Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Een groene plek kan betekenen dat je aardappel solanine bevat, een stof die in grote hoeveelheden giftig is. Het Voedingscentrum adviseert zulke plekken goed weg te snijden. Maar hoe zit het met de rest van de aardappel?
Aardappels kunnen ook wel eens ongezond zijn, rond uitlopers bijvoorbeeld. Foto: iStock – Julia_Sudnitskaya
Je pakt een aardappel uit de voorraadkast en ziet een uitloper bij de schil. Zelfs in een gezonde aardappelknol zit 30 tot 80 procent van de solanine vlak onder die schil, meldt NEMO Kennislink. Door licht of beschadiging kan het gehalte bovendien stijgen, nog voordat je de aardappel klaarmaakt.
De aardappel houdt zelf ook ongedierte op afstand
Snijd je een uitloper weg, dan zie je maar een klein stukje van de aardappelplant. Solanine zit ook in de kiemen, jonge scheuten, bloemen, stengels en bladeren. Voor de plant is die stof nuttig, want ze houdt schimmels, wormen en insecten op afstand.
Solanine hoort bij de glycoalkaloïden, een groep natuurlijke stoffen die klachten kunnen veroorzaken als je er te veel van binnenkrijgt. Solanine zit ook in onbeschadigde aardappelen. Beschadiging kan de hoeveelheid wel laten stijgen. Daarom adviseert het Voedingscentrum om ook bruine en beurse plekken ruim weg te schillen.
Een gemiddelde zegt weinig over die ene aardappel
Een groen verkleurde aardappel met een potlood dat de ogen (kiemplekjes) aanwijst. Beeld: Indiana Yard and Garden – Purdue Consumer Horticulture.
Een aardappel bevat volgens NEMO Kennislink gemiddeld 40 mg solanine per kilo. Voor een gemiddelde volwassene kan 200 mg schadelijk zijn. Het gewicht van een aardappel zegt te weinig om de hoeveelheid solanine die je binnenkrijgt precies uit te rekenen. De hoeveelheid kan immers oplopen door licht of beschadiging.
Vooral de ogen verdienen aandacht. Dat zijn de plekjes waar uitlopers groeien; samen met de schil bevatten ze volgens het Antigifcentrum de hoogste concentraties. Zie je er een paar, snijd ze dan goed weg. Let bij het klaarmaken ook op de ogen, naast de kleur van de buitenkant.
Wat merk je als je te veel binnenkrijgt?
Solanine kan misselijkheid, buikpijn, braken en diarree veroorzaken. Als er klachten optreden, gebeurt dat volgens het Antigifcentrum meestal 2 tot 20 uur na het eten. Een reactie kan uren op zich laten wachten.
Ernstige vergiftiging door het eten van enkele groene aardappelen komt zelden voor. Het Antigifcentrum verklaart dat mede doordat iemand de giftige bestanddelen meestal snel uitbraakt. In zeer zeldzame gevallen kunnen ook duizeligheid, ernstige darmkrampen, zweten, hartkloppingen of wazig zicht optreden. Dat zijn andere klachten dan alleen wat buikpijn na de maaltijd.
Goed om te weten Ook onrijpe tomaten kunnen een giftige stof uit de groep glycoalkaloïden bevatten. Het Antigifcentrum noemt daarbij tomatine.
Bewaren helpt, koken lost het niet op
Het Voedingscentrum adviseert om aardappelen in de voorraadkast donker, koel en droog te bewaren. Licht kan de hoeveelheid solanine laten stijgen. Ook een koude, vochtige omgeving is ongunstig, net als beschadiging tijdens het bewaren. Bewaar aardappelen daarom op een koele, droge plek.
Reken er ook niet op dat de pan het probleem oplost. Tijdens het bereiden wordt solanine slechts gedeeltelijk afgebroken. Het wegsnijden doe je daarom vóór het koken. Kijk daarbij verder dan die opvallende groene plek, want ook uitlopers en beschadigde stukken horen niet op je bord.
Er is wel iets veranderd aan de aardappel zelf. Tegenwoordig worden rassen geteeld met lagere solaninegehalten, meldt het Voedingscentrum. Dat neemt de rol van bewaren en schillen thuis niet weg. Ook bij zulke aardappelen kan het gehalte namelijk stijgen als ze beschadigd raken of in het licht liggen.
Over het onderzoek
De genoemde 40 mg per kilo is een gemiddelde, geen meting van de aardappel die je thuis hebt liggen. Bij een gezonde knol zit van alle aanwezige solanine 30 tot 80 procent vlak onder de schil. De 200 mg waarbij schade kan optreden, is evenmin een wettelijke grens voor wat een aardappel mag bevatten. Volgens het Voedingscentrum is voor solanine en tomatine geen wettelijke limiet vastgesteld.
Wat je wél zelf kunt beoordelen, is de aardappel voor je. Het Voedingscentrum raadt aan groene, bruine en beurse delen en uitlopers goed weg te snijden. In de ogen en de schil zitten volgens het Antigifcentrum de hoogste concentraties.
