Door de droge zomer verliezen veel bomen nu al hun blad, en dat is een noodrem, geen herfst
Op droogtegevoelige zandgronden laten beuken, berken en populieren deze zomer opvallend vroeg hun blad vallen. Begin september stond het landelijke neerslagtekort op circa 274 millimeter; voor bomen kan die stress nog doorwerken in het volgende groeiseizoen.
Vlak voor de Belgische kust liggen 35.000 ton oorlogsmunitie onder het zand, een deel gevuld met gifgas
Op de Paardenmarkt, een zandbank voor Knokke-Heist, ligt naar schatting 35.000 ton munitie uit de Eerste Wereldoorlog begraven. Een deel bevat gifgas, en lekkende stoffen in het gebied worden al jaren gemonitord.
In Australië zwemt een kwal zo groot als een vingernagel, en zijn steek kan dodelijk zijn
De Irukandji-kwal is nauwelijks groter dan een vingernagel en kan het Irukandji-syndroom veroorzaken: hevige pijn die uren kan aanhouden. Dodelijke afloop is zeldzaam, al zijn er in Australië sinds 1883 twee sterfgevallen geregistreerd.
In de grond van deze Spaanse kuststreek zit nog altijd plutonium van een neergestorte kernbommenwerper
Zestig jaar na de crash van een Amerikaanse B-52 bij Palomares is de bovengrond rond het dorp in Almería nog altijd met plutonium besmet. Een saneringsbelofte uit 2015 bleef zonder bindend vervolg, terwijl bouwplannen aan de kust nieuwe zorgen oproepen.
Van het op één na grootste meer van Bolivia is vaak niet meer over dan een zoutvlakte
Sinds december 2015 valt Meer Poopó op de Boliviaanse Altiplano steeds weer droog. Voor de Uru Murato, die eeuwenlang van het meer leefden, verdwijnt daarmee veel meer dan alleen water.
De vergeten reden waarom je de bladeren in je tuin beter kunt laten liggen
Een studie uit 2025 laat zien dat het opruimen van herfstbladeren de voorjaarsuitkomst van overwinterende geleedpotigen met 17 procent vermindert. Juist onder struiken en in borders kan die rommelige laag dus meer leven bewaren dan je denkt.
In Iran krimpt een van de grootste zoutmeren ter wereld, en er blijft een giftige zoutvlakte achter
Het Urmiameer verloor in ruim twintig jaar meer dan 90 procent van zijn volume. Een stijging van het waterpeil met 120 centimeter sinds september 2025 biedt tijdelijk adem, maar de gevolgen van de drooggevallen oevers blijven voelbaar.
Nieuw materiaal koelt daken zonder stroom: dat scheelt tot 12,9 °C in de zon
Onderzoekers van het Spaanse onderzoeksinstituut CSIC hebben een dunne coating ontwikkeld die oppervlakken kan afkoelen zonder elektriciteit, ventilator of compressor. Tijdens een daktest in het Spaanse Tres Cantos bleef een met de coating behandeld oppervlak tot 12,9 graden Celsius kouder dan een onbehandeld referentievlak. Het materiaal is grotendeels gemaakt van de kunststof PVDF en weerkaatst gemiddeld 82,4 procent van het zonlicht, terwijl het 96,7 procent van zijn eigen warmte weer uitstraalt. De onderzoekers, verbonden aan het Instituto de Micro y Nanotecnología (IMN-CNM, CSIC), denken aan toepassingen op daken, gevels, in voertuigen en in elektronica.
Een gezond huis begint bij goed omgaan met vocht en ongedierte
Duurzaam wonen draait niet alleen om minder energie gebruiken. Ook een gezond binnenklimaat en het voorkomen van schade aan de woning horen daarbij. Vocht, schimmel en ongedierte kunnen elkaar bovendien versterken. Wie problemen vroeg herkent en de oorzaak aanpakt, voorkomt vaak dat een kleine klacht uitgroeit tot een groter probleem.
In de Namibische woestijn neemt het zand de huizen van een verlaten diamantstad over
Een diamantvondst van spoorwegwerker Zacharias Lewala zette Kolmanskop in 1908 op de kaart. Nu vullen duinen de kamers van de ooit welvarende Duitse mijnstad, vlak bij Lüderitz in Namibië.
Onder een Belgisch dorp ligt een gangenstelsel waar het einde nog nooit van is gevonden
Kanne is geen stad maar een Belgisch dorp, met zo’n zestien kilometer aan mergelgangen onder de grond. Wie er zonder gids afdaalt, kan er nog altijd de weg kwijtraken.
Een Amerikaanse rivier voert nog altijd plutonium af, zeventig jaar na de eerste lozing
Toen de B Reactor in 1944 plutonium ging produceren, begon ook de erfenis langs de Columbia River. Ruim tachtig jaar later is het grondwater onder 65 vierkante mijl van Hanford nog vervuild en blijft de vraag wat de rivier bereikt.
De nesten van de Aziatische hoornaar zijn nu op hun grootst, maar je ziet ze pas goed als het blad valt
De Aziatische hoornaar beleeft nu zijn drukste weken: zomernesten hoog in bomen kunnen tientallen centimeters breed worden en duizenden hoornaars voortbrengen. Juist wanneer het blad valt, komen ze in beeld, met grote gevolgen voor bestuivende insecten.
Deze Russische stad werd gebouwd rond een reactor die niemand mocht kennen
Ozersk stond tot 1991 niet op de kaart, hoewel de stad sinds 1945 rond de Mayak-fabriek groeide. Toen daar in 1957 de Kysjtym-ramp plaatsvond, bleef de bevolking nog decennialang verstoken van de officiële waarheid.
De volgende uitdaging voor Nederlandse huishoudens: Meer eigen zonnestroom gebruiken
Nederland stimuleert huishoudens al jaren om zelf elektriciteit op te wekken. Nu dient zich een volgende vraag aan: wat gebeurt er met die stroom nadat hij is opgewekt?
Een Duitse zoutmijn zit vol kernafval en het water komt met de dag hoger
In de Asse II-mijn in Nedersaksen liggen zo'n 126.000 vaten radioactief afval, terwijl er al sinds 1988 pekel binnendringt. Nu het water sinds 2024 nieuwe, diepere routes zoekt, komt de wettelijk verplichte berging van het afval onder extra druk te staan.
AlphaESS introduceert VitaPower 3600 AC: thuisbatterij met stekker voor na de salderingsregeling
Het modulaire systeem begint bij 4 kWh en €999 en is uit te breiden tot 16 kWh, met maximaal 3,68 kW bidirectioneel AC-vermogen, slimme energiesturing en noodstroomomschakeling binnen 10 ms.
In de Ierse Zee ligt zoveel achtergelaten munitie dat vissers nog steeds explosieven bovenhalen
Beaufort's Dyke, de diepe geul tussen Schotland en Noord-Ierland, werd decennialang gebruikt als stortplaats voor munitie. In november 2016 liep een vissersboot uit Oban gevaar op nadat een granaat uit de Tweede Wereldoorlog in de netten was beland.
Een Franse mijn stortte duizenden tonnen chemisch afval onder de grond, en nu stijgt het water
Onder de Elzas ligt bij Stocamine 42.000 ton giftig industrieel afval opgeslagen. Terwijl het water in de verlaten mijn stijgt, blijft het afval daar definitief achter, pal boven een van Europa's belangrijkste grondwaterreserves.
Om naar het heelal te luisteren rijden antennes van 230 ton over spoorrails door de woestijn
Op de afgelegen Plains of San Agustin in New Mexico vormen zevenentwintig schotels samen de Very Large Array. Elke drie à vier maanden veranderen ze van opstelling, zodat astronomen telkens anders naar het heelal kunnen luisteren.
In de Oekraïense bossen staan honderden vliegtuigen te roesten die nooit meer opstijgen
Bij Shyroke bij Zaporizja staan meer dan honderd voormalige Sovjetvliegtuigen sinds het wegvallen van financiering te verkommeren. In Poltava kreeg een deel van de afgedankte bommenwerpers een tweede leven als museumstukken. Met de rest gebeurt iets anders.
De persoonlijke AI-assistent komt eraan. Die zit bomvol mogelijkheden – en risico’s
Techbedrijven strijden op dit moment hard om jouw persoonlijke AI-assistent te worden. Instinct, Meta's Muse, Grok Bot en straks ook Apple en OpenAI beloven dat een AI-agent je mails, agenda en aankopen voor je regelt. De belofte klinkt aantrekkelijk, maar de risico's zijn minstens zo groot. Dit artikel zet de voordelen en de gevaren op een rij, op basis van recent nieuws en onderzoek.
Zzp-opdrachten bij de overheid versnellen duurzame projecten
Veel duurzaamheidsbeleid wordt pas echt zichtbaar als het wordt uitgevoerd. Gemeenten, provincies en uitvoeringsorganisaties werken aan warmtetransitie, isolatieaanpakken, klimaatadaptatie en duurzame mobiliteit. In die uitvoering zit een minder zichtbare, maar belangrijke schakel: zelfstandige professionals die tijdelijk worden ingehuurd om pieken op te vangen of specialistische kennis in te brengen.
Op een Schots eiland mocht 48 jaar niemand aan land, en de reden zat in de grond
Tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikten Britse militaire wetenschappers Gruinard Island voor proeven met miltvuur. Het eiland bleef daarna 48 jaar gesloten voor bezoekers, tot het Verenigd Koninkrijk het op 24 april 1990 weer veilig verklaarde.
Onder deze stad zijn zoveel gipsgroeven uitgehold dat huizen plots kunnen wegzakken
Na een instorting in de Rue d'Enfer in december 1774 richtte Lodewijk XVI de Inspection Générale des Carrières op. Die dienst brengt nog altijd verzakkingsrisico's in kaart, van Montmartre tot de Parijse voorsteden.
Een Amerikaanse mijnstad werd zo giftig dat de overheid ze van de kaart liet halen
Na decennia van lood- en zinkmijnbouw werd Picher in 1983 een Superfund-gebied. Een uitkoop van circa 3.000 inwoners volgde, maar de vervuilde mijnstreek in Oklahoma is nog lang niet klaar met haar verleden.
Een Canadees meer veranderde in één nacht in een stortplaats: door 25 miljoen kubieke meter mijnafval
In de nacht van 3 op 4 augustus 2014 bezweek de dam van de Mount Polley-mijn in British Columbia. Het afval bereikte via Polley Lake en Hazeltine Creek het diepe Quesnel Lake, een belangrijk leefgebied voor sockeye-zalm.
Onder een Zwitserse snelweg zit een bunker die 20.000 mensen moest laten overleven
In 1976 ging in Luzern een schuilkelder open die in de Koude Oorlog plek moest bieden aan 20.000 mensen. De Sonnenberg Tunnel onder de A2 is een ondergrondse commandopost, al werd de capaciteit in 2006 teruggebracht naar 2.000 plaatsen.
Wat nieuwe coronavarianten met long covid doen: de risico’s van herbesmetting
Het coronavirus is nog steeds aanwezig. Hoewel minder mensen besmet zijn, lijken de klachten vervelender, maar niet bedreigender voor de algemene gezondheid. Vooral mensen die aan long covid lijden melden terugval en opnieuw beperkingen in hun functioneren.
Een Australische berg brandt al zo lang dat niemand de vlammen heeft zien beginnen
Onder Mount Wingen in New South Wales smeult al naar schatting 5.500 tot 6.000 jaar een ondergrondse kolenlaag. Het vuur trekt langzaam zuidwaarts, maar hoe het ooit ontstond blijft een raadsel.