Bosbranden stoten wereldwijd nog altijd minder CO2 uit dan fossiele brandstoffen. Toch groeit hun aandeel snel, en op sommige plekken zijn bossen al omgeslagen van opslag naar uitstoot. Dit artikel laat zien waar we staan, bespreekt de tipping points die onderzoekers noemen, en gaat in op een factor die vaak wordt onderschat: het tijdsverschil tussen de uitstoot tijdens een brand en de opname tijdens herstel.
Grote problemen krijgen vaak een simpele schuldige: de burger. Bij klimaatverandering hoor je al jaren dat jouw auto, jouw vlucht of jouw vlees de aarde opwarmt. Bij sociale media hoor je dat kinderen zelf maar van het scherm moeten blijven. Nu klinkt bij AI een vergelijkbaar geluid, niet de techniek is het probleem, maar de mens die hem misbruikt. Dit artikel laat zien waar die framing vandaan komt, en wie er echt aan de knoppen zit.
Nieuwsmedia die aan het front van de klimaatverslaglegging zouden moeten staan, doen feitelijks niet meer dan meedeinen op de kabbelende golfjes van de dagelijkse orde, die vooral niet verstoord dient te raken met alarmsignalen. Dus sprak Jac Nijssen ze daarop aan.
De recente serie hittegolven heeft eens te meer aangetoond dat klimaatverandering geen verre dreiging meer is, maar een dagelijkse realiteit. Zomers waren een spel van groei en bloei, vreugde, feest, ontspanning en geborgenheid voor planten, dieren, bomen en mensen. Alles leefde op in groei en reproductie. Nu wordt het steeds meer een hel voor alles wat leeft.
We willen veranderen, duurzamer worden. Maar hoe maken we verandering groter? We weten dat er een versnelling optreedt wanneer 25% van de mensen ‘om’ zijn. De echte vraag is dan: hoe komen we aan die eerste 25 % zodat het eindelijk opschiet? Hoe bereiken we mensen buiten de groene bubbel? Dat gaan we doen met bruggen slaan. En die sla je door de juiste mensen te betrekken, legt Jens van der Weele van Transitietaal uit.
De opwarming speelt zich steeds meer in de kijker, neemt de vestingwal van ontkennen en wegkijken toenemend onder vuur, en zoemt de verdedigers de kop gek. En dus zien we steeds meer wapens opgepakt worden om de opwellende gekte rond het onmogelijke waar-zijn van de opwarming af te dichten.
Wie wil niet geholpen worden om het anders te doen, normaal, eenvoudig, schoon. Wie wil niet ervaring opdoen en anderen ervan geven. De rust krijgen om wel om je heen te
kunnen kijken, wel het zingen van de vogels te horen, de bloei van de bomen te ruiken.
De hele wereld dreigt een grote kolonie te worden van de heersers van de cyberspace, het internet en kunstmatige intelligentie. Een kolonie die alleen in stand kan worden gehouden met nieuwe slaven. Wij allemaal, als we niet oppassen.
In het artikel “Als niets meer werkt, wat kunnen we dan nog?” haakt Peter van Vliet in op de discussie tussen (in zijn woorden) ’twee mensen die het fundamenteel oneens zijn, maar toch samen hardop nadenken over een van de moeilijkste vragen van onze tijd: Hoe bestuur je een samenleving die aan het instorten is? Jac Nijssen reageert.
Nog maar één op de vijf Nederlanders heeft vertrouwen in de politiek, horen we van het CBS. Dat is het laagste punt sinds de metingen begonnen in 2012. Maar hoe is het zover gekomen? Ligt het aan het volk, of aan een mismatch met de beschikbare groep die het volk zou behoren te vertegenwoordigen? Hoe dan ook, zonder vertrouwen kan de democratie niet functioneren. We duiken er een spade dieper in.
De klimaatcrisis werd van meet af aan in handen gegeven van technici en wetenschappers — mensen met grote vakkennis maar weinig sociaal-economisch inzicht. Zij boden technische oplossingen aan voor wat in essentie een sociaal probleem is: hoe krijg je ongelijk gepositioneerde mensen met tegengestelde belangen in beweging? Die vraag stelden ze nauwelijks. De noodzakelijke omslag — minder ongelijkheid, minder groei, minder mondiale stromen — werd zorgvuldig vermeden, omdat ze politiek onverkoopbaar leek én de eigen positie bedreigde.
Het verbindende verhaal waar de duurzame gemeenschap naar zoekt bestaat, al heel lang en in verschillende vormen. Het ligt verscholen in de andere, niet-wetenschappelijke kennis en ethische uitgangspunten van religies en wereldbeschouwingen en is een basis voor het denken van veel filosofen en, ja, zelfs wetenschappers. In de islam en het humanisme, bij Aristoteles en Haraway en bij economen als Kate Raworth en Tim Jackson.
Het is best bijzonder: een politiek debat waarbij beide deelnemers het er meteen over eens zijn dat onze wereld op instorten staat. Toch is dat precies waar twee bekende denkers over klimaat en samenleving beginnen en juist dat maakt hun discussie zo interessant. Hun uitgangspunt is hetzelfde, hun uitweg verschilt radicaal.
Binnen de klimaat- en milieubeweging hoor je regelmatig oproepen om een nieuw verhaal. Een verhaal dat mensen verbindt in plaats van verdeelt, dat problemen oplost in plaats van vergroot, dat helpt om te creëren in plaats van de vernietigen. Maar de elementen die zo’n verhaal inhoud geven bestaan al heel lang. Ze worden doorgegeven in oude kennis die haar waarde bewezen heeft door mensen hoop te geven in tijden van crisis. Reden genoeg dus om die (opnieuw?) een plek te geven.
CO2 uit bosbranden: hoe groot is het probleem nu echt, en wanneer komt een kantelpunt?
/in Inzicht, Nieuwsbrief, voorpagina/door redactie nieuwsBosbranden stoten wereldwijd nog altijd minder CO2 uit dan fossiele brandstoffen. Toch groeit hun aandeel snel, en op sommige plekken zijn bossen al omgeslagen van opslag naar uitstoot. Dit artikel laat zien waar we staan, bespreekt de tipping points die onderzoekers noemen, en gaat in op een factor die vaak wordt onderschat: het tijdsverschil tussen de uitstoot tijdens een brand en de opname tijdens herstel.
Het is niet jouw schuld: klimaatverandering, verslaving aan sociale media en de gevaren van AI
/in Inzicht/door Peter van VlietGrote problemen krijgen vaak een simpele schuldige: de burger. Bij klimaatverandering hoor je al jaren dat jouw auto, jouw vlucht of jouw vlees de aarde opwarmt. Bij sociale media hoor je dat kinderen zelf maar van het scherm moeten blijven. Nu klinkt bij AI een vergelijkbaar geluid, niet de techniek is het probleem, maar de mens die hem misbruikt. Dit artikel laat zien waar die framing vandaan komt, en wie er echt aan de knoppen zit.
Een SOS aan de Guardian en andere meehobbelaars in de dagelijkse orde
/in Inzicht/door Jac NijssenNieuwsmedia die aan het front van de klimaatverslaglegging zouden moeten staan, doen feitelijks niet meer dan meedeinen op de kabbelende golfjes van de dagelijkse orde, die vooral niet verstoord dient te raken met alarmsignalen. Dus sprak Jac Nijssen ze daarop aan.
Er voltrekt zich een ramp, en je kunt er de politici niet eens de schuld van geven
/in Inzicht/door Jac NijssenDe recente serie hittegolven heeft eens te meer aangetoond dat klimaatverandering geen verre dreiging meer is, maar een dagelijkse realiteit. Zomers waren een spel van groei en bloei, vreugde, feest, ontspanning en geborgenheid voor planten, dieren, bomen en mensen. Alles leefde op in groei en reproductie. Nu wordt het steeds meer een hel voor alles wat leeft.
Mensen bereiken buiten de groene bubbel: die brug sla je zo
/in Inzicht/door GastauteurWe willen veranderen, duurzamer worden. Maar hoe maken we verandering groter? We weten dat er een versnelling optreedt wanneer 25% van de mensen ‘om’ zijn. De echte vraag is dan: hoe komen we aan die eerste 25 % zodat het eindelijk opschiet? Hoe bereiken we mensen buiten de groene bubbel? Dat gaan we doen met bruggen slaan. En die sla je door de juiste mensen te betrekken, legt Jens van der Weele van Transitietaal uit.
Het kon niet waar zijn, en dat is het dan ook niet
/in Inzicht/door Jac NijssenDe opwarming speelt zich steeds meer in de kijker, neemt de vestingwal van ontkennen en wegkijken toenemend onder vuur, en zoemt de verdedigers de kop gek. En dus zien we steeds meer wapens opgepakt worden om de opwellende gekte rond het onmogelijke waar-zijn van de opwarming af te dichten.
Overpeinzing: wat die andere verwoesting met de liefde voor je leven doet
/in Inzicht, Opinie/door GastauteurWie wil niet geholpen worden om het anders te doen, normaal, eenvoudig, schoon. Wie wil niet ervaring opdoen en anderen ervan geven. De rust krijgen om wel om je heen te
kunnen kijken, wel het zingen van de vogels te horen, de bloei van de bomen te ruiken.
Hoe digitaal kolonialisme ons tot nieuwe slaven maakt
/in Inzicht/door redactie nieuwsDe hele wereld dreigt een grote kolonie te worden van de heersers van de cyberspace, het internet en kunstmatige intelligentie. Een kolonie die alleen in stand kan worden gehouden met nieuwe slaven. Wij allemaal, als we niet oppassen.
Gaat Tata Steel haar koers bijstellen?
/in Inzicht, Opinie/door Peter Arnoldy, Dave van OoijenDe komst en het snelle vertrek van Donald Pols bij Tata Steel waren groot nieuws. Maar er was minder aandacht voor de inhoudelijke kant van de zaak.
Een evaluatie van de Bendell-Foster discussie over klimaatpolitiek
/in Inzicht/door Jac NijssenIn het artikel “Als niets meer werkt, wat kunnen we dan nog?” haakt Peter van Vliet in op de discussie tussen (in zijn woorden) ’twee mensen die het fundamenteel oneens zijn, maar toch samen hardop nadenken over een van de moeilijkste vragen van onze tijd: Hoe bestuur je een samenleving die aan het instorten is? Jac Nijssen reageert.
Waarom vertrouwt Nederland de Haagse politiek niet meer?
/in Inzicht/door redactie nieuwsNog maar één op de vijf Nederlanders heeft vertrouwen in de politiek, horen we van het CBS. Dat is het laagste punt sinds de metingen begonnen in 2012. Maar hoe is het zover gekomen? Ligt het aan het volk, of aan een mismatch met de beschikbare groep die het volk zou behoren te vertegenwoordigen? Hoe dan ook, zonder vertrouwen kan de democratie niet functioneren. We duiken er een spade dieper in.
Over klimaatverduistering en symptomen van de nieuwe crisis
/in Inzicht/door Jac NijssenDe klimaatcrisis werd van meet af aan in handen gegeven van technici en wetenschappers — mensen met grote vakkennis maar weinig sociaal-economisch inzicht. Zij boden technische oplossingen aan voor wat in essentie een sociaal probleem is: hoe krijg je ongelijk gepositioneerde mensen met tegengestelde belangen in beweging? Die vraag stelden ze nauwelijks. De noodzakelijke omslag — minder ongelijkheid, minder groei, minder mondiale stromen — werd zorgvuldig vermeden, omdat ze politiek onverkoopbaar leek én de eigen positie bedreigde.
Duurzaamheid als verbindend verhaal en als levensbeschouwing
/in Inzicht/door Peter van VlietHet verbindende verhaal waar de duurzame gemeenschap naar zoekt bestaat, al heel lang en in verschillende vormen. Het ligt verscholen in de andere, niet-wetenschappelijke kennis en ethische uitgangspunten van religies en wereldbeschouwingen en is een basis voor het denken van veel filosofen en, ja, zelfs wetenschappers. In de islam en het humanisme, bij Aristoteles en Haraway en bij economen als Kate Raworth en Tim Jackson.
Als niets meer werkt, wat kunnen we dan nog? Twee visies op een weg uit de crisis
/in Inzicht Toekomst/door Peter van VlietHet is best bijzonder: een politiek debat waarbij beide deelnemers het er meteen over eens zijn dat onze wereld op instorten staat. Toch is dat precies waar twee bekende denkers over klimaat en samenleving beginnen en juist dat maakt hun discussie zo interessant. Hun uitgangspunt is hetzelfde, hun uitweg verschilt radicaal.
De wereld in de overgang – naar het Aquarius tijdperk?
/in Inzicht/door redactie nieuwsBinnen de klimaat- en milieubeweging hoor je regelmatig oproepen om een nieuw verhaal. Een verhaal dat mensen verbindt in plaats van verdeelt, dat problemen oplost in plaats van vergroot, dat helpt om te creëren in plaats van de vernietigen. Maar de elementen die zo’n verhaal inhoud geven bestaan al heel lang. Ze worden doorgegeven in oude kennis die haar waarde bewezen heeft door mensen hoop te geven in tijden van crisis. Reden genoeg dus om die (opnieuw?) een plek te geven.