‘MVO is achterhaald’

Van: op 20 april 2014

mvoIn zijn artikel in het FD van 7 april stelt Willem Lageweg (directeur van MVO Nederland) dat “het aantal bedrijven en organisaties dat de effecten van hun productie op mens en milieu laat doorrekenen snel toeneemt”. En dat “al deze initiatieven zijn gekoppeld aan de core-business van de bedrijven”. Juist dat laatste is nu precies het punt waar bedrijven de kans laten liggen en het publiek wordt misleid. De essentie van maatschappelijk verantwoord ondernemen vertaald naar je thuissituatie is dat je niet onnodig je lampen laat branden, je afval scheidt en de auto deelt met je buren. Bedrijven doen – veelal onder druk van de publieke opinie – niet anders. Het is echter in veel gevallen een schaamlap een businessmodel dat gericht is op winstmaximalisatie. Een dekmantel  voor activiteiten die ver af staan van wat we tot voor kort met z’n allen normaal vonden, maar sinds de woekerpolis en de plofkip steeds minder accepteren. MVO wordt ingehaald door “meervoudige waardecreatie” in alle facetten van het bedrijf en voor alle stakeholders, omdat ook in de toekomst aandeelhouders waar voor hun geld willen. Net als hun klanten, medewerkers, partners en het milieu.

Onderzoekster en promovendus Kelli Liket schrijft in het FD van 4 april “de meeste bedrijven meten hun maatschappelijke resultaten helemaal niet”. Het probleem zit ‘m echter niet in hoe we de meting doen, maar of én hoe deze activiteiten gerelateerd zijn aan het bestaansrecht van de onderneming. We kennen allemaal de prachtige ‘verantwoorde’ slogans en reclamecampagnes van telecomproviders, zorgverzekeraars, banken, verzekeraars, energiebedrijven en ga zo maar door. De resultaten daarvan kunnen ze prima meten hoor; niet omdat dat lastig is, maar omdat ze zijn bedacht en ontwikkeld om zo direct mogelijk bij te dragen aan nóg meer abonnementen, polissen, producten en diensten. Want, we weten het eigenlijk allemaal, deze bedrijven bestáán bij de gratie van de directe bijdrage aan de omzet en winst van het bedrijf. Maatschappelijk verantwoord ondernemen is een mooi dansje voor het publiek waar steeds minder mensen genoegen mee nemen. Deze bedrijven proberen in de randen van hun bedrijfsvoering heel dus weliswaar verantwoord over te komen, maar laten de échte kansen in de kern van hun bestaan liggen.

De belangen van deze organisaties staan nog te vaak haaks op die van hun medewerkers en de omgeving van hun klanten, leveranciers, het milieu en de maatschappij waarin ze opereren. Zie hoe de Hema onlangs nog de leveranciers het mes op de keel zette, ‘en passant’ over vorig jaar nog omzet terug eiste en hoe de ING in de betaaldata van haar eigen klanten een nieuw verdienmodel zag, maar zich schromelijk vergistte in de maatschappelijke verontwaardiging. Voorbeelden te over. Jules Muis (tegenwoordig toezichthouder bij het Europees noodfonds ESM), geeft het met de accountantskantoren als voorbeeld treffend weer in het FD van 7 april. Hij stelt dat het streven naar winstmaximalisatie de kern van het probleem is: “door dat winstreven is het binnenhalen en behouden van klanten belangrijker geworden dan de maatschappelijke taak van de accountant, het zekerheid verschaffen omtrent financiële cijfers”. Het wantrouwen onder klanten groeit en daarmee ook dat van aandeelhouders.

MVO is achterhaald, omdat ze te vaak niet meer is dan een schaamlap voor achterhaalde businessmodellen. De toekomst ligt in waardecreatie die dienend is aan álle stakeholders. De toekomst is aan de bedrijven die maatschappelijk relevant zijn én daardoor winst maken. In die volgorde, niet andersom. Niet voor niets wordt bij Euronext gepleit voor het verbinden van een beursnotering met duurzaam gedrag van het bedrijf. En niet voor niets zet AlpInvest in op zijn beleid om deelnemingen te onderwerpen aan normen op het gebied van mensenrechten, milieu en corruptie. Bedrijven kunnen alleen nog kapitaal krijgen als zij de toets van ethisch handelen doorstaan.

Dit is slechts het begin van het besef dat de toekomst van een rendabel aandeel in een bedrijf afhankelijk is van hoe dat bedrijf zijn positie in de maatschappij serieus neemt. En een businessmodel adopteert dat 100% relevant is voor klanten, medewerkers, partners, milieu én aandeelhouders. Het aantal voorbeelden van start-ups die momenteel de markt op z’n kop zetten is ongekend groot. Denk aan de lease-spijkerbroek van Mud Jeans, taxidienst Uber, de slaafvrije chocolade van Tony’s Chocolonely en de radicaal eerlijke koffie van Moyee Coffee. Je ziet dat gevestigde namen als Desso, Ahrend en Mars zichzelf in de afgelopen jaren opnieuw hebben uitgevonden. Met als effect dat ze meer én loyalere klanten aantrekken, grotere tevredenheid van leveranciers en partners hebben én een toegenomen aandeelhouderswaarde. De échte grote verandering begint te komen sinds bedrijven als IKEA, DSM, FrieslandCampina, PGGM en Philips bestaansrecht ontlenen aan hun maatschappelijke positie en bijdrage aan alle stakeholders. Hierdoor pakken zij ook een koppositie pakken in aandeelhouderswaarde naar de toekomst toe. Zij beseffen zich dat hun winstpotentieel direct afhankelijk is van het businessmodel dat 100% relevant is voor alle stakeholders.

Deze bedrijven begrijpen dat ze de huidige businessmodellen om moeten gaan bouwen. Ze investeren de waarde die ze ontvangen uit hun huidige producten en diensten – die eindig zijn – in nieuwe toepassingen die gewaardeerd worden door alle stakeholders. Niet vrijblijvend, maar met harde eisen aan het rendement. Omdat ook in de toekomst aandeelhouders waar voor hun geld willen. Net als hun klanten, medewerkers, partners en het milieu.

Ivar Davids

Managing Partner Kirkman Company

i.davids@kirkmancompany.com

Lees meer over: ,

Meer artikelen uit de categorie: Opinie



 


Reacties: (8)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Ed schreef:

    Ben het Michela eens. Volgens mij ‘bewijst’ dit wat artikel wat het eigenlijk wil tegen spreken

  2. Theo Ruyter schreef:

    Oké Ivar,
    MVO is een uitgehold en niet langer zinvol begrip, evenals duurzame ontwikkeling en andere schone zaken uit de creatieve jaren tachtig. Maar houd ons ajb geen nieuwe fopspeen voor met meervoudige weet ik veel wat allemaal.
    You can’t have the cake and eat it too en toch schijnt dat het uitgangspunt van talloze startuppers en andere nieuwlichters. Je kunt logischerwijs niet de kritische consument uithangen en tegelijkertijd verwachten dat je pensioenfonds rendeert, de dividenden van je aandelen binnenstromen en je spaarrente de lucht in gaat.
    M.a.w.: zolang je het heersende financieel systeem voor lief neemt en het welvaartsprincipe van de politieke elite (eigen volk eerst) ondersteunt, zul je jezelf blijven tegenkomen.

  3. L. van Wensveen schreef:

    “‘meervoudige waardecreatie’ in alle facetten van het bedrijf en voor alle stakeholders”: de formulering benadrukt de goede intentie, maar verbloemt de realiteit. Als je per product(lijn) kijkt, dan kun je doorgaans niet voor alle stakeholders waarde creëren. Dan maak je een keuze. Die kan ethisch verantwoord zijn als je alle stakeholders respecteert, wat niet wil zeggen dat ze er allemaal profijt van zullen hebben. Sommige stakeholders gaan er wellicht op achteruit. Dat kan acceptabel zijn als het niet om levensvoorwaarden en andere basisrechten gaat. Daarom stel ik een transparantere formulering voor: “‘meervoudige waardecreatie’ in alle facetten van het bedrijf met respect voor alle stakeholders”.

  4. Richard Kok schreef:

    Meervoudige waardecreatie (MW) is hard nodig. Wat niet genoemd is in het artikel, is het effect van een ‘valutamonocultuur’ en dat is een gemiste kans.

    Bernard Lietaer zegt hier goede dingen over (zie filmpjes op You Tube). Alleen via MW maken we waarschijnlijk niet snel genoeg de stappen die nodig zijn. We hebben meer soorten valuta nodig én nog belangrijker een opwaardering van de ‘vrouwelijke’ waarden in onze cultuur.

    Met andere woorden: MW, hoe belangrijk ook, zal gepaard moeten gaan met andere ontwikkelingen.

  5. Arthur ten Wolde schreef:

    Belangrijke discussie. Inderdaad, meervoudige waardecreatie heeft de toekomst en bedrijven die MVO zien als iets anders, hebben een beperkt toekomstperspectief. Voor mijzelf is meervoudige waardecreatie echter een vorm van MVO. En de grootste kracht om onze lineaire economie om te vormen tot een duurzame, circulaire economie komt juist uit de duurzame koplopers in het bedrijfsleven, niet uit de overheid. Bedrijven zoals DSM, AkzoNobel, Philips, Puma en IKEA lopen voorop en het is nu aan overheden om circulair zakendoen te gaan vergemakkelijken en versnellen. Zo bezien is MVO (minus green washing!) dus juist de grootste kracht richting duurzame ontwikkeling en beslist niet achterhaald. Maar DAT is al gauw een semantische discussie inderdaad.

  6. Ivar Davids schreef:

    MVO is – de naam zegt het al – een bijvoeglijk naamwoord bij het ondernemen. Het is geen doel op zich en staat – hoe goed de initiatieven ook zijn bedoeld – vaak haaks op de directe belangen van een onderneming. Er wordt eenzijdig en enkelvoudige waarde mee gecreëerd. En dat was prima voor de periode van bewustwording en noodzakelijke maatregelen ihkv goede arbeidsomstandigheden, verantwoorde afvalverwerking, duurzame energieopwekking, etc. We staan echter voor een nieuw tijdperk; MVO gaat over ‘do no harm’, voor de toekomst hebben we behoefte aan ondernemingen die bestaansrecht ontlenen aan ‘doing good’. MVO was nodig, maar moeten we nu echt achter ons laten. We moeten ons gaan richten op businessmodellen die waarde toevoegen aan alle stakeholders.

  7. Michela van Kampen schreef:

    MVO wordt ingehaald door “meervoudige waardecreatie” in alle facetten van het bedrijf en voor alle stakeholders, omdat ook in de toekomst aandeelhouders waar voor hun geld willen.

    Dit suggereert dat MVO iets anders is dan meervoudige waardecreatie. Voor mij is het altijd al een en hetzelfde geweest! Hetgeen aangeeft dat deze discussie over MVO vooral een semantische discussie is.

  8. klaas schreef:

    @: “De échte grote verandering begint te komen sinds bedrijven als IKEA, DSM, FrieslandCampina, PGGM en Philips bijdrage aan alle stakeholders”

    Vreemd verhaal, ook bij deze bedrijven staan winstmaximalisatie en prettige beloningen voor de top voorop.

Laatste nieuws

Meer dan de helft supermarktvoedsel bevat toegevoegde suiker

Meer dan de helft supermarktvoedsel bevat toegevoegde suiker

Uit onderzoek van foodwatch blijkt dat aan meer dan de helft (56%) van alle voedselproducten in de supermarkt suiker wordt toegevoegd. Als je licht bewerkte en onbewerkte producten als vers fruit en groente en losse ingrediënten als kruiden, zout en olie buiten beschouwing laat en alleen het eten uit de fabriek (bewerkt en sterk bewerkt […]

| 21 februari 2017 | 0 Comments
Patenten op natuurlijke eigenschappen van planten en dieren bijna verleden tijd

Patenten op natuurlijke eigenschappen van planten en dieren bijna verleden tijd

De Europese lidstaten hebben besloten dat producten  van klassieke veredeling zoals planten, zaden en vruchten uitgezonderd dienen te worden van patentering. Hiermee scharen ze zich achter het recent ingenomen standpunt van de Europese Commissie. Dit besluit werd genomen in de Raad voor Concurrentievermogen. De Europese Commissie concludeerde in haar verklarende notitie van november 2016 dat […]

| 21 februari 2017 | 0 Comments
Studenten roepen Wageningen Universiteit op financieel duurzaam te worden

Studenten roepen Wageningen Universiteit op financieel duurzaam te worden

Studenten van de Wageningse actiegroep Fossil Free Wageningen hebben een petitie aan het college van bestuur van Wageningen University & Research (WUR) aangeboden. Met deze petitie, die door ruim duizend mensen is ondertekend, roept de groep de universiteit op om over te stappen naar een duurzame bank die niet investeert in fossiele brandstoffen. Onder de […]

| 18 februari 2017 | 0 Comments
Verkiezingsprogramma’s verschillen in effect op de leefomgeving

Verkiezingsprogramma’s verschillen in effect op de leefomgeving

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft in Nieuwspoort de analyse van de leefomgevingseffecten van verkiezingsprogramma’s voor de periode 2017-2021 gepresenteerd. De VVD, PvdA, SP, D66, ChristenUnie, GroenLinks en Vrijzinnige Partij hebben het PBL gevraagd hun maatregelenpakketten te analyseren. Partijen verschillen duidelijk in de mate waarin ze willen afwijken van het huidige beleid. In totaal […]

| 18 februari 2017 | 0 Comments
1,8 miljoen voor meer innovatieve plantaardige voedselproducten

1,8 miljoen voor meer innovatieve plantaardige voedselproducten

De New Food Challenge daagt (startende) bedrijven uit om aantrekkelijke nieuwe voedselproducten op basis van plantaardige eiwitten te ontwikkelen. Bedrijven die een innovatief idee hebben voor voedsel gemaakt van bijvoorbeeld peulvruchten, noten, paddenstoelen of zeewier kunnen een bedrag van maximaal 30.000 euro winnen om hun plannen verder uit te werken. De beste ideeën komen vervolgens […]

| 17 februari 2017 | 4 Comments
Verkiezingsprogramma’s rechtse partijen blind voor duurzaam en milieu

Verkiezingsprogramma’s rechtse partijen blind voor duurzaam en milieu

Milieu is een ondergeschoven kindje in veel verkiezingsprogramma’s. Dat concludeert Natuur & Milieu op basis van de doorrekeningen van het PBL. “Van alle grote rechtse partijen durft alleen de VVD de milieu-impact van haar verkiezingsprogramma door te laten rekenen,” aldus Geertje van Hooijdonk, hoofd programma’s bij Natuur & Milieu, “De klimaatimpact van het VVD-programma is […]

| 16 februari 2017 | 1 Comment

Inzicht

Duurzaam gewassen telen met gratis warmte diep uit de bodem

Duurzaam gewassen telen met gratis warmte diep uit de bodem

Wanneer het gaat over het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen wordt al snel gedacht aan windmolens en zonnepanelen die elektriciteit opwekken. Toch wordt het overgrote deel van onze energie gebruikt om warmte mee te produceren, niet stroom. Voor de opwek van warmte wordt voornamelijk aardgas, dat schaars en duur wordt, gebruikt. Tuinbouwbedrijven weten daar […]

| 21 februari 2017 | 1 Comment
Zei de klimaatmaffioos tegen de islamofoob

Zei de klimaatmaffioos tegen de islamofoob

Beste mensen in de andere bubble, deze brief is eigenlijk bedoeld als antwoord op de recente reactie van Tilasmi Frigge op mijn stuk over schulpdieren en het reptielenbrein. Ik denk echter dat zijn reactie niet op zichzelf staat en door een bredere beweging wordt gedragen. Daarom mijn antwoord aan allen die zich voelen aangesproken. Bedankt […]

| 21 februari 2017 | 0 Comments
Wei Wu Wei: een Nieuw Businessmodel voor de politiek

Wei Wu Wei: een Nieuw Businessmodel voor de politiek

Binnenkort zijn de verkiezingen voor de Tweede Kamer. De kloof tussen de kiezer en de politici lijkt groter dan ooit. En meer politieke partijen dan ooit strijden om de gunst van de kiezer. De partijen zetten alles op alles om zichzelf te profileren. Van nepaccounts tot doorrekeningen van het Centraal Planbureau. Het is tijd voor […]

| 18 februari 2017 | 1 Comment
De samenwerking van links (deel 2)

De samenwerking van links (deel 2)

De belangrijkste opdracht van links is in de nationale en Europese politiek weer een factor van betekenis worden en zo een tegenwicht aan neoliberaal en populistisch rechts te bieden. Dat kan door vergaande samenwerking, en op den duur samengaan, op een wervend programma waarvan bestaanszekerheid het kernpunt is. En door economische bestaanszekerheid te verbinden met […]

| 18 februari 2017 | 1 Comment

Deze website wordt mede mogelijke gemaakt door: