Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Houten paalfunderingen waren tot rond 1970 heel gebruikelijk in Nederland. Tijdens de aanhoudende droogte kreeg het KCAF in 2026 twee keer zoveel meldingen van funderingsschade als een jaar eerder, al gaan die niet allemaal over houten palen.
Funderingen van houten palen zijn kwetsbaar. Foto: iStock – adisa
Je merkt er misschien niets van als je binnen bent, dat er onder je huis houten palen boven het grondwater uitkomen. Zodra het hout zuurstof krijgt, kan het gaan rotten. Volgens Deltares hebben zo’n 425.000 woningen nu funderingsproblemen of krijgen die binnenkort door de recente droogte. Dat geldt ook voor huizen met ondiepe funderingen zonder palen. Het herstel van droogtegerelateerde funderingsschade kost gemiddeld zo’n 92.000 euro per woning, terwijl een gewone opstalverzekering die schade niet dekt.
In sommige regio’s komen de meldingen snel binnen
In het Groene Hart en langs de rivieren melden huiseigenaren zich bij het KCAF met funderingsproblemen. Ook uit Zeeland en de weidegebieden van Friesland komen veel meldingen. Tijdens de droogte liep het aantal op tot 36 tot 40 per week. Dat zijn meldingen, geen vastgestelde gevallen van paalrot.
Een huis op houten palen kan schade krijgen doordat het hout boven het grondwater komt. Een huis zonder palen kan verzakken als de bodem eronder daalt. Aan de buitenkant kan het allebei op funderingsschade lijken, terwijl de oorzaak en de aanpak verschillen.
Een kwetsbare fundering is nog geen kapotte fundering
Hoe groot de groep kwetsbare huizen is, hangt af van wat je meetelt. Deltares schatte in een rapport uit 2020 dat 750.000 tot 1 miljoen panden op houten palen of een ondiepe fundering staan die gevoelig zijn voor schade door droogte en bodemdaling. Dat betekent niet dat bij al die panden al herstel nodig is.
Bij een ondiepe fundering rust het huis rechtstreeks op de grond, zonder lange palen die dieper steun zoeken. Als die grond zakt, kan het gebouw mee bewegen. Bij een houten paalfundering speelt juist de toestand van het hout een grote rol. De vaak genoemde aantallen gaan dus over verschillende soorten huizen en verschillende risico’s.
Uit een totaalcijfer voor funderingsproblemen kun je niet aflezen onder hoeveel woningen de houten palen daadwerkelijk rotten. Voor een eigenaar maakt dat nogal uit: eerst moet duidelijk worden welk type fundering onder het huis zit en wat daar precies misgaat. Pas dan is te bepalen welk herstel bij die woning past.
Huiseigenaren kunnen de rekening moeilijk alleen dragen
De Autoriteit Financiële Markten leverde het gemiddelde herstelbedrag dat in de introductie staat. Zo’n uitgave is voor veel eigenaren lastig op te brengen, zeker als de waarde van hun huis laag is. En omdat funderingsschade niet overal dezelfde oorzaak heeft, ligt er ook geen standaardreparatie klaar die voor iedere woning werkt.
Vereniging Eigen Huis, het Verbond van Verzekeraars, de Nederlandse Vereniging van Banken, woningcorporatievereniging Aedes en het KCAF hebben daarom samen een Deltaplan Aanpak Funderingsschade uitgebracht. Die vijf organisaties vragen om ingrijpen voordat de schade verder oploopt. Daarmee ligt het probleem ook bij de politiek.
Goed om te weten Het KCAF is sinds 2012 het landelijke loket waar huiseigenaren funderingsschade kunnen melden. Het kenniscentrum werd opgericht na een motie in de Tweede Kamer.
Ook de komende droge jaren tellen mee
Het risico houdt niet op na één droge zomer. Als klimaatverandering doorzet en extra maatregelen uitblijven, verwacht het KCAF dat het aantal getroffen woningen binnen ongeveer 30 jaar stijgt tot ongeveer 687.000. Dat is een raming voor grofweg 2050 tot 2056, geen telling van huizen die nu al schade hebben.
De vijf organisaties achter het deltaplan waarschuwen voor een nog bredere groep: zonder ingrijpen kunnen in de komende 30 jaar rond 1 miljoen woningen met aanzienlijke funderingsproblemen te maken krijgen. Zij schatten dat de totale kosten in Nederland tegen 2050 kunnen oplopen tot 60 miljard euro. De uitkomst hangt dus sterk af van wat er in de tussentijd gebeurt.
Over het onderzoek
Deltares bracht de huidige problematiek samen met TNO en Wageningen University & Research in kaart. De berekeningen omvatten zowel problemen met houten palen als verzakkingen bij ondiepe funderingen.
Een eerdere analyse laat zien waarom cijfers zorgvuldig gelezen moeten worden. De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur liet het KCAF met de databank FunderMaps rekenen en kwam in 2024 uit op 422.000 getroffen panden, waaronder ook bedrijfspanden. Een onderzoek van Deltares uit 2012 schatte specifiek het risico op aantasting van houten palen bij ongeveer 400.000 woningen.
