Duurzame industrie heeft open dialoog nodig

Van: op 11 juni 2017

offshore experience industrieDe industrie - en met name de energie-intensieve industrie in Nederland - is innovatief, competitief en scoort internationaal goed op de duurzaamheidsladder, getuige de hoge vermeldingen van Nederlandse multinationals jaar na jaar in de Dow Jones Sustainability Index. Bovendien draagt de industrie in Nederland fors bij aan directe en indirecte werkgelegenheid en initieert zij onderzoek bij universiteiten en hogescholen. De oplossing waarbij de productie naar landen met minder strenge sociale- en duurzaamheidsregels wordt verplaatst is een stap achteruit. De industrie doet het goed en we willen deze om meerdere redenen dan ook behouden.

Maar dat betekent niet dat onze industrie niet zou moeten veranderen. Maatschappelijke problemen op het gebied van klimaat, biodiversiteit en grondstoffengebruik vragen om oplossingen waarbij de industrie een grote rol kan, wil en moet spelen. Het is helder en velen hebben dat ook al gezegd: zonder vergaande verduurzaming van onze industrie zal het niet lukken om die problemen op te lossen.

 

Gevangen in remmend systeem

De industrie zit echter wel ‘gevangen’ in een dynamiek die het hen lastig maakt om te veranderen. Een paar voorbeelden. Allereerst is het ETS (het EU handelssysteem voor verhandelbare CO2 rechten) onvoldoende effectief om bedrijven te stimuleren CO2 emissies terug te dringen. Een ander nadeel voor het verduurzamen is dat beursgenoteerde bedrijven vooral worden gestuurd door eisen op het gebied van rendement en aandeelhouderswaarde. De dynamiek van het huidige systeem maakt het erg lastig voor bedrijven om te verduurzamen in een tempo dat maatschappelijk gezien nodig is. En als bedrijven dat al doen worden zij, bijvoorbeeld door overnamepogingen, gedwongen om meer aandacht te schenken aan rendementseisen en aandeelhouderswaarde. Helaas werkt het systeem zo. Als we de maatschappelijke problemen willen oplossen én onze industrie willen behouden, zal dit systeem en de instrumenten moeten veranderen.

Wat kan de industrie doen om hun duurzaamheidsambities te implementeren terwijl hun ‘ecosysteem’ daar niet echt aan meewerkt? Daarvoor zijn een aantal ingrediënten nodig: innovaties, marktprikkels en draagvlak. De industrie weet zelf heel goed welke technologieën geïmplementeerd en verder ontwikkeld moeten worden. Waar minder aandacht voor is, zijn de voorwaarden die daarvoor nodig zijn qua marktprikkels. De industrie doet er goed aan om niet alleen aan te geven wat technisch nodig is, maar ook welke marktprikkels en welke instrumentatie daarvoor nodig zijn.

Belangrijk aandachtspunt voor de industrie is een lange termijn focus. Energie-intensieve bedrijven zijn vaak ook kapitaalsintensief, waarbij investeringen over lange perioden worden afgeschreven; 10 jaar of langer is geen uitzondering. Om die reden hebben bedrijven behoefte aan lange termijn zekerheid over wet- en regelgeving, fiscale regelingen, subsidies en andere instrumenten. Daarin speelt de overheid een belangrijke rol. Een goed voorbeeld van een succesvol instrument is de regeling Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE+) voor onrendabele top van duurzame energie opwekking. Dit laatste zijn de meerkosten van nieuwe technologie ten opzichte van de technologie die nu wordt gebruikt.

 

Tempo van maatschappelijke noodzaak volgen

Daarin zitten wel nieuwe elementen voor de industrie. De wereld en Nederland hebben bedrijven nodig die verduurzamen in een tempo die maatschappelijk gezien noodzakelijk zijn. En het reduceren van de uitstoot van broeikasgassen met 80-95% in 2050 is zo’n noodzaak, naast duurzaam grondstoffengebruik en veel meer aandacht voor het verlies aan biodiversiteit. Maatschappelijk gezien komen we er niet door te doen wat mogelijk is. Het is tijd om te doen wat noodzakelijk is en dat geldt ook voor de industrie.

De industrie is belangrijk voor Nederland op de korte en op de lange termijn. Ik roep de industrie op om meer naar buiten te treden over haar plannen en hoe ze die willen realiseren. Daarbij verwacht niemand dat de industrie antwoorden heeft op alle vragen. Een goede route op weg naar de antwoorden is een dialoog van de industrie met de overheid en maatschappelijke groeperingen. Een open dialoog biedt de industrie de kans om duidelijk te maken welke bijdrage zij kan leveren aan het oplossen van grote maatschappelijke problemen, met welke beperkingen zij te maken hebben vanuit ‘hun’ systeem en welke oplossingen daarvoor nodig zijn. Bedrijven die dat doen mogen wat mij betreft gerust rekenen op ondersteuning die nodig is om hen te laten verduurzamen zodat ze concurrerend blijven in een internationaal systeem waarin zij toch vooral op rendement en aandeelhouderswaarde worden afgerekend.

Hans Wiltink is partner bij De Gemeynt, een coöperatie van adviseurs en ontwikkelaars voor duurzame initiatieven.

 

Lees meer over:

Meer artikelen uit de categorie: Inzicht



 


Laatste nieuws

Kolenoverslag Amsterdam geblokkeerd door Code Rood

Kolenoverslag Amsterdam geblokkeerd door Code Rood

Ruim driehonderd mensen blokkeren sinds 9:30 uur zaterdagochtend (24 juni) de kolenoverslag in de haven van Amsterdam. Met deze menselijke blokkade, CODE ROOD, trekken zij een grens tegen klimaatverwoesting door de fossiele industrie. Door de blokkade kan er geen kolen worden aan- en afgevoerd van de OBA Bulk Terminal. De overslag is stilgelegd.    De […]

| 24 juni 2017
Onderwijs netwerken gaan samen voor duurzaam MBO

Onderwijs netwerken gaan samen voor duurzaam MBO

Om het beroepsonderwijs in Nederland verder te verduurzamen, verenigen Duurzaam MBO, Het Groene Brein Roots, Katapult en de coöperatie Leren voor Morgen zich in een gezamenlijk netwerk. Het beroepsonderwijs staat voor grote uitdagingen. Er is een enorm tekort aan opgeleide mbo’ers, zo bleek recent uit onderzoek van de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs en Bedrijfsleven (SBB) en uitkeringsinstantie […]

| 23 juni 2017
Ook meerderheid van rechts Nederland wil meer duurzame energie

Ook meerderheid van rechts Nederland wil meer duurzame energie

Een overgrote meerderheid van de CDA-, VVD- en D66-achterban vindt dat Nederland meer gebruik moet maken van duurzame energie. Van de CDA-stemmers wil 80% meer duurzame energie, bij VVD en D66 is dat 83%. Van de ChristenUnie-achterban, de partij die nu aansluit bij de onderhandelingen, vindt 86% dat Nederland meer gebruik moeten maken van duurzame energie. […]

| 22 juni 2017
Duurzaamheid in de Boardroom beschrijft de groene uitdaging van topmanagers

Duurzaamheid in de Boardroom beschrijft de groene uitdaging van topmanagers

Maandagmiddag 26 juni 2017 om 16.00 uur wordt in de Nieuwe Poort te Amsterdam het boek ‘Duurzaamheid in de Boardroom’ gepresenteerd. Een boek over ‘brede waardecreatie’ door bedrijven, uitgerekend in een tijd van berichten over dreigende vijandige overnames van bedrijven die expliciet zijn in hun duurzaamheidsambities en van losbarstende discussies over de dominante aandacht voor […]

| 22 juni 2017
Nuon Solar Team begint seizoen met een wereldrecord

Nuon Solar Team begint seizoen met een wereldrecord

Het Nuon Solar Team heeft 882 kilometer in twaalf uur tijd afgelegd  met zonne-raceauto Nuna. Daarmee zetten de studenten van de TU Delft op de langste dag van het jaar een nieuw wereldrecord neer tijdens de eerste zonnerace ooit op Nederlandse bodem. De race tegen de klok werd gereden op de testbaan van de RDW […]

| 22 juni 2017
Goudketen start samenwerking voor verantwoord goud

Goudketen start samenwerking voor verantwoord goud

De goudsector in Nederland zet zich gezamenlijk in voor een internationaal verantwoorde goudketen. Producenten van elektronica en sieraden, recyclers, maatschappelijke organisaties en de overheid ondertekenden hiervoor het Convenant Verantwoord Goud. Doel is dat in de hele keten, van winning tot en met recycling, de mensenrechten, het milieu en biodiversiteit beter worden gerespecteerd. Een eerste concreet […]

| 20 juni 2017

Inzicht

Tijd voor lef en radicale regels voor duurzaamheid

Tijd voor lef en radicale regels voor duurzaamheid

De BV Nederland krabbelt en struikelt de goede kant op en de circulaire economie lijkt in opkomst. Steeds meer best practices, fantastisch onderzoek en talrijke innovaties worden zichtbaar. Maar we zijn te ver weg van een tipping point. De initiatieven laten zich namelijk niet gemakkelijk opschalen. Begrijpelijk, want sectoren en ondernemers in lineaire ketens moeten […]

| 25 juni 2017
De energietransitie is noodzakelijk, dat moet iedereen inzien

De energietransitie is noodzakelijk, dat moet iedereen inzien

Energietransitie moet door alle bedrijven en politici worden omarmd en moet in ieder onderwijsprogramma aan bod komen. Dat stelt Volker Beckers, voormalige CEO van RWE en tegenwoordig onder andere voorzitter van de adviesraad van het Erasmus Centre of Future Energy Business.   Hoe krijgen we de noodzakelijke veranderingen voor elkaar? De energietransitie moet breed worden […]

| 25 juni 2017
Belastingontwijking, hoe pak je dat aan

Belastingontwijking, hoe pak je dat aan

Belastingontwijking is hot. De enquêtecommissie fiscale constructies doet haar best de bulk van de ijsberg boven water te krijgen. Het puntje daarvan kwam tevoorschijn in de uitgelekte administratie van de Mossack Fonnseca in Panama. De Curaçaose trustadviseur Gregory Elias werd daarin volgens het Financieele Dagblad 312 keer genoemd. Op de vraag wat hij vond van […]

| 22 juni 2017
Rotterdamse ondernemer in de bres voor olijfboeren met 1000 jaar oude bomen

Rotterdamse ondernemer in de bres voor olijfboeren met 1000 jaar oude bomen

Een paar jaar geleden maakte de Rotterdamse ondernemer Michiel Drijver kennis met het bijzondere leven van Spaanse olijfboeren. In het zuidelijke Andalusië maken ze hun heerlijke, pure olijfolie. Hij werd geraakt door de denkwijze van de boeren, hun werkwijze en hun manier van leven: eerlijk, traditioneel en met respect voor de natuur. In Andalusië staan […]

| 20 juni 2017

Deze website wordt mede mogelijke gemaakt door: