Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Nieuwe metingen van satelliet NISAR laten zien dat delen van Mexico-Stad tot 2 centimeter per maand zakken. Niet elke wijk zakt even snel, en juist die verschillen kunnen de infrastructuur beschadigen.
Mexico stad, een miljoenenstad die langzaam wegzakt. Foto: iStock – Erich Sacco
Wie over een scheve stoep loopt, denkt niet meteen aan het grondwater diep onder zijn voeten. In Mexico-Stad maakt nieuw satellietonderzoek een oud probleem opnieuw zichtbaar: door het oppompen van grondwater klinkt de kleibodem van een voormalig meer in. Op veel plekken daalt de bodem tien tot vijftien centimeter per jaar, maar in de snelst zakkende stadsdelen gaat het om tientallen centimeters. Voor een stedelijke agglomeratie van zo’n 22 miljoen inwoners is dat meer dan een probleem onder de grond: ook de metro heeft al schade opgelopen.
De bodem heeft dit eerder meegemaakt
Een verzakkende wijk is lastig genoeg. In Mexico-Stad komt daar nog bij dat de daling sterk verschilt van plek tot plek. De metingen lopen bovendien uiteen per gebied en per meetperiode. Je kunt het tempo van één straat dus niet zomaar op de hele stad plakken.
- Tussen 1948 en 1953 zakte de bodem in sommige gebieden met maximaal 46 centimeter per jaar. In die periode werd meer grondwater opgepompt, ook uit diepere putten.
- In sommige stadsdelen kan de daling tegenwoordig oplopen tot 40 centimeter per jaar. De 40 centimeter betreft afzonderlijke stadsdelen.
De bodem staat al lang onder druk. Jaargemiddelden tonen niet wat er vlak naast een snel zakkende plek gebeurt. Juist daar kan een verschil in hoogte ontstaan dat voor een weg of metrolijn veel uitmaakt.
Die klei veert niet meer terug
Diep onder Mexico-Stad zit een dikke kleilaag. Als de druk van het grondwater afneemt, worden de kleideeltjes dichter op elkaar gedrukt. De bodem veert daardoor niet zomaar terug.
“Vrijwel alle bodemdaling die we zien, is onomkeerbaar.”
Estelle Chaussard, geofysicus aan de Universiteit van Oregon
De berekening van Chaussard en haar collega’s kijkt ook ver vooruit. Het kan nog ongeveer 150 jaar duren voordat de bovenste kleilaag volledig is samengedrukt. In dat scenario zou de bodem nog eens maximaal 30 meter kunnen dalen. Die mogelijke daling beslaat een lange periode.
Meer water in de grond krijgen zou de samengedrukte klei dus niet zomaar in haar oude vorm terugbrengen. Dat maakt de gevolgen van langdurig oppompen anders dan een tijdelijk tekort aan water, omdat de verandering dan ook in de bodem zelf zit.
Bij de metro telt elke ongelijke meter
Een onderzoek naar de metro, gepubliceerd in 2024, vond op specifieke locaties een daling tot 50 centimeter per jaar. Die meting geldt voor plekken langs het netwerk. De onderzoekers zagen ook schade aan de infrastructuur.
Bij station Olivos stortte in 2021 een metroviaduct in. Er vielen meer dan 20 doden. De betreffende lijn was op dat moment nog geen 10 jaar in gebruik; onderzoekers brengen de ramp mede in verband met ongelijke bodemdaling in het gebied.
Bodemdaling wordt genoemd als factor, en de metingen laten zien hoe zwaar sommige delen van het metronet worden belast. Uit een gemeten zaksnelheid alleen kun je niet afleiden waardoor één viaduct is bezweken.
Wat Nederland hierin herkent
Ook in Nederlandse veenweidegebieden daalt de bodem wanneer het grondwaterpeil zakt. De bodem daar verschilt van die in Mexico-Stad; ook de schaal is anders. De praktische overeenkomst is dat wat onder de grond met water gebeurt, bovengronds lang gevolgen kan houden.
Voor het beheer van grondwater is vooral die lange termijn belangrijk. In Mexico-Stad laat de berekening voor de kleilaag zien dat schade aan de bodem kan doorgaan lang nadat het oppompen begon. NISAR gebruikte vanaf 25 oktober 2025 radargegevens voor Mexico-Stad, waar sommige stadsdelen tot 40 centimeter per jaar zakken.
Over de studie
De nieuwste kaart komt van NISAR, een satellietproject van NASA en ISRO. De satelliet gebruikt radar op twee frequenties om kleine veranderingen in de hoogte van de bodem te meten. Voor Mexico-Stad zijn radargegevens gebruikt van 25 oktober 2025 tot januari 2026.
Chaussard en haar collega’s analyseerden voor hun onderzoek uit 2021 maar liefst 115 jaar aan gegevens over de dalende bodem. Hun studie verscheen in Journal of Geophysical Research: Solid Earth en vormt de basis voor de berekening van de verdere samendrukking van de klei. Sinds 20 juli 2026 zijn de gegevens van de NISAR-missie openbaar beschikbaar.
