Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Van Bristol tot Taos melden mensen al decennia een aanhoudend laag gebrom. Onderzoekers konden in Taos geen fysieke bron vinden. Een nieuw onderzoek onder 28 mensen geeft het mysterie een andere wending.
Laagfrequent geluid kan behoorlijk irriteren. Foto: iStock – Alan Mazzocco
Je ligt in bed en hoort een lage brom, terwijl het om je heen stil lijkt. Ook uit het Schotse Largs komen zulke meldingen, maar in getroffen gebieden zegt naar schatting slechts 2 tot 4 procent van de mensen The Hum te horen. Het is daardoor lastig te bepalen of zij allemaal hetzelfde horen of dat achter die ene naam verschillende geluiden schuilgaan.
Vooral ’s nachts valt het op
De brom die mensen beschrijven, klinkt vaak als een diepe machine die ergens blijft draaien. Meldingen gaan geregeld over een geluid rond 50 Hz, dat tussen 21.00 en 8.00 uur het sterkst opvalt. Zo’n lage toon is lastig thuis te brengen: je hoort een brom, zonder meteen te weten waar die vandaan komt.
In Bristol kreeg het verschijnsel halverwege de jaren 70 voor het eerst brede aandacht. Lokale kranten ontvingen toen veel brieven van bewoners die hetzelfde aanhoudende geluid beschreven. Het was daarmee al een raadsel voor een hele stad, lang voordat meldingen uit andere werelddelen volgden.
Goed om te weten The Hum is geen omschrijving van één precies vaststaande toon. Mensen melden geluiden tussen 30 en 80 Hz.
In Taos zochten onderzoekers verder dan geluid alleen
In de jaren 90 kwamen ook meldingen uit Taos, in de Amerikaanse staat New Mexico, en uit Kokomo in Indiana. Later werd de brom onder meer gemeld in Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, Zuid-Afrika en verschillende Europese landen. Die verspreiding maakt het verleidelijk om aan één wereldwijde oorzaak te denken, al zegt een overeenkomst in wat mensen horen nog niets over de bron.
Bij het onderzoek in Taos werkten onder meer de University of New Mexico en Los Alamos National Laboratory samen. Ze gebruikten gevoelige apparatuur om geluid te meten, maar keken ook naar trillingen in de grond en elektromagnetische velden. Het onderzoek ging dus verder dan alleen luisteren met een microfoon.
Een geluid dat voor iemand duidelijk aanwezig is, hoeft op de plek waar diegene staat niet als geluid in de lucht meetbaar te zijn.
De brom kan ook in het gehoor ontstaan
Bij de meeste deelnemers aan dat onderzoek lijkt laagfrequente tinnitus de verklaring. Tinnitus betekent dat je een geluid hoort dat vanuit je gehoorsysteem ontstaat, zonder geluidsbron buiten je lichaam. Dat kan dus ook een diepe brom zijn; het hoeft geen hoge piep te worden.
Voor iemand die hem hoort, is die brom wel degelijk een ervaring. Het verschil zit in de herkomst van het geluid. Als de oorzaak in het gehoorsysteem ligt, kan een buur die in dezelfde kamer zit niets horen, terwijl zoeken naar een brommend apparaat weinig oplevert.
Soms bromt de omgeving wél
Een klein deel van de onderzochte mensen heeft juist een bijzonder goed gehoor voor lage tonen. Zij nemen mogelijk echt omgevingsgeluid waar. Denk aan ventilatiesystemen, warmtepompen, wegverkeer of windmolens. Ook wind en golfslag kunnen lage geluiden veroorzaken.
Een warmtepomp of ventilatiesysteem staat dicht bij huis, terwijl verkeer en windmolens op grotere afstand te horen kunnen zijn.
Om te zien waar mensen de brom melden, zette Glen MacPherson, docent aan de University of British Columbia, het World Hum Map and Database Project op. Daarin zijn duizenden meldingen verzameld. Ze komen onder meer uit dichtbevolkte gebieden en kuststreken; de kaart brengt waarnemingen bijeen, geen gemeten geluidsbron. Nieuwe meldingen kunnen zo naast bestaande meldingen worden gelegd.
Over de studie
Hoogleraar Markus Drexl van de Noorse Universiteit voor Wetenschap en Technologie (NTNU) leidde het onderzoek samen met collega’s van de Universiteit van München. Het team testte 28 mensen in Duitsland die zeiden de brom te horen. De resultaten verschenen in 2026 in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS One.
Die groep van 28 mensen laat zien waarom één verklaring voor alle meldingen te kort schiet: de onderzoekers vonden aanwijzingen voor zowel tinnitus als uitzonderlijk gevoelig gehoor voor lage tonen. De studie stelt daarmee geen diagnose voor iedereen op de wereldkaart. Ze laat wel zien dat onderzoek per persoon kan uitwijzen of een brom waarschijnlijk van binnenuit komt of mogelijk uit de omgeving.
