Samen duurzaamheid dichterbij brengen
 

22 mei 2013

Samen duurzaamheid dichterbij brengen

2012-06-01 | Bron: iNSnet |
‘Coalitions of the willing’ smeden, waarin bedrijven, burgers en overheden samenwerken die wél hun nek durven uit te steken, zelfs in tijden van recessie. Daar heeft Prof. Maarten Hajer, directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving, tijdens de manifestatie Rio aan de Maas toe opgeroepen. Dat vraagt om een radicaal andere aanpak van het duurzaamheidsbeleid.

Geen daadkrachtige mondiale afspraken
Het roer moet om bij het duurzaamheidsbeleid. Het is overheden in de afgelopen decennia op cruciale terreinen zoals voedselvoorziening, toegang tot moderne energiebronnen, klimaatverandering en biodiversiteit niet gelukt om te komen tot daadkrachtige mondiale afspraken. 'Bovenover', via mondiale verplichtingen alleen, komen we er niet, als daar niet ook een wereldwijde aanpak aan gekoppeld wordt. De mondiale duurzaamheidsagenda inspireert wel veel landen, steden en NGO’s om bij te dragen aan het halen van milieudoelen. De perspectieven om verduurzaming ‘onderlangs’ te bereiken zien er op dit moment beter uit, om te beginnen bij ondernemende burgers, bedrijven en lokale bestuurders. Dat moet ook het aangrijpingspunt voor beleid zijn.

Wie wil verantwoordelijkheid nemen voor de noodzakelijke verduurzaming?
Technisch zijn er volop mogelijkheden om te verduurzamen, hoe kostbaar en ingewikkeld ook. Vaak blijft de uitvoering achterwege vanwege de kosten. Toch is niets doen en doorgaan op de oude voet op de langere termijn kostbaarder. De minst ontwikkelde landen zullen dit meteen al voelen, en dat geldt straks ook voor de generatie die na ons komt. In juni 2012 komt de internationale gemeenschap in Rio de Janeiro bijeen voor de derde VN-conferentie over duurzame ontwikkeling, ‘Rio+20’. De grootste waarde van deze, en dit type conferenties lijkt nu de ontmoetingen rondom de conferentie – contacten tussen mensen en organisaties die iets tot stand willen brengen. Van de uitkomsten van het formele overlegcircuit kunnen we geen al te hoge verwachtingen hebben. De belangrijkste vraag is: wie wil verantwoordelijkheid nemen voor de noodzakelijke verduurzaming?

Coalities
In Rio zullen veel coalities worden gesmeed. Sommige landen zoals Zuid-Korea, Mexico, en Duitsland nemen nu reeds belangrijke initiatieven. Op lokaal niveau gebeurt dat ook, bijvoorbeeld als burgers in hun buurt gezamenlijk zonnepanelen op daken aanleggen. Er zijn al veel bedrijven, zowel kleine lokale ondernemingen als grote multinationals, die zelf hun verantwoordelijkheid nemen om tot groene groei te komen, bijvoorbeeld door duurzaam in te kopen. Zij zien duurzaam ondernemen niet als een last maar als een kans. Waar je je tien jaar geleden kon afvragen waar het bedrijfsleven was op gebied van duurzaamheid, is het daarbij nu soms de vraag waar de overheden zijn.

Duurzaamheid de nieuwe standaard
Overheidsbetrokkenheid is echter onmisbaar, hoezeer ook burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties zelf initiatieven kunnen nemen. Overheden moeten duurzaamheid nu als de nieuwe standaard neerzetten. Belangrijk is samenwerkingsverbanden te organiseren die succesvolle lokale oplossingen op bredere  schaal ingang doen vinden. Zo wordt het bundelen van initiatieven en het inzetten van de innovatieve kracht in de samenleving de belangrijkste sleutel tot het bereiken van een duurzame toekomst. Het PBL stelt hier een andere aanpak van duurzaamheidsbeleid voor. Eén waarvan we de potentie zien, maar ook een aanpak waarbij we nog geen zekerheid kunnen bieden over  hoe effectief die zal zijn. Dat vraagt om zorgvuldige monitoring van deze aanpak en snelle bijsturing waar nodig. Innovatie en leren staan centraal, ook voor de overheid. De focus op (vaak lokale) initiatieven van burgers en bedrijven betekent ook niet dat er geen mondiaal beleid nodig is. Overheden moeten een duidelijk langetermijndoel schetsen, bijvoorbeeld in de vorm van een gezamenlijke toekomstvisie voor 2050. Dat mondiale beeld is dan de basis voor een aantal doelen voor de korte termijn, en voor het nationale en lokale niveau.

Lees het PBL-rapport Roads from Rio+20, Pathways to achieve global sustainability by 2050
Steun ons!
Reacties: 0 | reageer