Hier vind je bijdragen van onze gastauteurs, waaronder Else Boutkan, Ewald Engelen, Bas Eickhout, John Huige, Gert Jan Jansen, Jan Juffermans, Joseph Kessels, Martijn Jeroen van der Linden, Socrates Schouten, Marcel Schuttelaar, Frans van der Steen, Hans Stegeman en Allerd Stikker.
We willen veranderen, duurzamer worden. Maar hoe maken we verandering groter? We weten dat er een versnelling optreedt wanneer 25% van de mensen ‘om’ zijn. De echte vraag is dan: hoe komen we aan die eerste 25 % zodat het eindelijk opschiet? Hoe bereiken we mensen buiten de groene bubbel? Dat gaan we doen met bruggen slaan. En die sla je door de juiste mensen te betrekken, legt Jens van der Weele van Transitietaal uit.
Wie wil niet geholpen worden om het anders te doen, normaal, eenvoudig, schoon. Wie wil niet ervaring opdoen en anderen ervan geven. De rust krijgen om wel om je heen te
kunnen kijken, wel het zingen van de vogels te horen, de bloei van de bomen te ruiken.
Op 11 december wordt in het bijzijn van tientallen duurzame organisaties het boek De toekomst is van iedereen van Niko Roorda en Michael Renssen ten doop gehouden. Het is geen traditioneel boek, maar een manifest. Een uitnodiging aan alle kleinschalige duurzame initiatieven die ons land rijk is om elkaar te vinden, om zich met elkaar te verbinden en samen een nieuw maatschappelijk krachtenveld te vormen.
Een energiecontract afsluiten was ooit een kwestie van klikken en klaar. Nu worstelen bedrijven met een vol stroomnet en veranderende regelgeving. Netcongestie heeft een forse impact op ondernemend Nederland, maar biedt ook kansen. Bedrijven kunnen niet alleen groeien ondanks, maar ook dankzij netcongestie.
Wie achter de misleidende frames over landbouw schuilgaat? Volgens lobby-onderzoeker Nina Holland is dat geen mysterie: het zijn grote agrobedrijven en hun lobbyorganisaties die met miljoenenbudgetten, misleidende wetenschap en invloedrijke netwerken beogen de Europese politiek te sturen. Terwijl de boerenprotesten de headlines halen, trekken zij aan de touwtjes. “Hun agenda is rampzalig voor gezondheid, milieu én boeren.”
Eerlijk beleid vraagt om meer inclusie en gelijkwaardigheid. Om meer bottom-up initiatieven, meer experimenteren en vrouwen aan het roer, gesteund door kaders die van bovenaf komen. Onderzoeker Jessica Duncan en akkerbouwer Hero Havenga de Boer zijn elk op hun eigen manier bezig met zo’n samenwerking.
Bodemtransplantaties, terug naar de potstal of misschien juist helemaal weg van dierlijke mest? Wetenschappers en boeren zoeken naar de heilige graal voor een gezonde bodem. Onderzoeker Rosa Boone ontwikkelt een ‘elektronische neus’ om verandering in de bodem op te sporen. Veehouder Marco van Liere wil laten zien dat er meer is dan dierlijke mest alleen, zoals groenbemesters of klavers.
Zonder Nederlandse boer, genoeg voer, aldus hoogleraar Pablo Tittonell. “Nederland levert slecht 0,2 procent van de wereldwijde graanproductie.” Toch is er alle reden om trots te zijn op onze boeren, vindt voormalig ‘melksommelier’ Bas de Groot, kenner van de smaak van melk: “Ze maken unieke producten”. Maar weten boeren dat zelf eigenlijk wel?
Op dit moment is het lastig om als boer je kop boven het maaiveld uit te steken. Wie vooroploopt in duurzaamheid of andere vormen van landbouw verkent, ligt al gauw buiten de groep, beseft emeritus-hoogleraar Jan Douwe van der Ploeg. Na alle mooie verhalen over hoe het anders kan, deze week aandacht voor hobbels die voorkomen bij een transitie. Een invalshoek die toch ook belicht moet worden.
Boeren draait eigenlijk pas sinds de Tweede Wereldoorlog om hoge opbrengsten, winst en de natuur ‘eronder houden’. Kan het anders? Zeker, daar zijn landbouwfilosoof Michiel Korthals en boomkweker Jade Koop van overtuigd. Als het aan Korthals ligt, herstellen we onze connectie met de natuur. Koop helpt boeren hun bedrijf robuuster te maken met agroforestry.
Een landbouwsysteem zonder bestrijdingsmiddelen, waar boeren samenwerken met de natuur. Dat klinkt in de oren van veel boeren misschien niet realistisch. Maar doorgaan met het gebruik van chemische middelen zoals we nu doen, is dat sowieso niet. Twee experts – Violette Geissen, hoogleraar aan Wageningen University, en Mees Visser, een doorgewinterde biologische boer – laten zien dat doorgaan met gif geen optie is, en dat het ook anders kan.
Nederlandse bedrijven willen verduurzamen en overstappen op elektriciteit, maar stuiten op een barrière: netcongestie. De gevolgen van het overvolle stroomnetwerk op piekmomenten worden steeds schrijnender. Inmiddels belemmert netcongestie niet alleen de verduurzaming van bedrijven, maar jaagt het ook ondernemingen het land uit, een dubbele verliespost.
Onze voedselconsumptie brengt schade toe aan anderen, in eigen land en ver daarbuiten. Ongewild, maar toch. Met onze landbouw en voedselhandel pakken we voedsel en land af van armere regio’s, om er als Europese bedrijven rijker van te worden. Dit kan anders, volgens campagnevoerder en publicist Guus Geurts en agro-ecologisch tuinder Klarien Klingen. Zij strijden ieder op hun eigen manier voor een rechtvaardiger voedselsysteem.
Nederland pronkt met de meest efficiënte landbouw ter wereld, maar wie goed rekent ontdekt dat de hoge kosten nauwelijks opwegen tegen de opbrengsten. Landbouwwetenschapper en boer Meino Smit en boerin Jolke de Moel laten zien hoe het anders kan. Boeren met de natuur mee geeft veel gezonde banen en put de aarde niet uit.
De manier waarop het drinkwaterprobleem wordt aangepakt, is eenzijdig en ouderwets. Beter zou zijn om onder het credo ‘ Reduce, Reuse & Recycle ’ ook te investeren in toepassingen die zorgen dat water op zoveel mogelijk manieren gebruikt kan worden.
Het coalitiesysteem leidt tot veel problemen en onvrede: formaties duren lang en het resultaat is vaak zeer wankel, waardoor het vertrouwen in de politiek daalt. Maar is er een goed alternatief?
In de lezingserie Macht en onmacht bespreekt Studium Generale samen met wetenschappers vanaf 5 september de staat van de Nederlandse democratie. Projectondersteuner Pien Barnas vraagt zich in deze inleiding af hoe radicaal-rechts zo groot kon worden. En kan de geest weer in de fles?
De invloed van klimaatontwrichting op de veranderende wereldorde wordt door de WRR helaas niet benoemd in haar laatste rapport. Dat is een stevige misser.
Bedrijven die actief zijn in de bouw en sloop, infra en techniek hebben geregeld te maken met elektrisch afval, zoals verlichting en armaturen. Dit type afval moet apart worden ingezameld en aangeboden voor verdere verwerking.
Steeds vaker proberen bedrijven in Nederland een gecertificeerde B Corp status te krijgen. Met oog op een betere wereld is dat hartstikke goed nieuws.
Tijdens de tweede week van de klimaattop schrijft GroenLinks-Europarlementariër en delegatielid van het Europees Parlement Bas Eickhout tijdens de COP28 een dagelijkse update over de gang van zaken en meest recente ontwikkelingen in de onderhandelingen.
Greenwashing, het doen van ongefundeerde of misleidende beweringen over milieuprestaties van een organisatie, is een groeiend probleem. Greenwashing ondermijnt het vertrouwen in het bedrijfsleven als een positieve kracht voor duurzaamheid en doet problemen veel simpeler lijken dan ze in werkelijkheid zijn.
Root cause analysis, ontbreekt te veel in hoe we crises aanpakken. Vaak komt dat door vertroebeling van het probleem. Er zijn allerlei ideeën, ideologieën, belangen(groepen), experts op deelgebieden, drukke agenda’s en vooral grote ego’s.
Dat het mkb meer moeite heeft om financiering te krijgen dan het grootbedrijf, is algemeen bekend. Mkb’ers raken vaak verdwaald in allerlei regelingen, financiers en obstakels. Maar wat je veel minder vaak hoort, is dat dit voor duurzame ondernemers nog veel lastiger is.
In het juridisch bindende Akkoord van Parijs werd de 1,5°C door 193 landen en de EU bekrachtigd. Is het dan mogelijk om deze landen aansprakelijk te stellen als we 1,5°C passeren?
Nog steeds blijken de rijke landen veruit de grootste graaiers en zijn daardoor bijvoorbeeld veruit de grootste veroorzakers van de klimaatontwrichting. De CO2-uitstoot is gemiddeld 60% van onze Voetafdruk, en de resterende 40% gaat over landbeslag, ook via landgrabbing elders op Aarde.
De situatie rond ongelijkheid in Nederland wordt steeds slechter, zoals blijkt uit allerlei recente ontwikkelingen. Een verslag van het Platform Duurzame en Solidaire Economie.
Draagt een duurzaam arbeidsperspectief bij aan de versnelling van maatschappelijke duurzaamheid? Duurzaamheid als motief voor kennisontwikkeling.
De komst van WarmtelinQ, de geplande warmtetransportleiding van Gasunie in Zuid-Holland is nog twijfelachtig. Vorige maand werd de nieuwe Warmtewet uitgesteld,
Het Kabinet heeft het streefdoel geformuleerd om de mondiale Ecologische Voetafdruk van de Nederlandse consumptie te halveren in 2050. Volgens Jan Juffermans is dat te laat.
Bezos, Branson en Musk miskennen de klimaatproblemen met hun speeltjes en energieverslindende ruimtetoerisme. Een pleidooi voor afschaffen.
Kantel- en keerpunten zijn niet iets van de laatste tijd. Als we de gehele evolutie in ogenschouw nemen, zien we een beperkt aantal markante keerpunten en vele tussentijdse kleinere kantelpunten. Wat kunnen we leren van deze evolutionaire processen?
In Den Haag gaat het alweer een paar maanden over het veranderen en transparant maken van de regeerstijl. En over een nieuwe leiderschapsstijl. Regeerstijlen en leiderschapsstijlen zijn van die jeukwoorden. Dat geldt ook voor de ideeën en uitspraken over de burger betrekken bij besluitvorming. Het verandert allemaal niets aan de praktijk. Wanneer er geen geregeld […]
Is er een apart mannelijk perspectief op duurzaamheid en klimaat? Zijn er ‘tipping points’ waarna meer mannen zich hierom gaan bekommeren? Niet vanzelf, stelt Lauk Woltring in dit essay.
Economische groei kan niet eindeloos doorgaan en is ook de oorzaak van milieu- en klimaatproblemen. De tegenbeweging die wordt aangevoerd door een groep van groene economen bepleit degrowth, ofwel ontgroeien.
In de Monitor Brede Welvaart probeert het CBS door middel van een groot aantal indicatoren weer te geven hoe de welvaart in Nederland er voor staat.
De politiek zet ineens vol in op kernenergie, tegenspraak ongewenst, want de belangen van voldoende energie voor overproductie zijn groot.
Situaties zoals in Texas, waar miljoenen huishoudens zonder stroom kwamen te zitten, lijken in Nederland ondenkbaar. Maar blijft dit ook zo?
GRI is launching a Business Leadership Forum on corporate reporting as a driver for achieving the SDGs. This forum is to commence in March.
Hoe meet je brede welvaart en duurzame economie? De traditionele indicator, het BNP of bruto nationaal product, is daar niet geschikt voor.
Met de ‘Ecologische Voetafdruk’ worden door het Global Footprint Network elke twee jaar de mondiale voetafdrukken van alle landen berekend.
Veel verslechteringen in de samenleving waren in eerste instantie niet zichtbaar. Maar ze staan noodzakelijke systeemvernieuwing in de weg.
De situatie wordt acuut om de gezondheid en om bestaanszekerheid die hard aan het verdwijnen is. En wat doet de overheid? De overheid geeft geen sjoege.
In bijna alle organisaties vind je nog wel papieren formulieren. En dat terwijl bijna elke organisatie bezig is met digitaliseren.
Permacultuur gaat over landbouw. Het grootste probleem van de huidige landbouw is het enorme verbruik van fossiele brandstoffen als olie en aardgas. Voor elke calorie output aan voedsel die er geproduceerd wordt zijn er 10 tot 100 caloriën aan fossiele brandstof aan input nodig. Met het schaarser en daarmee duurder worden van fossiele brandstoffen is […]
Voldoende reducties in CO2 emissies zijn alleen haalbaar wanneer, naast de voorkeurstechnieken, gebruik gemaakt wordt van transitiebrandstoffen.
Met een nieuwe Warmtewet (de ‘Warmtewet 2’) wil men warmtenetten beter reguleren, verduurzamen en de uitbreiding stimuleren.
Het PBL-rapport ‘Beschikbaarheid en toepassingsmogelijkheden van duurzame biomassa’ kwam niet met duidelijke conclusies; teveel verschillende meningen.
Gazonitis, grasperk-koorts of pelousitis is een ziekte om alles te willen wegmaaien wat meer als twee centimeter boven de grond groeit.
Onze verantwoordelijkheid voor komende generaties kunnen we ondermeer tonen door steunvragende bedrijven tegen een duurzame achtergrond te wegen.