke vlag we daar wel komen?  Daar kunnen we het beter samen om een grote ronde tafel over hebben.  Met Maxime er bij, als het even kan.



| reageer |
Lobke Vlaming schreef op 01-02-2012:

Beste Peter,

 

In reactie op jouw column heb ik zojuist een blog geplaatst op de website van MVO Nederland: http://blog.mvonederland.nl/2012/02/mvo-is-echt-wel-duurzaam/.

 

In het kort is het een oproep om niet te blijven hangen in semantiek over MVO of duurzaam ondernemen, maar een inhoudelijke discussie te voeren over hoe we tot de door ons allen gewenste duurzame economie kunnen komen.

 

Met vriendelijke groet,

Lobke Vlaming

MVO Nederland 



| reageer |
Jochem Mos schreef op 01-02-2012:

In mijn werk loop ik veel tegen 'MVO' aan. Het is vaak een uitweg voor mensen die niet écht iets willen veranderen binnen of buiten de organisatie. We laten mensen beloven dat zij geen kinderarbeid inzetten (in Nederland) en dat zij echt de wereld beter gaan maken, mede op milieugebied.

Een andere oplossing is veel effectiever. Bijvoorbeeld de levenscyclusanalyse van producten (LCA). Die bekijkt de maatschappelijke kosten als gevolg van milieuvervuiling, vergiftiging van arbeiders en uitputting van grondstoffen (o.a.). Die maatschappelijke kosten worden gereduceerd.

De verkoopprijs van een product PLUS de maatschappelijke kosten van een product = werkelijke kosten. Als iemand op laagste werkelijke kosten inkoopt, gaan we gebalanceerd om met mens en milieu. Meer MVO kun je niet ondernemen, met het verschil dat alle checklists en al het groenwassen de deur uit gaat.

 Jochem Mos

Directeur ProtectioGlobus



| reageer |
Bert-Jan van der Mieden schreef op 01-02-2012:
Beste Peter, goed om deze aanvulling van je te vernemen. Prima activiteiten. Ik geloof ook in het verbeteren van de wereld in de directe omgeving. Het is goed en noodzaak ons bijvoorbeeld te bekommeren om hen die het minder hebben, maar laten we ook in onze eigen omgeving beginnen.  MVO begint niet alleen bij onszelf maar zelfs en in eerste instantie IN onszelf.


| reageer |
ABerg schreef op 30-01-2012:
Ik vind het enigszins kort door de bocht om te zeggen dan de term 3Ps of MVO (dat is gefundeerd op 3Ps benadering) tekort zou schieten. Dat gezegd kan ik mij wel vinden in de kritiek die zowel in het artikel van Peter als de reactie van Bert-Jan wordt geuit in de manier waarop (delen van) politiek en bedrijsleven vinden dat MVO in praktijk ingevuld kan worden. Hierbij wordt helaas het compenseren van impact op mens en milieu middels bijv. het steunen van een goed doel of het afkopen van carbon offset als voldoende geacht. En ja, in die zin voldoet MVO niet aan een werkelijk duurzame samenleving. Dit is echter niet een tekortkoming van 3Ps of MVO  als framework. Wanneer deze altijd wordt benaderd vanuit de basis gedachte dat deze 3Ps in een duurzame (lees houdbare) en rechtvaardige balans moeten zijn, werkt dit altijd door in alle aan de drie aspecten gerelateerde onderwerpen, m.i. dus ook in deandere door Bert-Jan genoemde andere 5Ps. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen is voor mij niets minder dan op zo'n manier ondernemen (of politiek bedrijven) dat de mens (huidige en toekomstige situaties) en milieu (natuur, dier en ecosystemen) ook op lange termijn geen nadelige of destructieve impact te verwerken krigen.  Voor mij zit duurzaamheid dus ook ingebakken in MVO en de 3Ps, maar ook ik zal eerlijk zeggen dat ik de term MVO meestal laat vergezellen met de term Duurzaamheid, juist omdat in de praktijk inmiddels MVO meer als synoniem voor 'goede doeln' wordt gezien en helaas niet als een manier om een duurzame samenleving (en duurzame economie) te bewerkstelligen en te bevorderen. Goede doelen en compensatie kunnen wel onderdeel zijn bij het naar een hoger volwassenheidsniveau brengen van MVO maar moeten m.i. slechts geaccepteerd worden als een tijdelijk onderdeel. Hoe hoger het volwassenheidsniveau van een MOp MVO gebaseerde Samenleving is, hoe minder goede doelen en compensatie nodiG zal zijn, niet? Hier zullen wij als burger en consument altijd kritisch naar moeten blijven kijken. We zijn er mede verantwoordelijk voor als  aan MVO onvoldoende invulling wordt gegeven...

| reageer |
Peter van Vliet schreef op 30-01-2012:

@Bert-Jan: De oplossingen die ik voorsta liggen in het domein van de circulaire, maar vooral ook lokale economie. Lokale opwek van schone energie, lokaal geld en de cooperatie als ondernemingsvorm spelen daar een belangrijke rol in. De oprichting van de Zonvogel was daar een eerste stap in, net zoals mijn betrokkenheid bij het platform Duurzame en Sociale Economie . Zie ook hier het eerste deel van een artikel serie over lokale economie, die concrete handreikingen biedt aan mensen die de transitie in deze richting willen realiseren.

Kortom, het woord volgt de daad ;)



| reageer |
Bert-Jan van der Mieden schreef op 30-01-2012:
Wellicht wat kort door de bocht, maar Peter heeft wel een punt. Het is altijd goed om de ontwikkelingen kritisch te beschouwen. We zijn ons al eeuwen aan het ont-wikkelen en ontplooien en dat is een voortschrijdend proces. De ontwikkeling van MVO ging van bevlogenheid en idealisme naar noodzaak en winstmaker en er zijn al mensen die aangeven dat het door het neo-liberalistische kapitalistische systeem is en wordt ingepikt. Boeiend genoeg en ook noodzakelijk om al die ontwikkelingen kritisch te volgen en te onderzoeken. Of Jan Jonker en Jan Rotmans de drie P’s loslaten weet ik niet. Ik betwijfel het ten zeerste. Dat ze verder en meer willen is mijns inziens een goede zaak. Met de drie P’s alleen komen we er ook niet. Ik formuleerde er acht en deed dat niet om spitsvondig te wezen.

http://bit.ly/vCpN5L

 

Dat de Nederland BV hard achteruit dendert is waar, maar dat is een politieke keuze van deze regering en die is democratisch tot stand gekomen. De wereld verbeteren begint dus inderdaad bij onszelf. We kunnen wijzen naar een overheid en naar politici, maar daar verbeteren we de wereld niet mee. We kunnen ook kritisch zijn, maar zonder het bieden van een oplossing is dat beslist wel zinvol, maar ook niet leidend tot duurzaamheid. Welke oplossingen sta je voor Peter? En hoe? Die mis ik in je artikel.

 

Ik heb de wijsheid ook niet in pacht, en in mijn eentje kan ik niet veel, maar met het IkVerbind-platform wil ik wel een actieve bijdrage leveren aan een multidisciplinaire aanpak. Hoe meer draagvlak, des te meer kans op snellere en betere resultaten op het gebied van duurzaamheid. Zo zijn er duizenden initiatieven. Gelukkig maar. Mijn insteek is o.a. om ze met elkaar te verbinden. Jan Rotmans en Jan Jonker, die een geweldige bijdrage leverde aan de Kick-Offbijeenkomst op 24 september j.l.,  zijn voor mij bemoedigende voorbeelden. Lezers, zullen we de handen ineenslaan?



| reageer |