Waar het vorige artikel over onze toekomst liet zien dat de wereld op vrijwel elk vlak de verkeerde kant op beweegt, laat dit stuk zien dat Nederland allesbehalve een uitzondering is. Van een democratie die richting de grens van autocratie schuift tot een AI-achterstand die zich moeilijk laat inhalen, ons eigen land zit dichter bij de risico's dan de meeste mensen denken.

Bijna 2500 jaar lang zochten geleerden en ontdekkingsreizigers naar het begin van de Nijl. Lang gold het Victoriameer als de bron. In 2006 volgde een expeditie met gps de rivier terug tot een modderige poel diep in het Nyungwe woud in Rwanda. Dat woud is inmiddels Werelderfgoed en levert het grootste deel van het drinkwater van Rwanda.

Als er iets is wat iedereen wel wil weten, is het hoe de toekomst eruit gaat zien. Voorspellingen zijn van alle tijden. Maar waar voorspellen vooral een hobby was van helderzienden, filosofen en sjamanen, is het voorzien van komende ontwikkelingen van een heel andere orde. Daar hebben we inmiddels solide instrumenten voor die we kunnen combineren met een grondige kennis van de staat van de samenleving, de geschiedenis en menselijk gedrag. We maakten een grondige analyse en die antwoordt met 3 scenario's.

De instelling waarmee we sinds het begin van deze eeuw samen het klimaatprobleem hebben ingepakt in een doosje met een roze strik er om heen gaat ons de das om doen, betoogt Jac Nijssen. In plaats van ons te laten inpakken moeten we een opstand organiseren, en wel van onderaf.

Onderzoekers van ETH Zurich hebben een methode ontwikkeld om goud uit afgedankte elektronica te winnen met lactosereiwitten, zonder giftige chemicaliën zoals cyanide of kwik. Wereldwijd ontstaat jaarlijks zo'n 50 miljoen ton e-afval, en dat maakt de methode relevant voor de recycling van edelmetalen.

Wanneer je het nieuws volgt, ben je waarschijnlijk bekend met termen als ''economische groei'', ''bbp - bruto binnenlands product'' en ''productiviteitsgroei''.

Maar wat zeggen zaken als economische groei over de daadwerkelijke verbetering van onze welvaart? En wat houdt een toename in welvaart nou precies in? Gaat het er juist niet om dat een land op alle fronten beter wordt, en niet alleen in financiële termen?

Steden onder een oranje hemel. Kinderen die binnen moeten blijven omdat de lucht giftig is. Tienduizenden mensen die hun huis moeten ontvluchten voor een muur van vuur of worden bedolven onder modderlawines. Dit is geen doemscenario meer. Dit is de zomer van 2026, in Europa, in de Verenigde Staten en in Azië. En terwijl de planeet letterlijk in brand staat, kondigt Donald Trump aan om de grootste oliereserves van de wereld te willen verstoken. Een groeiende groep juristen en activisten stelt een simpele vraag. Waarom wordt deze misdaad nog steeds niet bestraft?

Onze samenleving wordt steeds complexer. Techniek, regelgeving en organisaties groeien in omvang en verwevenheid. Maar de kennis en het overzicht om die complexiteit echt te beheersen ontbreekt steeds vaker. Komt daar ook nog arrogantie bij (we weten wel waar we mee bezig zijn), dan ontstaat een gevaarlijke mix die instituties, bedrijven en overheden van binnenuit kan laten falen waardoor de maatschappij met de brokken zit: CIA, als de giftige combinatie van Complexiteit, Incompetentie en Arrogantie.

Er zitten flinke gaten in de klimaatmodellen die ons moeten waarschuwen voor de gevolgen van klimaatverandering en extreem weer. Daardoor zien we nu al weersextremen die pas voor 2050 waren voorspeld. En er ontbreken belangrijke bronnen in de boekhouding. Met alle gevolgen van dien.

Bosbranden stoten wereldwijd nog altijd minder CO2 uit dan fossiele brandstoffen. Toch groeit hun aandeel snel, en op sommige plekken zijn bossen al omgeslagen van opslag naar uitstoot. Dit artikel laat zien waar we staan, bespreekt de tipping points die onderzoekers noemen, en gaat in op een factor die vaak wordt onderschat: het tijdsverschil tussen de uitstoot tijdens een brand en de opname tijdens herstel.

Grote problemen krijgen vaak een simpele schuldige: de burger. Bij klimaatverandering hoor je al jaren dat jouw auto, jouw vlucht of jouw vlees de aarde opwarmt. Bij sociale media hoor je dat kinderen zelf maar van het scherm moeten blijven. Nu klinkt bij AI een vergelijkbaar geluid, niet de techniek is het probleem, maar de mens die hem misbruikt. Dit artikel laat zien waar die framing vandaan komt, en wie er echt aan de knoppen zit.

Nieuwsmedia die aan het front van de klimaatverslaglegging zouden moeten staan, doen feitelijks niet meer dan meedeinen op de kabbelende golfjes van de dagelijkse orde, die vooral niet verstoord dient te raken met alarmsignalen. Dus sprak Jac Nijssen ze daarop aan.

De recente serie hittegolven heeft eens te meer aangetoond dat klimaatverandering geen verre dreiging meer is, maar een dagelijkse realiteit. Zomers waren een spel van groei en bloei, vreugde, feest, ontspanning en geborgenheid voor planten, dieren, bomen en mensen. Alles leefde op in groei en reproductie. Nu wordt het steeds meer een hel voor alles wat leeft.

We willen veranderen, duurzamer worden. Maar hoe maken we verandering groter? We weten dat er een versnelling optreedt wanneer 25% van de mensen 'om' zijn. De echte vraag is dan: hoe komen we aan die eerste 25 % zodat het eindelijk opschiet? Hoe bereiken we mensen buiten de groene bubbel? Dat gaan we doen met bruggen slaan. En die sla je door de juiste mensen te betrekken, legt Jens van der Weele van Transitietaal uit.

De opwarming speelt zich steeds meer in de kijker, neemt de vestingwal van ontkennen en wegkijken toenemend onder vuur, en zoemt de verdedigers de kop gek. En dus zien we steeds meer wapens opgepakt worden om de opwellende gekte rond het onmogelijke waar-zijn van de opwarming af te dichten.