Kostenplaatje blokkeert primeur grootschalige opslag groene stroom

Van: op 31 januari 2017

iland energieopslagHet Belgische project iLand is voorlopig uitgesteld. iLand zou de opslag van overschotten in de fluctuerende opbrengst van windenergie mogelijk maken. De ontwerpers willen een nieuwe en meer kosteneffectieve planning presenteren.

Soms waait het, soms schijnt de zon. Bronnen van duurzame elektriciteit als wind en zon zijn niet constant. Wisselende opbrengst van energie door natuurlijke variatie kan tijdelijke elektriciteitstekorten op het net veroorzaken bij een hoog aandeel van wind en zon in de energiemix. Dat is al vanaf 5% windenergie merkbaar, maar zeker bij hogere percentages. De geografische verdeling van de energiebronnen is vaak niet homogeen, waardoor de ene locatie een hoger aandeel wind of zon dan de andere heeft.

Transitie naar duurzame energie is noodzakelijk om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, en zo de opwarming van de aarde te beperken. Een constante stroomvoorziening is echter eveneens noodzakelijk om onze economie te faciliteren. De wetenschap onderzoekt mogelijkheden om dit dilemma op te lossen door elektriciteit op te slaan. Accu’s zijn vooralsnog duur en belasten het milieu​. Een andere mogelijkheid is het omhoog pompen van water in stuwmeren gedurende elektriciteit overschotten, om vervolgens via hydropower die elektriciteit terug te winnen wanneer er een tekort is.

 

De voordelen van PSH

Pumped Storage Hydropower (PSH) hoeft niet duur te zijn, is efficient (tot 87%), en is snel genoeg gebleken om tekorten aan elektriciteit op het net op te vangen. Landen als België hebben echter onvoldoende hoogteverschillen en stuwmeren hiervoor. Denemarken vangt elektriciteitstekorten op met Noorse PSH, via High Voltage Direct Current (HVDC)​ ​kabelverbindingen over de zeebodem. Noorwegen heeft voldoende potentie om de omringende Noordzeelanden tot minimaal 2030 van voldoende PSH te voorzien om fluctuaties door toegenomen wind en zonne-energie op te vangen zonder dat daarvoor nieuwe reservoirs gebruikt hoeven te worden. Daardoor kunnen ook de gevolgen voor de Noorse natuur beperkt blijven​.

Vaak gaat de voorkeur uit naar autonome oplossingen. Het Belgische project iLand biedt een innovatieve oplossing middels een “energie-atol”. In een notendop: stelt u zich een reusachtige badkuip voor in de zee. Vervolgens pompt u die badkuip leeg wanneer u een overschot aan windenergie heeft. Wanneer er gebrek aan elektriciteit is, laat u deze reusachtige badkuip weer volstromen. Met de waterstroom drijft u een grote dynamo aan en ​voilà​, u hebt duurzame elektriciteit. Zo’n constructie heet een valmeercentrale.

 

iLand

iLand is een plan om 5 kilometer uit de Belgische kust, t​er hoogte van Zeebrugge en Wenduine, ​een kunstmatige atol aan te leggen waarmee elektriciteitsopslag mogelijk op de wijze die hierboven is beschreven. iLand zou t​ ot 2500 miljoen kubieke meter zeewater kunnen bevatten, of beter gezegd, wegpompen met overtollige elektriciteit van reeds aanwezige windmolenparken op zee. Die windmolenparken genereren nu gedurende de nacht energie die niet gebruik kan worden omdat de vraag dan laag is. Door opslag middels een energie-atol zou op piekmomenten 450 MegaWatt geleverd kunnen worden aan het elektriciteitsnet.

Hoewel het idee van een valmeercentrale niet nieuw is, zou uitvoering op deze schaal dat zeker wel zijn. Iland zou een mondiale primeur zijn waarmee ​België z​ou aantonen innovatieve oplossingen te kunnen realiseren om klimaatverandering tegen te gaan.

 

Kanttekeningen

Vragen die je bij het project zou kunnen stellen zijn er natuurlijk ook. Want wat kost zoiets? Wat voor visuele impact heeft iLand op het landschap? Wat zijn de gevolgen voor natuur en milieu?

Critici menen dat de kosten hoog zijn voor een project dat pas relevant is bij meer capaciteit aan windenergie dan momenteel beschikbaar, en dat het rendement onvoldoende is. Voor elke opgeslagen megawatt dient er eerst 1,3 megawatt te worden geïnvesteerd. Hoewel futuristisch, is het project wellicht voor verbetering vatbaar. Mogelijk kan i​ Land ​ ook zelf duurzame energie opwekken door zeewater via de turbines bij hoogtij naar binnen laten stromen, om het bij laagtij weer naar buiten te laten stromen

Kosten worden geschat tussen 1 en 1,5 miljard euro. Geld dat volgens sommigen beter geinvesteerd kan worden in windmolens en zonnepanelen. Bovendien is er de nodige weerstand vanuit een​ ​bewonerscomité nabij de geplande locatie van iLand, met name wegens vermeende visuele “landschapsvervuiling”. Wat gevolgen voor natuur en milieu betreft, ecologisch verantwoorde uitvoering van iLand kan mogelijk het lokale zeeleven bevorderen in plaats van verstoren.

 

Uitstel

Op basis van het kostenplaatje is besloten om uitvoering van iLand uit te stellen in afwachting van herziene planning. Hoewel aanvullend onderzoek verbeteringen kan opleveren, gaat dit besluit voorbij aan het mondiale belang van uitvoerbare technieken om fluctuerende duurzame energiebronnen effectiever te benutten middels opslag van elektriciteit. Is bij voorbeeld kostenvermindering voor latere vergelijkbare projecten als gevolg van opgedane ervaring, de zogenaamde “learning curve” meegenomen in dit besluit?

Ook mogelijkheden voor internationale subsidies voor uitvoering van​ ​iLand dienen onderzocht​ ​te worden. Want hoewel het van economisch belang is om financieel effectieve oplossingen te zoeken voor het klimaatprobleem, is de wetenschap duidelijk over de onwenselijkheid van uitstel van uitvoerbare oplossingen. Het m​eest gerenommeerde wetenschappelijke orgaan betreffende klimaatverandering,​ ​het ​ IPCC, stelt in haar ​Fifth Assessment Report Summary for Policy Makers (2014) ondubbelzinnig vast dat uitstel van maatregelen om klimaatverandering te verminderen leidt tot significant hogere kosten als gevolg van klimaatschade in een later stadium.​ Het is daarom te hopen dat de herziene planning van Iland wel groen licht gaat krijgen.

Serge Mooijman

Download de pdf met alle bronvermeldingen hier.

 

 

Lees meer over:

Meer artikelen uit de categorie: Inzicht



 


Reacties: (6)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Duurzame Fred schreef:

    Afstellen dit project. Want het gaat nooit renderen. Een atol in de zee bouwen is altijd duurder dan een stuwwand bouwen, zoals in Noorwegen en Oostenrijd het geval is. Bedrijven zijn alleen geïntersseerd in zo goedkoop mogelijke stroom.

    Zoals Jan Stelwegen het al eerder zei is het beter om overtollige energie om te zetten in waterstof. Mischien zijn er over 10 jaar goedkopere bouwtechnieken beschikbaar.

    En dan zit Belgie met een peperduur opslag systeem in de maag. Het zou wel eens goedkoper kunnen zijn om de atol uit te schakelen dan het te gaan exploiteren. Dat hebben we al eerder gezien met de zogenaamde moderne kolencentrales.

  2. Marcus Lobenstein schreef:

    Ik denk ook dat omzetting tot waterstof het makkelijkste is. Geen grote bouwwerken nodig die milieu en financiën beschadigen. Waterstof kan worden gemengd met aardgas zodat we opeens een grote vraag hebben.

  3. AVE schreef:

    Wat mij opvalt bij al die energie opslag verhalen is dat het rendementsverlies zo slecht uit de verf komt. Heb zelf gekeken naar accu opslag voor mijn zonnepanelen. Rendementsverlies voor tijdelijke pieken en dalen: 70%. Financieel komt dat niet uit.

    Bovendien voorziet geen enkele opslag van zonnestroom op onze breedtegraad in de opvang van seizoenspieken en -dalen.

  4. Wim Terpstra schreef:

    Schitterend plan. Zou ook goed in Nederland kunnen. Sterker nog het plan ligt er al jaren.

    https://www.deingenieur.nl/artikel/lievense-de-man-van-het-opslagbekken

    Nu nog een overheid, of nog belangrijker, stemvolk met visie…

    Zou toch een schitterend exportproduct van Nederland kunnen zijn. Het probleem speelt wereldwijd tenslotte. Mooi om Nederland internationaal mee op de kaart te zetten!

    Qua terugverdientijd e.d. tsja hier geldt het volgende principe “hoe minder erg de klimaatverandering wordt gezien, hoe belangrijker de terugverdientijd is”.

    Blijkbaar vinden wij als Nederland de klimaat- en de daarbij horende vluchtelingenproblematiek (nog) niet belangrijk genoeg.

    Jammer zeg ik.

    Erg onnozel zullen onze klein-klein kinderen gaan zeggen.

    Wim

  5. Jan Stelwagen schreef:

    Ik denk dat het goedkoper is om overtollige groene stroom in waterstof om te zetten en voor bijstook in de energie centrale te gebruiken als er tekort aan groene stroom is.

  6. Jan schreef:

    Pumped Storage Hydropower (PSH) hoeft niet duur te zijn, is efficient (tot 87%),

    Onderbouw dat eens.
    Even een klein rekensommetje. De efficiëntste (en niet de meest efficiënte) elektrische aandrijvingen hebben een arbeidsfactor van rond de 86%.
    Wanneer je eerst leegpompt en daarna door een turbine-generator weer vol laat lopen kom je op 0.86 x 0.86 = 74%

    Is toch een heel ander plaatje.

    Jan

Laatste nieuws

Kolenoverslag Amsterdam geblokkeerd door Code Rood

Kolenoverslag Amsterdam geblokkeerd door Code Rood

Ruim driehonderd mensen blokkeren sinds 9:30 uur zaterdagochtend (24 juni) de kolenoverslag in de haven van Amsterdam. Met deze menselijke blokkade, CODE ROOD, trekken zij een grens tegen klimaatverwoesting door de fossiele industrie. Door de blokkade kan er geen kolen worden aan- en afgevoerd van de OBA Bulk Terminal. De overslag is stilgelegd.    De […]

| 24 juni 2017
Onderwijs netwerken gaan samen voor duurzaam MBO

Onderwijs netwerken gaan samen voor duurzaam MBO

Om het beroepsonderwijs in Nederland verder te verduurzamen, verenigen Duurzaam MBO, Het Groene Brein Roots, Katapult en de coöperatie Leren voor Morgen zich in een gezamenlijk netwerk. Het beroepsonderwijs staat voor grote uitdagingen. Er is een enorm tekort aan opgeleide mbo’ers, zo bleek recent uit onderzoek van de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs en Bedrijfsleven (SBB) en uitkeringsinstantie […]

| 23 juni 2017
Ook meerderheid van rechts Nederland wil meer duurzame energie

Ook meerderheid van rechts Nederland wil meer duurzame energie

Een overgrote meerderheid van de CDA-, VVD- en D66-achterban vindt dat Nederland meer gebruik moet maken van duurzame energie. Van de CDA-stemmers wil 80% meer duurzame energie, bij VVD en D66 is dat 83%. Van de ChristenUnie-achterban, de partij die nu aansluit bij de onderhandelingen, vindt 86% dat Nederland meer gebruik moeten maken van duurzame energie. […]

| 22 juni 2017
Duurzaamheid in de Boardroom beschrijft de groene uitdaging van topmanagers

Duurzaamheid in de Boardroom beschrijft de groene uitdaging van topmanagers

Maandagmiddag 26 juni 2017 om 16.00 uur wordt in de Nieuwe Poort te Amsterdam het boek ‘Duurzaamheid in de Boardroom’ gepresenteerd. Een boek over ‘brede waardecreatie’ door bedrijven, uitgerekend in een tijd van berichten over dreigende vijandige overnames van bedrijven die expliciet zijn in hun duurzaamheidsambities en van losbarstende discussies over de dominante aandacht voor […]

| 22 juni 2017
Nuon Solar Team begint seizoen met een wereldrecord

Nuon Solar Team begint seizoen met een wereldrecord

Het Nuon Solar Team heeft 882 kilometer in twaalf uur tijd afgelegd  met zonne-raceauto Nuna. Daarmee zetten de studenten van de TU Delft op de langste dag van het jaar een nieuw wereldrecord neer tijdens de eerste zonnerace ooit op Nederlandse bodem. De race tegen de klok werd gereden op de testbaan van de RDW […]

| 22 juni 2017
Goudketen start samenwerking voor verantwoord goud

Goudketen start samenwerking voor verantwoord goud

De goudsector in Nederland zet zich gezamenlijk in voor een internationaal verantwoorde goudketen. Producenten van elektronica en sieraden, recyclers, maatschappelijke organisaties en de overheid ondertekenden hiervoor het Convenant Verantwoord Goud. Doel is dat in de hele keten, van winning tot en met recycling, de mensenrechten, het milieu en biodiversiteit beter worden gerespecteerd. Een eerste concreet […]

| 20 juni 2017

Inzicht

Tijd voor lef en radicale regels voor duurzaamheid

Tijd voor lef en radicale regels voor duurzaamheid

De BV Nederland krabbelt en struikelt de goede kant op en de circulaire economie lijkt in opkomst. Steeds meer best practices, fantastisch onderzoek en talrijke innovaties worden zichtbaar. Maar we zijn te ver weg van een tipping point. De initiatieven laten zich namelijk niet gemakkelijk opschalen. Begrijpelijk, want sectoren en ondernemers in lineaire ketens moeten […]

| 25 juni 2017
De energietransitie is noodzakelijk, dat moet iedereen inzien

De energietransitie is noodzakelijk, dat moet iedereen inzien

Energietransitie moet door alle bedrijven en politici worden omarmd en moet in ieder onderwijsprogramma aan bod komen. Dat stelt Volker Beckers, voormalige CEO van RWE en tegenwoordig onder andere voorzitter van de adviesraad van het Erasmus Centre of Future Energy Business.   Hoe krijgen we de noodzakelijke veranderingen voor elkaar? De energietransitie moet breed worden […]

| 25 juni 2017
Belastingontwijking, hoe pak je dat aan

Belastingontwijking, hoe pak je dat aan

Belastingontwijking is hot. De enquêtecommissie fiscale constructies doet haar best de bulk van de ijsberg boven water te krijgen. Het puntje daarvan kwam tevoorschijn in de uitgelekte administratie van de Mossack Fonnseca in Panama. De Curaçaose trustadviseur Gregory Elias werd daarin volgens het Financieele Dagblad 312 keer genoemd. Op de vraag wat hij vond van […]

| 22 juni 2017
Rotterdamse ondernemer in de bres voor olijfboeren met 1000 jaar oude bomen

Rotterdamse ondernemer in de bres voor olijfboeren met 1000 jaar oude bomen

Een paar jaar geleden maakte de Rotterdamse ondernemer Michiel Drijver kennis met het bijzondere leven van Spaanse olijfboeren. In het zuidelijke Andalusië maken ze hun heerlijke, pure olijfolie. Hij werd geraakt door de denkwijze van de boeren, hun werkwijze en hun manier van leven: eerlijk, traditioneel en met respect voor de natuur. In Andalusië staan […]

| 20 juni 2017

Deze website wordt mede mogelijke gemaakt door: