Meer vrije tijd in regionale economie
 

24 mei 2013

Meer vrije tijd in regionale economie

2012-06-12 | Bron: iNSnet |
Meer vrije tijd in regionale economie

Het is eigenlijk tegen de verwachting in dat wij tegenwoordig zo lang werken. In 1930 schreef econonoom John Maynard Keynes een essay met de titel Economic possibilities for our grandchildren. Hij dacht dat mensen door de stijging van de productiviteit tegen het eind van de 20e eeuw nog maar twee dagen per week zouden werken en dat de menselijke soort geen schaarste meer zou kennen door de technologische vooruitgang. Hij verwachtte dat de voordelen van productiviteit zouden worden omgezet in meer vrije tijd.

 

Maar we leven anno 2012 in een economie die moet groeien; steeds meer consumeren is essentieel om de mondiale economie gaande te houden. Toch zullen we de cyclus van leven om te werken, werken om te verdienen, en verdienen om te consumeren moeten doorbreken. We kunnen niet eeuwig doorgaan met nieuwe bankstellen, televisies en auto’s kopen, die we in feite niet echt nodig hebben. Pas indien we deze cyclus doorbreken, kunnen we onze voetafdruk verlagen. Minder werken en een regionale economie zijn de simpelste stappen om dit te verwezenlijken.

Het is een simpele rekensom: van een euro die wordt besteed bij een internationaal bedrijf, blijft 15 cent in de regio. Van een euro die wordt besteed bij een lokale winkel, blijft 50 cent in de regio. Dat is meer dan drie keer zo veel. Hoe meer er binnen een regio lokaal wordt besteed, hoe minder werk er nodig is om de zelfde winst te behalen in die regio.

Meer beschikbaar kapitaal in de regio betekent bovendien dat er minder hoeft te worden geleend. Minder lenen betekent minder rente betalen, en dus ook minder behoefte om te groeien. Want een flink deel van de groeidwang wordt veroorzaakt door het feit dat wij steeds meer rente moeten betalen over steeds meer en steeds hogere leningen. Minder lenen heeft daarnaast tot gevolg dat de economie steeds meer wordt gebaseerd op reële waarde en dus steeds stabieler wordt. In plaats van alsmaar groter en meer geld, dienen we te kiezen voor beter en meer vrije tijd. Het is noodzakelijk om te beseffen dat geld een middel is om de economie soepel te laten verlopen en geen doel op zich is. 

Wat ook opmerkelijk is, is dat antropologisch onderzoek ons leert dat jagers en verzamelaars (die meer dan 10.000 jaar geleden leefden) slechts vier tot vijf uur per dag werkten. Zij hadden weinig materieel bezit, omdat zij rondtrokken. Toen de landbouw werd uitgevonden, groeide de productiviteit, steeg de productie en werden voorraden aangelegd. Dit maakte het mogelijk om steeds meer te consumeren. De keerzijde van steeds meer consumeren, is echter steeds meer werken. Dat is helder.

Door korter te werken wordt de economie op zijn plaats gezet: het gaat in de eerste plaats om de mensen, de samenleving en een gezond milieu; de economie staat ten dienste daarvan. In feite zijn er twee wegen om te minderen: individueel en collectief. Wij kunnen er allemaal zelf voor kiezen minder te werken, met minder inkomen genoegen te nemen en ons te focussen op vrije tijd. Daarnaast kan de overheid gericht beleid voeren: arbeid goedkoper  en natuurlijke hulpbronnen duurder maken, korter werken bevorderen, studeren stimuleren, bij het invullen van vacatures zelf het goede voorbeeld geven en een basisinkomen introduceren. Herverdeling is essentieel om een gezonde regionale economie te krijgen.

Vakbonden zouden moeten inzien dat haar leden belang hebben bij bestaanszekerheid op de lange termijn en die is er niet als we de aarde ‘opgebruiken’. Mensen werken om te leven en niet om de motor van de mondiale economie te laten draaien en de winsten en bonussen te laten stijgen. Laten we lang en rustig van onze vakantie genieten. Het mag en het kan.

Peter van Vliet en Martijn Jeroen van der Linden
Platform DSE

Steun ons!
Reacties: 8 | reageer
Jan Wolter Bijleveld schreef op 26-06-2012:

The New Economic Foundation in Engeland kwam met het voorstel voor 21 Hours, een werkweek van 21 uur. http://www.neweconomics.org/publications/21-hours

Ik heb het (nog?) niet in de praktijk gebracht, maar vind het een interessant idee. In mijn boek Loswerken heb ik het daarom ook genoemd. 



| reageer |
mark schreef op 15-06-2012:
"Keynes verwachtte dat de voordelen van productiviteit zouden worden omgezet in meer vrije tijd" Tja blijkbaar was hem Jevons paradox, meer productiviteit = meer verbruik, onbekent! Met groeidwang door rente, wat dat ook zijn moge, heeft dat niets te maken.
"steeds meer consumeren is steeds meer werken, dat is helder" Zo helder is dat niet, geldt alleen als de consumptie de produktiviteit overtreft. Goedkopere arbeid neigt eerder naar langere werktijden!
Wat minder consumeren en minder reizen, vooral minder ver, met regionale economie te maken heeft, is een raadsel.


| reageer |
schreef op 15-06-2012:

Onverantwoord, zo'n losse flodder over een econoom van een eeuw geleden. Leuk voor de gelovigen misschien, maar een ticket richting Frustratie voor de nog onbedorven medemens.

Operationaliseer dat nou eens voor de aanstaande verkiezingen in een land, dat zich volkomen afhankelijk heeft gemaakt van de wereldeconomie. 



| reageer |
Anna schreef op 14-06-2012:

Bij Partij voor Mens en Spirit is de boodschap in ieder geval (allang) aangekomen! MenS wil de mogelijkheden verbeteren om parttime te kunnen werken en te kunnen doen waar je gelukkig van wordt... Het nieuwe programma zal binnenkort te vinden zijn op de site!



| reageer |
Peter schreef op 14-06-2012:
@Arjan: een interessant idee, we overleggen het.

Wat betreft de mechanismen, het is natuurlijk een complex systeem en het gaat niet om alles of niets.  In de kern gaat het wel over het verminderen van de geldstroom van arm naar rijk, van producent via consument naar anonieme aandeelhouders, banken en beleggers.

Dat geldt in ontwikkelingslanden en dat geldt hier. Waar denk je dat een boer in Uganda beter mee af is: zijn oogst voor een schijntje verkopen aan westerse voedselgiganten (die de volledige winst pakken) of tegen (veel hogere) lokale marktwaarde ter plaatse te verkopen? (waardoor ook de lokale markt kan ontwikkelen)

En natuurlijk blijven we grondstoffen inkopen, alleen willen we dat zo dicht bij mogelijk doen. En willen we kiwi's blijven eten. Maar lokaal kan ook virtueel worden ingevuld, waarbij we direct zaken doen met de producent of de leverancier van grondstoffen.

We hebben alle technologie beschikbaar om de economie heel anders in te richten en de winst daar te laten waar deze thuis hoort: bij de partij die de reele meerwaarde levert op de plaats waar die geleverd wordt.

Geld blijft dus best wel stromen, alleen wat beter verdeeld.

| reageer |
Lau schreef op 14-06-2012:
Door marketing worden mensen veel te veel gestimuleerd tot kopen. Hoeveel mensen werken niet in de marketing. En hoeveel papier krijgen we niet wekelijks in de bus dat ons opwekt almaar nieuwe spullen aan te schaffen. Bedrijven laten niet voor niets al die folders drukken. Het stimuleert hun verkoop. We zouden het opwekken tot kopen misschien kunnen tegengaan door marketingactiviteiten fors duurder te maken. Dat zou kunnen door daar belasting over te heffen. Laten we dus eens gaan nadenken over een marketingtax.

| reageer |
Arjan Stoffels schreef op 13-06-2012:

Zou het niet een mooi debat kunnen opleveren met Wouter Koolmees (D66) die onlangs juist pleitte voor een terugkeer naar een 40 urige werkweek onder het motto "we moeten ons de crisis uit werken"?

Ik weet niet of schrijvers van dit artikel er brood in zien om het debat met Koolmees aan te gaan, maar het is te proberen.

Inhoudelijk begrijp ik iets niet: als er 35 cent meer in de regio blijft, dan komt dat geld niet meer elders terecht. Waar is/was dat elders dan? Anders gevraagd: heeft dit als consequentie dat arme(re) regio's (geen grondstoffen, geen industrie, geen... ) het zelf mogen uitzoeken, omdat 'ons' geld / 'onze' welvaart lokaal blijft hangen?

En als het geld niet meer beweegt, dan gaan volgens mij de mensen bewegen, want die willen werk/inkomen - de tijd dat we ons eten net als je jagers/verzamelaars in de natuur konden vinden is al erg lang voorbij en zij hadden ook geen last van de hypotheekverstrekker. Hoe denken schrijvers deze volksverhuizing te ondervangen?

 



| reageer |
Marijke schreef op 13-06-2012:

Helemaal eens! 

Maar... komt deze boodschap ook terecht bij degenen die invloed kunnen uitoefenen? En hoe overtuigen we die dan?



| reageer |