Archief:
Wetenswaardig
De Amerikaanse telecomwaakhond FCC heeft groen licht gegeven voor de testlancering van Earendil-1, de eerste spiegelende satelliet. Wetenschappers waarschuwen dat extra reflecties in de ruimte astronomie kunnen verstoren en lichtvervuiling met ecologische gevolgen kunnen aanjagen.
Onder leiding van scheikundige Xiao Cheng Zeng van de City University of Hong Kong bracht een AI-model met onbewaakt deep learning twee vloeibare toestanden van water op molecuulschaal in kaart. De vondst kan verklaren waarom water zich soms afwijkend gedraagt, met gevolgen voor hoe processen in natuur, biologie en medicijnen worden gemodelleerd.
Op het Tibetaanse plateau, gemiddeld 4.500 meter hoog, leven mensen die niet eerst hoeven te wennen aan de ijle lucht. Onderzoeker Cynthia Beall laat zien hoe zulke aanpassingen in ongeveer 3.000 jaar hun plek kregen in het menselijk lichaam en wat dat zegt over evolutie nu.
In 2026 zetten nieuwe studies twee hoekstenen van de evolutie op losse schroeven: de stap van vissen naar landdieren en de veronderstelde volgorde waarin aminozuren in de genetische code verschenen. Jason Pardo en Arjan Mann van de Universiteit van Vilnius wijzen daarbij op fossielen bij Chicago die niet in het klassieke plaatje passen.
Bij 39 °C kan de ene stad wegzuchten terwijl de andere in de problemen komt. In de VS stierven in 2023 voorlopig 2.300 mensen aan hitte; daarom moeten waarschuwingen zoals het nieuwe HeatRisk-systeem verder kijken dan alleen de temperatuur.
Zealandia ligt voor 95 procent verborgen onder de Stille Oceaan, maar is nu voor het eerst volledig in kaart gebracht. Geologen van GNS Science rondden in 2023 een geologische kaart af die 5 miljoen km² beslaat, en die laat zien hoe dit ‘verdronken’ continent ooit werd opgebouwd.
Op Forrest Beach in het noorden van Queensland zijn meerdere grote bollen aangespoeld, waarna Queensland Fire and Emergency Services het strand afzette en de objecten veiligstelde. De Australische Ruimtevaartorganisatie vermoedt dat het om onderdelen van een ruimtelanceerder gaat, en waarschuwt dat er mogelijk meer kan aanspoelen.
In maart 2026 is onder Scarborough Castle in Yorkshire een vergeten atoomschuilplaats uit de Koude Oorlog teruggevonden, jarenlang onzichtbaar achter een verzegeling sinds 1968. De vondst brengt de vraag terug hoe serieus de Britse civiele bescherming eigenlijk was.
Op woensdag 12 augustus 2026 schuift de maan precies voor de zon en krijgt Reykjavik een totale zonsverduistering van iets meer dan een minuut. Voor wie op het juiste moment goed staat, is dat een zeldzame kans om de zonnecorona te zien.
Sinds 1978 bouwt China aan de Grote Groene Muur tegen de oprukkende woestijnen. Er staan al 66 miljard bomen, met een doel van 100 miljard in 2050, maar nieuw satellietonderzoek zet vraagtekens bij wat die snelle winst op termijn kost.
Italië plantte in de jaren 30 miljoenen sparren in de Alpen om erosie te stoppen, maar 90 jaar later blijkt de ingreep ecologisch rampzalig: de biodiversiteit is met meer dan 50 procent gedaald. De zaak zet wereldwijd herbebossingsplannen onder druk.
Onderzoekers van ETH Zurich, onder leiding van Raffaele Mezzenga, hebben een methode ontwikkeld om goud uit afgedankte elektronica te winnen met lactosereiwitten, zonder giftige chemicaliën zoals cyanide of kwik. Wereldwijd ontstaat jaarlijks zo'n 50 miljoen ton e-afval, en dat maakt de methode relevant voor de recycling van edelmetalen.
Verspreid over kilometers Deense bodem liggen rijen gaten die al 2.500 jaar vragen oproepen bij archeologen. Studenten van de Universiteit van Kopenhagen hebben ze nu opnieuw nagemaakt en getest, in de hoop eindelijk te achterhalen waarvoor deze hulbælter dienden.
In de eerste twee maanden van 2026 werden wereldwijd al 33.000 symptomatische chikungunyagevallen geteld. Het ECDC ziet ook in Europa een reëel risico op verdere verspreiding, waardoor wetenschappers aandringen op monitoring en gezondheidsmaatregelen die uiterlijk in 2040 klaarstaan.
Op 16 juli 2186 wordt een totale zonsverduistering voorspeld die 7 minuten en 29 seconden duurt, de langste in circa 12.000 jaar. De zeldzame uitlijning laat zien hoe nauwkeurig astronomen eeuwen vooruit kunnen rekenen.
In de jaren 1930 liet Benito Mussolini in de Italiaanse Alpen miljoenen sparren aanplanten om erosie te remmen en een houtreserve op te bouwen. Nu laat onderzoek onder leiding van ecoloog Gianalberto Losapio, verbonden aan de Universiteit van Bern, zien welke ecologische rekening die keuze decennia later presenteert.
Zoek hier voor meer resultaten:



