Van alle onderzochte Europese landen heeft Nederland het grootste aandeel mensen dat hun koopkracht belangrijker vindt dan actie tegen klimaatverandering.

Een paar jaar geleden schreef ik dat de ontmenselijking van onze samenleving niet meer te stoppen was. Sindsdien is ze alleen maar verder geklommen in de hitlijsten van ellende. In de steeds schaarser wordende media en forums van de vrije delen van de wereld wordt er volop over gespeculeerd. Maar dat is een achterhoedegevecht geworden. Een steeds groter deel van die media is inmiddels in handen van partijen die geen enkele affiniteit hebben met het vrije woord. En soms zelfs niet eens met de waarheid.

De woningnood en massale nieuwbouw zijn prominente thema's in de verkiezingen van 2025. Partijen verschillen sterk in hun visie op duurzaamheid, milieu-impact en innovatie in de bouw. De belangrijkste positieve en negatieve effecten van grote woningbouwproducties zijn direct te koppelen aan de programma's en prioriteiten van de verschillende partijen, net als de effecten van het eventuele afschaffen van de hypotheekrente aftrek. 

Het voormalige Green Deal Dashboard - dat inmiddels Dashboard Duurzaamheid heet - is eind augustus van dit jaar uitgebreid. Beleidsmakers, onderzoekers, journalisten en geïnteresseerde burgers krijgen grafieken over meer thema’s te zien, gedetailleerdere informatie en soms ook actuelere data.

Michael J. Albert gebruikt planetair toekomstdenken om uit de polycrisis te komen: een transdisciplinaire benadering die complexiteitswetenschap, systeemdynamica en kritische theorie verbindt. Daarmee kan hij decennia vooruitblikken, 10, 20, zelfs 30 jaar. Zijn analyse vertrekt vanuit de wisselwerking tussen klimaat, energie, voedsel en kapitalisme, en breidt die steeds verder uit met factoren als geopolitieke spanningen, nationalisme, extreemrechts populisme, terrorisme en technologische risico’s.

Earth Overshoot Day 2025 valt op 24 juli, de datum waarop de mensheid de volledige ecologische hulpbronnen en diensten heeft opgebruikt die de aarde in één jaar kan regenereren. Dat meldt het Global Footprint Network, de internationale duurzaamheidsorganisatie achter de Ecologische Voetafdruk, samen met de York University, die onder toezicht van FoDaFo de nieuwste cijfers opstelt.

Voedselproducent Unilever gebruikt op grote schaal misleidende duurzaamheidsclaims, blijkt uit onderzoek van de Consumentenbond. Op meer dan de helft van honderden onderzochte producten staan niet kloppende claims. De Consumentenbond roept de Autoriteit Consument & Markt op zo snel mogelijk op te treden tegen Unilever.

Nederland loopt vast door schaarste aan ruimte, energie, netcapaciteit en arbeidskrachten. Ook natuur en milieu zijn overbelast. Onderzoek van CE Delft in opdracht van Natuur & Milieu, laat zien dat sectoren sterk verschillen in hoe efficiënt ze met schaarse middelen omgaan.

In deel zeven van de serie over praktische toekomstvisies kijkt Derk Loorbach naar de verbinding tussen het hart en het hoofd in de transitie naar rechtvaardige duurzaamheid. ‘Het leven is gewoon te duur’, concludeert hij.  Dat is de uitkomst van een economisch systeem dat gebaseerd is op oneindige groei, extractie en externalisatie. Maar ook de reden dat heel veel mensen geen perspectief zien.

Nederlandse consumenten houden bij het doen van de dagelijkse boodschappen rekening met de duurzaamheid van producten. Drie op de tien Nederlanders (29%) kopen vaak tot altijd bewust duurzame(re) voedingsmiddelen in de supermarkt, nog eens 55% doet dit af en toe. Vrouwen en hoger opgeleiden kiezen het vaakst bewust voor duurzame(re) voedingsmiddelen. Dit blijkt uit onderzoek van Deloitte naar duurzame keuzes in de supermarkt. Maar wat blijkt: de uitkomsten wijken nauwelijks af van eigen onderzoek van stichting iNSnet, de uitgever van Duurzaamnieuws.nl, uit 2006.

In deel vijf van de serie over praktische toekomstvisies wil Henry Mentink de relatie van het geld met de Aarde verkennen. Je kunt je immers afvragen hoe het komt dat er steeds meer geld op Aarde is en we niet in staat zijn om dat geld goed aan te wenden voor Moeder Aarde, terwijl klimaat en biodiversiteit hollend achteruitgaan. In een aantal paragrafen verkent hij die situatie en sluit steeds af met een toelichting vanuit de Aarde zelf met de “Stem van de Aarde”. Dat lijkt hem ook een interessante brok informatie voor de superrijken.

Een onderzoek van Voxeurop en The Guardian onthult dat Europese “groene” beleggingsfondsen voor meer dan 33 miljard dollar geïnvesteerd hebben in grote olie- en gasbedrijven – de belangrijkste veroorzakers van de klimaatcrisis. Onder de fondsen zitten namen als Sustainable Global Stars en Europe Climate Pathway, maar tegelijk beleggen ze miljarden in bedrijven als Shell, BP, TotalEnergies, ExxonMobil en Chevron. Alleen al in deze vijf topvervuilers zit ruim 18 miljard dollar.

Het Footprint Network berekent elk jaar de ecologische voetafdruk van landen en de datum waarop die wordt overschreden voor dat jaar. Die dag wordt Overshoot Day genoemd. Voor Nederland ligt die dit jaar ruim een maand later dan vorig jaar, op 5 mei in plaats van 1 april. Dat komt door een nieuwe berekening. Voor de planeet maakt het geen verschil: de besparing van Nederland is verplaatst naar andere landen, doordat de export wordt verrekend.

In deel 3 van de serie artikelen over praktische toekomstvisies wijst Lammert van Raan op de lessen die we kunnen leren van neo-liberalen. Wat zijn die lessen? Wacht tot de tegenstroom verzwakt, verketter je tegenstander en bied redding. Hoe passen we die toe? Begin met plannen maken, zodat je kunt toeslaan wanneer de tijd rijp is. De geschiedenis heeft geleerd dat het werkt.

In deel 2 van de serie praktische toekomstvisies ziet Jac Nijssen twee scenario's aankomen. In het ene gaan we het redden, in het andere niet. Wat kunnen we dus doen? Een eerste hoofdpunt waaraan we volgens Jac Nijssen zouden moeten werken is ons weer terugwenden naar elkaar. Samen kunnen we productie en consumptie beperken. Een tweede hoofdpunt is ons concentreren op grijpbare praktijk om ons heen. Nee zeggen tegen onnodige troep, en genoegen vinden in op eigen kracht een sobere leefstijl uitvinden en beleven. Door lokaal sociaal weefsel op te bouwen in de richting van een lokalere economische organisatie bouw je wat op.