De recente serie hittegolven heeft eens te meer aangetoond dat klimaatverandering geen verre dreiging meer is, maar een dagelijkse realiteit. Zomers waren een spel van groei en bloei, vreugde, feest, ontspanning en geborgenheid voor planten, dieren, bomen en mensen. Alles leefde op in groei en reproductie. Nu wordt het steeds meer een hel voor alles wat leeft.

We willen veranderen, duurzamer worden. Maar hoe maken we verandering groter? We weten dat er een versnelling optreedt wanneer 25% van de mensen 'om' zijn. De echte vraag is dan: hoe komen we aan die eerste 25 % zodat het eindelijk opschiet? Hoe bereiken we mensen buiten de groene bubbel? Dat gaan we doen met bruggen slaan. En die sla je door de juiste mensen te betrekken, legt Jens van der Weele van Transitietaal uit.

De opwarming speelt zich steeds meer in de kijker, neemt de vestingwal van ontkennen en wegkijken toenemend onder vuur, en zoemt de verdedigers de kop gek. En dus zien we steeds meer wapens opgepakt worden om de opwellende gekte rond het onmogelijke waar-zijn van de opwarming af te dichten.

Wie wil niet geholpen worden om het anders te doen, normaal, eenvoudig, schoon. Wie wil niet ervaring opdoen en anderen ervan geven. De rust krijgen om wel om je heen te
kunnen kijken, wel het zingen van de vogels te horen, de bloei van de bomen te ruiken.

De hele wereld dreigt een grote kolonie te worden van de heersers van de cyberspace, het internet en kunstmatige intelligentie. Een kolonie die alleen in stand kan worden gehouden met nieuwe slaven. Wij allemaal, als we niet oppassen.

De komst en het snelle vertrek van Donald Pols bij Tata Steel waren groot nieuws. Maar er was minder aandacht voor de inhoudelijke kant van de zaak.

In het artikel "Als niets meer werkt, wat kunnen we dan nog?" haakt Peter van Vliet in op de discussie tussen (in zijn woorden) 'twee mensen die het fundamenteel oneens zijn, maar toch samen hardop nadenken over een van de moeilijkste vragen van onze tijd: Hoe bestuur je een samenleving die aan het instorten is? Jac Nijssen reageert.

Nog maar één op de vijf Nederlanders heeft vertrouwen in de politiek, horen we van het CBS. Dat is het laagste punt sinds de metingen begonnen in 2012. Maar hoe is het zover gekomen? Ligt het aan het volk, of aan een mismatch met de beschikbare groep die het volk zou behoren te vertegenwoordigen? Hoe dan ook, zonder vertrouwen kan de democratie niet functioneren. We duiken er een spade dieper in.

De klimaatcrisis werd van meet af aan in handen gegeven van technici en wetenschappers — mensen met grote vakkennis maar weinig sociaal-economisch inzicht. Zij boden technische oplossingen aan voor wat in essentie een sociaal probleem is: hoe krijg je ongelijk gepositioneerde mensen met tegengestelde belangen in beweging? Die vraag stelden ze nauwelijks. De noodzakelijke omslag — minder ongelijkheid, minder groei, minder mondiale stromen — werd zorgvuldig vermeden, omdat ze politiek onverkoopbaar leek én de eigen positie bedreigde.

Het verbindende verhaal waar de duurzame gemeenschap naar zoekt bestaat, al heel lang en in verschillende vormen. Het ligt verscholen in de andere, niet-wetenschappelijke kennis en ethische uitgangspunten van religies en wereldbeschouwingen en is een basis voor het denken van veel filosofen en, ja, zelfs wetenschappers. In de islam en het humanisme, bij Aristoteles en Haraway en bij economen als Kate Raworth en Tim Jackson.

Het is best bijzonder: een politiek debat waarbij beide deelnemers het er meteen over eens zijn dat onze wereld op instorten staat. Toch is dat precies waar twee bekende denkers over klimaat en samenleving beginnen en juist dat maakt hun discussie zo interessant. Hun uitgangspunt is hetzelfde, hun uitweg verschilt radicaal.

Binnen de klimaat- en milieubeweging hoor je regelmatig oproepen om een nieuw verhaal. Een verhaal dat mensen verbindt in plaats van verdeelt, dat problemen oplost in plaats van vergroot, dat helpt om te creëren in plaats van de vernietigen. Maar de elementen die zo'n verhaal inhoud geven bestaan al heel lang. Ze worden doorgegeven in oude kennis die haar waarde bewezen heeft door mensen hoop te geven in tijden van crisis. Reden genoeg dus om die (opnieuw?) een plek te geven.

Eind vorig jaar schreef ik over de risico’s dat AI, kunstmatige intelligentie, een bubbel wordt. Maar wat als we niets doen? Want stel je voor dat AI geen bubbel is. Maar naast een bubbel kan AI net zo goed een zwart gat worden. Zeker wanneer je vanuit een duurzaam perspectief kijkt.

Regelmatig komt de vraag voorbij of de huidige oorlogen het begin zijn, of de aanloop naar een nieuwe wereldoorlog. Maar misschien is dat een verkeerde vraag. Want het lijkt er steeds meer op dat er oorlog gevoerd wordt tegen de wereld en tegen de waarden die de moderne samenleving sinds 1945 richting gaven, zoals menswaardigheid, democratie, een humane internationale rechtsorde, economische gelijkheid, transparante en waarheidsgetrouwe informatie en zorg voor milieu en klimaat. De huidige oorlog in het Midden-Oosten lijkt een escalatie van de aanval op al die waarden, die al jaren lang aan de gang is. En dat is niet minder dan een oorlog tegen de wereld.

Staan we aan het begin van een Derde Wereldoorlog of is deze al begonnen? Het idee klinkt dramatisch, maar de gebeurtenissen van de afgelopen maanden, vooral in relatie tot de Verenigde Staten onder president Donald Trump, hebben de wereldorde op scherp gezet met naast militaire dreiging, ook de inzet van economie, media en de rechtsorde als wapens.