Slechts 3 procent van kinderen met malaria krijgt binnen 24 uur de juiste medicijnen. Uit een studie blijkt dat de ouders de medicijnen vaak niet kunnen betalen. Jaarlijks sterven negenhonderdduizend mensen aan malaria, de meeste Afrikaanse kinderen.“Artemisinine-combinatietherapieën (ACT’s) zijn momenteel de meest efficiënte behandeling tegen malaria en meer dan tachtig landen gebruiken ze in de eerstelijnsbehandeling, zoals aanbevolen door de Wereldgezondheidsorganisatie”, zegt Desmond Chavasse, ondervoorzitter van het malariaprogramma van Population Services International (PSI), een internationale gezondheidsorganisatie.
Maar uit een studie die PSI uitvoerde samen met de Londense School voor Hygiëne en Tropische Geneeskunde blijkt dat nauwelijks 15 procent van de verkochte antimalariamiddelen ACT’s zijn. ACT’s blijken te duur voor het gemiddelde gezin in Afrika ten zuiden van de Sahara. “De toegang tot de ACT’s is de zwakke schakel in de strijd tegen malaria”, zegt Chavasse.
Minder efficiënt
Veel gezinnen hebben niet het geld om naar het ziekenhuis te gaan. Ze stellen zelf de diagnose, gaan naar de apotheek en krijgen daar meestal niet de duurdere ACT’s maar goedkopere, veel minder efficiënte geneesmiddelen, zegt Chavasse.
Een ACT-dosis kost in de apotheek 6 tot 11 dollar. Het gezinsinkomen van de Keniaanse Lillian Ngaira bedraagt 46 dollar. Haar zoon heeft malaria. Ze weet dat de ACT’s efficiënt zijn. “Maar de werkelijkheid is dat ze duur zijn, dus vraag ik er ook niet naar. Er zijn goedkopere alternatieven, en als het dat is wat ik mij kan veroorloven, dan koop ik dat om mijn kind te genezen.”
Publieke sector
“De meeste mensen hangen voor de malariabehandeling van de privésector af”, zegt Peter Olumese van de Wereldgezondheidsorganisatie. “De meeste financiering van malariabehandeling is echter op de publieke sector gericht, waar slechts 40 procent van de mensen voor behandeling komt. Daardoor hebben we geen gegevens over de behandeling die de mensen krijgen en over wat daarvan de gevolgen zijn. Dat bemoeilijkt de inspanningen om het aantal malariadoden te verminderen zeer ernstig.”
Het Wereldgezondheidsfonds, dat naar basisgezondheidszorg voor de allerarmsten streeft, start binnenkort een project om ACT’s via subsidies goedkoper te maken in de privésector. Door de subsidie daalt de prijs voor ACT’s van 11 dollar naar 0,25 dollar.
Uit twee proefprojecten in Oeganda en Tanzania blijkt dat subsidiëring tot een hogere verkoop van ACT’s leidt. Het project is mogelijk door de financiële steun van de Clinton Foundation en de Medicines for Malaria Venture.
Deze week hebben wetenschappers van GlaxoSmithKline Biologicals aangekondigd dat ze na twintig jaar onderzoek dicht bij een malariavaccin staan. Het vaccin RTS,S van is zijn laatste testfase ingegaan in zeven Afrikaanse landen. De verwachting is dat het vaccin binnen vijf jaar goedgekeurd wordt.
Het gaat om het eerste vaccin dat een hoge mate van efficiëntie vertoont en de laatste testfase bereikt.
Susan Anyangu
