Onder Londen liggen tientallen verlaten metrostations waar nog altijd treinen langsrazen

Een metrostation sluiten klinkt simpel: deuren op slot en klaar. Maar onder Londen verdwenen sommige haltes niet uit beeld, ook toen de reizigers wegbleven. Station British Museum sloot in 1933 vanwege de uitbreiding van het vlakbij gelegen Holborn en werd later gebruikt als militair kantoor en commandopost. In het al gesloten station Down Street overnachtte Winston Churchill tijdens de Tweede Wereldoorlog minstens vijf keer.

Achter de muur rijdt de metro gewoon door

Wie op de Piccadilly-lijn van Green Park naar Hyde Park Corner reist, kan Down Street nog zien liggen. De trein rijdt er gewoon door. Het station opende in 1907 en ging in 1932 dicht voor reizigers, maar de dichtgemetselde perrons bleven langs het spoor liggen. Je moet wel snel kijken.

In 1939 kreeg de verlaten halte een nieuwe functie. Het Railway Executive Committee, dat het treinverkeer in oorlogstijd moest aansturen, nam Down Street in gebruik als hoofdkwartier. Die commissie was in 1938 gevormd, telde elf leden en stond onder leiding van secretaris Gerald Cole Deacon. Onder de straten van Mayfair werkte dus een compleet spoorwegkantoor.

Ook voor Churchill was de plek bruikbaar zolang de Cabinet War Rooms nog niet klaar waren. Bovengronds merkte een voorbijganger daar weinig van; tegenwoordig zien metroreizigers op dit traject een glimp van de oude halte.

Aldwych verloor al vroeg een spoor

Aldwych begon op 30 november 1907 onder de naam Strand. Aanvankelijk had het station twee perrons, maar de zijlijn vanaf Holborn trok weinig reizigers. Daarom werd de verbinding in 1917 teruggebracht tot één spoor. Bij Down Street rijden nog altijd reguliere metro’s voorbij. De dienst naar Aldwych werd stap voor stap kleiner.

Goed om te weten Verlaten delen van Aldwych en de bijbehorende tunnels dienden tijdens zowel de Eerste als de Tweede Wereldoorlog als schuilplaats bij luchtaanvallen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog sloot Aldwych tijdelijk voor reizigers. Op 1 juli 1946 ging het weer open, maar de oorspronkelijke dienstregeling keerde uiteindelijk niet terug. Vanaf 1962 reed er alleen op werkdagen tijdens de spits een pendelmetro, vanaf één perron. Het station bleef zo nog tientallen jaren in gebruik, zij het op bescheiden schaal.

Een nieuwe lift werd Aldwych te duur

In 1994 trok London Underground de stekker uit de reizigersdienst. De liften moesten worden vervangen en dat vond het vervoerbedrijf te duur voor wat de korte zijlijn opbracht. Sindsdien rijden er helemaal geen treinen meer naar of door Aldwych. Je kunt dit station dus ook niet toevallig vanuit een passerende metro zien.

De afgesloten ruimtes kregen wel andere bezoekers. Aldwych werd gebruikt als opnamelocatie voor V for Vendetta, Fast & Furious 6 en 28 Weeks Later. Ook dienen het station en de tunnels voor trainingen. Een filmploeg kan er nu een metrostation vastleggen zonder dat er een gewone reizigersdienst doorheen moet.

Bij British Museum bleef een tunnel achter

British Museum opende op 30 juli 1900 aan wat nu de Central-lijn is. Het lag minder dan 100 meter van Holborn. De uitbreiding van Holborn betekende het einde voor British Museum: reizigers kregen daar een groter overstappunt, terwijl de oude halte overbodig werd.

Het stationsgebouw boven de grond bleef na de sluiting nog jarenlang staan. Pas in 1989 werd het gesloopt. Ondergronds verdween niet alles: vanuit een trein op de Central-lijn is nog een deel van de tunnel in oostelijke richting te zien. Zo laat British Museum, anders dan Aldwych, nog altijd een spoor van zichzelf zien aan reizigers die erlangs rijden.

Over het onderzoek

De omvang van het Londense netwerk van ruim veertig gesloten haltes, waaronder Down Street en Aldwych, berust op een informele telling uit een overzicht van stadswandelingen. Een eenduidig officieel totaal van Transport for London is niet vastgesteld.