Duurzaam gewassen telen met gratis warmte diep uit de bodem

Van: op 21 februari 2017

Wanneer het gaat over het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen wordt al snel gedacht aan windmolens en zonnepanelen die elektriciteit opwekken. Toch wordt het overgrote deel van onze energie gebruikt om warmte mee te produceren, niet stroom. Voor de opwek van warmte wordt voornamelijk aardgas, dat schaars en duur wordt, gebruikt.

Tuinbouwbedrijven weten daar alles van. Met haar 10.000 hectare aan kassenoppervlak investeert de sector al jaren in het terugdringen van energieverbruik, ook in het kader van verduurzaming. De totale emissie van broeikasgas moet in 2020 met 45 procent zijn afgenomen ten opzichte van 1990. Aardwarmte kan daar een belangrijke rol in spelen. Hiermee verminderen telers de uitstoot van CO2 en zijn ze minder afhankelijkheid van olie- en gasprijzen.

 

Gratis warmte komt er niet vanzelf

Aardwarmte is gratis onder onze voeten beschikbaar, we hoeven haar 'alleen nog maar' uit de bodem te halen. Hoe dieper je in de ondergrond boort, hoe warmer het wordt. Die warmte kun je winnen met het aanboren en oppompen van warm water in diepe lagen in de ondergrond. Eenmaal geïnstalleerd nemen de bovengrondse technische installaties een minimum aan ruimte in en zorgen zij niet voor overlast zoals bijvoorbeeld geluid, slagschaduw, weerspiegeling of ‘horizonvervuiling’. De installatie van een aardwarmteput is niet goedkoop en loopt op tot enkele miljoenen per locatie, maar de winst is aanzienlijk, vooral voor het klimaat.

 

Aardwarmte zet zoden aan de dijk

Voor heel Nederland is er ongeveer 100 PJ (PetaJoule) per jaar aan energie uit aardwarmte beschikbaar. Dat is evenveel als het jaarlijkse warmte- en warm water gebruik van 4.000.000 energiezuinige woningen. Als we alle winbare aardwarmte gaan gebruiken zal dat elk jaar 3 miljard kubieke meter aardgas besparen, en de uitstoot van tenminste 5 miljoen ton CO2 voorkomen. Dit is gelijk aan 2,5% van de landelijke CO2-uitstoot in 2015.

 

Al meerdere projecten actief

Er zijn inmiddels verschillende aardwarmteprojecten die warmte leveren. In Heerlen wordt warm water uit oude mijnschachten gebruikt om huizen en kantoren te verwarmen. Er zijn verschillende projecten in ontwikkeling in de glastuinbouw en in woningbouw. Ook oude gasputten kunnen worden omgebouwd tot warmteleveranciers. Hierbij wordt de uitgeputte gasbel gebruikt als ondergronds heetwater-reservoir.

In Bergschenhoek gaan 12 glastuinbouwers die samen 88 hectare aan kassen benutten aardwarmte als warmtebron inzetten. Voor het boren van de putten en de aanleg van het warmtenetwerk ontvangen zij financiering van de Bank Nederlandse Gemeenten en Fonds Regionaal Duurzaam 1 van Meewind. Voor Meewind is dit het vijfde gefinancierde geothermieproject in twee jaar maar in deze regio vol glastuinbouwbedrijven is dit het eerste aardwarmteproject. Nu maken de glastuinbouwers in Bergschenhoek nog gebruik van restwarmte voor de verwarming van de kassen, maar deze restwarmte is afkomstig van een met fossiele brandstof gestookte energiecentrale nabij Rotterdam.

 

Overstap naar duurzaam nodig

In het tuinbouwgebied in en rondom Bergschenhoek beheert AgroEnergy een warmtenetwerk voor glastuinbouwbedrijven. Edwin Valkenburg is ontwikkelaar warmteprojecten bij AgroEnergy: “Samen met het geothermieproject “Warmtebedrijf Bergschenhoek” maken we aardwarmte beschikbaar in de tuinbouwregio Oostland, tussen Rotterdam en Den Haag. Binnen deze samenwerking gaat Warmtebedrijf Bergschenhoek de rol van producent invullen.”

Meervoudige waarde

“Het is belangrijk om de duurzame slag te maken. We ontwikkelen een project waarmee warmtevraag op een directe, duurzame, toekomstvaste en financieel aantrekkelijke manier ingevuld kan worden. Het gaat om duurzame energie en het is een toekomstvaste investering. Daarnaast zien we dat aangesloten zijn op een duurzaam warmtenetwerk waardeverhogend werkt voor het bedrijf en het gebied”, aldus Edwin Valkenburg.

Soms ontstaat ook energetisch meerwaarde, door aardgas dat meekomt uit de boorputten. Deze zogenaamde ‘bijvangst’ kan worden ingezet als brandstof voor generatoren die stroom opwekken voor de pompen. De CO2 die bij de verbranding van dit gas vrijkomt kan weer worden teruggevoerd naar de kassen, waar het door de planten wordt opgenomen.

 

Duurzaam investeren

Voor ondernemers is aardwarmte een toekomst vaste en duurzame investering. Bij de financiering van een project brengen de projectontwikkelaars, doorgaans de glastuinbouwers zelf, eigen vermogen in waardoor banken bereid zijn om een lening te verstrekken. Omdat de initiële investering bij een aardwarmteproject relatief hoog is zijn de initiatiefnemers in veel gevallen niet in staat om de gehele, door de bank gevraagde, investering te doen. In veel gevallen zijn meerdere partijen zoals beleggingsfonds Meewind of Provinciale Energiefondsen bereid met een lening het eigen vermogen van het project aan te vullen tot het door de bank gevraagde bedrag.

“Via ons fonds Regionaal Duurzaam 1 investeren particuliere beleggers in duurzame energieprojecten, zoals warmte-koudeopslag, groengas, windparken en geothermie”, vertelt fondsmanager Johan Swager. “Op dit moment nemen wij deel in drie gerealiseerde of bijna gerealiseerde projecten: Californië, Vierpolders en Vogelaer. Daarnaast zijn we betrokken bij twee projecten die vanaf 2017 van de grond moeten komen. Dat zijn Wayland in Bergschenhoek en GeoPower Oudcamp in Maasland. Per project dragen we 1 tot 3 miljoen euro bij in de vorm van een achtergestelde lening. Voor onze investeerders gaan wij uit van een gemiddeld rendement van 4 tot 5% per jaar over alle duurzame energieprojecten.”

 

Lokale rol bij transitie naar gasloze gemeente

Aardwarmte of geothermie kan heel lokaal worden toegepast en draagt bij tot de diversificatie van de energievoorziening. Geothermie verhoogt ook de leveringszekerheid van de energietoevoer. Wanneer een installatie eenmaal is opgezet, zijn de energiekosten voor lange tijd stabiel en voorspelbaar en niet afhankelijk van wisselende weersomstandigheden. Dat maakt aardwarmte bijzonder interessant in de transitie naar een energievoorziening zonder aardgas, bij voorbeeld voor ondernemers, voor gemeenten en voor woningcorporaties.

 

Lees meer over: ,

Meer artikelen uit de categorie: Den Haag, Inzicht, maex, Rotterdam, Zuid-Holland



 


Reacties: (2)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Rein Jonkhans schreef:

    In de Koekoekspolder bij Kampen gebeurt dit al jaren!
    zie http://koekoekspolder.nl/duurzame-energie/

  2. Martien Vogelezang schreef:

    Wordt hier niet weer de fout gemaakt : alleen maar iets weg halen en er niets voor terugbrengen? De aardwarmteput zal op termijn leeg raken of te duur om nog warmte aan te onttrekken. Kan er aan de put ook warmte, in de zomer hebben we genoeg, aan toegevoegd worden?

Laatste nieuws

Groningen start proef met waterstof maken uit groene energie

Groningen start proef met waterstof maken uit groene energie

Ad van Wijk, hoogleraar toekomstige energiesystemen aan de TU Delft,  vindt dat Groningen een belangrijke rol moet gaan spelen in het onderzoek naar de duurzame productie van waterstof. Dat zien ze in Groningen wel zitten: Gasunie en EnergyStock willen binnenkort bij Veendam starten met de bouw van een grootschalige proefinstallatie voor het omzetten van duurzame […]

| 26 april 2017 | 0 Comments
Ook wetenschappers roepen Rutte op tot groene inkeer

Ook wetenschappers roepen Rutte op tot groene inkeer

Eerst waren er de ondernemers die de nieuw te vormen regering van Mark Rutte opriepen om toch vooral duurzaam en duidelijk te zijn. Nu doen dat 90 gerenommeerde wetenschappers in een open brief. Hoe lang gaat Rutte nog door met het weglachen van de toenemende maatschappelijke weerstand tegen zijn kortzichtigheid?   Nederland fossiel Ons land […]

| 24 april 2017 | 0 Comments
Nieuw: kieswijzer voor duurzame warmte

Nieuw: kieswijzer voor duurzame warmte

De nieuwe website duurzamewarmte .nl helpt huiseigenaren bij het kiezen van de juiste duurzame warmtetechniek voor hun huis. Met technieken als zonneboilers, warmtepompen, biomassaketels of pelletkachels is het voor iedereen mogelijk om op een duurzame manier het huis te verwarmen en voor warm water te zorgen. Huiseigenaren weten vaak niet hoe deze technieken precies werken […]

| 23 april 2017 | 1 Comment
Plastic speelgoed wordt giftig door recycling van elektronica

Plastic speelgoed wordt giftig door recycling van elektronica

Giftige stoffen uit gerecycled kunststof van elektronisch afval kunnen terechtkomen in speelgoed. Bij voorbeeld in de populaire Rubik ’s Cube. De in het speelgoed gevonden stoffen kunnen niet alleen het zenuwstelsel beschadigen maar kunnen ook gevolgen hebben voor de hersenontwikkeling van kinderen en jongeren in de groei. Ironisch, omdat de Rubik ’s Cube vooral ontworpen […]

| 23 april 2017 | 0 Comments
Shell bestuur wil aandeelhouders tegen duurzaam laten stemmen

Shell bestuur wil aandeelhouders tegen duurzaam laten stemmen

Het Shell-bestuur adviseert zijn aandeelhouders om tegen de groene Shell-resolutie van Follow This te stemmen. Follow This gelooft dat Shell een force for good kan zijn. Het stemadvies over resolutie 21 staat op de agenda van Shells volgende aandeelhoudersvergadering, die het energiebedrijf vanmorgen publiceerde. “We zijn teleurgesteld dat het Shell-bestuur deze kans laat liggen,” zegt […]

| 20 april 2017 | 0 Comments
Tribunaal: Monsanto schendt mensenrechten en pleegt ecocide

Tribunaal: Monsanto schendt mensenrechten en pleegt ecocide

Monsanto “past praktijken toe die een negatieve invloed hebben op het recht op een gezonde leefomgeving, het recht op voedsel en het recht op gezondheid. Bovendien heeft het gedrag van Monsanto een negatieve impact op het recht op vrijheid.” Dat oordeelt het Monsanto Tribunaal in haar rapport over de praktijken van de zadengigant. Het Monsanto-tribunaal […]

| 20 april 2017 | 1 Comment

Inzicht

De evolutie van geluk, deel 3

De evolutie van geluk, deel 3

Door de verslaving en de hunkering naar steeds maar meer, maakt materiële welvaart ons nooit echt tevreden. Ze biedt onvoldoende compensatie voor de vele sociale onzekerheden zoals het gemis aan een warme liefdevolle sociale omgeving, dreigend ontslag en werkloosheid, economische crises, verlies van inkomen door ziekte, verlies van een partner door scheiding of sterfte en […]

| 25 april 2017 | 0 Comments
Poetsen aan de risico’s van de circulaire economie

Poetsen aan de risico’s van de circulaire economie

De circulaire economie bestaat nog niet. We hebben nog geen economie waarbij de waarde van materialen wordt gemaximaliseerd en grondstoffenkringlopen worden gesloten. We gebruiken nog steeds meer materialen en grondstoffen dan de aarde kan reproduceren. Wat wel bestaat, en gelukkig ook in toenemende mate, zijn bedrijven die proberen grondstoffenkringlopen te sluiten door middel van de […]

| 23 april 2017 | 1 Comment
De evolutie van geluk, deel 2

De evolutie van geluk, deel 2

Omdat het BBP geen goede maat is voor welzijn en geluk moeten we waarschijnlijk meer naar de immateriële factoren kijken. Ook de immateriële factoren zijn de laatste eeuwen sterk veranderd. Voordat wij stedelingen werden, waren kleinschaligheid, intimiteit en sociale zekerheid gebaseerd op vertrouwen en geborgenheid binnen families kenmerkend. Het persoonlijke relatienetwerk omvatte behalve de geliefden […]

| 18 april 2017 | 0 Comments
Welke materialen zijn eigenlijk geschikt voor de Circulaire Economie?

Welke materialen zijn eigenlijk geschikt voor de Circulaire Economie?

Financieel voordeel kunnen behalen is een belangrijke reden voor organisaties om in de circulaire economie (CE) te stappen. Dit komt wederom terug in de interviews die we hebben afgenomen in het landelijk onderzoek naar Business Modellen voor de CE. Hoe het behalen van financieel voordeel past binnen de idee van de CE, waarin waardebehoud, waardeverhoging […]

| 18 april 2017 | 0 Comments

Deze website wordt mede mogelijke gemaakt door: