Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google

Die honderd zinkgaten zijn geen uitschieter: volgens het Italiaanse milieu-instituut ISPRA is dat het gemiddelde in Rome over de afgelopen vijftien jaar. Op de risicokaart van 2025 bleek ook het zuidwesten van de stad zeer gevoelig voor verzakkingen.

Rome

Zinkgaten in de straten van Rome zijn geen zeldzaamheid. Foto: iStock – Upphovsman:Renata Tyburczy

Een straat die plotseling inzakt: in Rome ligt de oorzaak vaak dieper onder het wegdek. Daar bevinden zich oude steengroeven, catacomben en andere door mensen gemaakte holtes. Vanaf 2008-2009 liep het aantal instortingen op tot meer dan drie keer het eerdere gemiddelde. Hevige regen kan de grond boven zo’n holte verzwakken, waardoor die het wegdek niet meer kan dragen.

In 2018 nam het aantal flink toe

In het ene jaar zakt de bodem in Rome veel vaker weg dan in het andere. Dat zie je terug in de tellingen voor 2018 en 2019. Ook de cijfers voor 2018 lopen uiteen, dus één precies recordaantal is lastig te geven.

  • Voor 2018 noemt de ene telling 175 zinkgaten in Rome; een andere komt uit op 140. In Napels werden dat jaar 20 gevallen geteld.
  • In 2019 werden in Rome 100 zinkgaten geregistreerd. Napels telde er opnieuw 20.

Rome steekt daarmee ver boven Napels uit. Maar de twee verschillende cijfers voor 2018 laten ook zien waarom een jaartotaal voorzichtigheid vraagt. Het gemiddelde over een langere periode geeft een stabieler beeld van hoe vaak de grond in de stad bezwijkt.

Onder de straten ligt een enorm netwerk

Het probleem zit op veel plekken dieper dan je vanaf straat kunt zien. Onder Rome ligt naar schatting 32 vierkante kilometer aan ondergrondse galerijen en tunnels die een risico op verzakkingen met zich meebrengen. Die 32 vierkante kilometer drukken een oppervlakte uit en zeggen niets over de lengte van een afzonderlijke tunnel.

Die ruimtes hebben verschillende oorsprongen. Naast de oude groeves en catacomben lopen er ook waterleidingnetwerken onder de stad, en er zijn grotten. Het zijn dus niet overal dezelfde soort holtes. Voor wat er erboven ligt, telt vooral dat de ondergrond op sommige plaatsen minder stevig is dan het wegdek doet vermoeden.

Een verzakking begint dan ook niet pas op het moment dat er boven de grond iets zichtbaar wordt. De lege ruimte is er al. Wat je op straat ziet, is het moment waarop de grond erboven het niet langer houdt.

De oude groeves maken vooral het oosten kwetsbaar

Oost-Rome is het gevoeligste deel van de stad, zegt Stefania Nisio, geoloog bij milieu-instituut ISPRA. Daar haalden mensen in de oudheid op grote schaal bouwmateriaal uit de grond. Ze groeven onder meer vulkanisch gesteente uit, dat voor bouwwerkzaamheden werd gebruikt.

“Het gevoeligste gebied ligt in het oosten van Rome, waar in de oudheid bouwmaterialen werden gewonnen.” Stefania Nisio, geoloog bij ISPRA.

Die geschiedenis helpt verklaren waarom de risico’s binnen Rome verschillen. Een straat boven oude winning van bouwmateriaal heeft een andere ondergrond dan een straat zonder zulke gangen. De kwetsbaarheid van het oosten hangt dus samen met wat mensen daar eeuwen geleden onder de stad hebben weggehaald.

Over het onderzoek

ISPRA houdt gegevens over de verzakkingen in Rome bij vanaf het einde van de 19e eeuw. In die lange reeks staan ongeveer 4.500 bekende gevallen. Iets minder dan 2.000 daarvan dateren van de jaren zestig van de vorige eeuw of later.

Zo’n bestand laat zien waar verzakkingen eerder voorkwamen en hoe de aantallen door de tijd heen veranderden. De telling over meer dan een eeuw is dus iets anders dan een jaargemiddelde: ze omvat een veel langere periode. ISPRA gebruikt de gegevens ook om de kwetsbare plekken in Rome in kaart te brengen.

Het instituut bracht in 2025 opnieuw een rapport uit over de oorzaken en de ontwikkeling van het aantal verzakkingen. De risicokaart van de ondergrondse holtes kreeg zijn meest recente update in augustus 2025.