Earth Overshoot Day 2025 valt op 24 juli, de datum waarop de mensheid de volledige ecologische hulpbronnen en diensten heeft opgebruikt die de aarde in één jaar kan regenereren. Dat meldt het Global Footprint Network, de internationale duurzaamheidsorganisatie achter de Ecologische Voetafdruk, samen met de York University, die onder toezicht van FoDaFo de nieuwste cijfers opstelt.
Wat betekent dit?
Momenteel gebruikt de mensheid de natuur 80% sneller dan de ecosystemen van de aarde zich kunnen herstellen. Dat komt neer op een verbruik alsof we 1,8 aardes tot onze beschikking hadden. Dit oververbruik is mogelijk doordat we natuurlijke reserves uitputten, wat de toekomstbestendigheid van onze hulpbronnen ernstig ondermijnt. De gevolgen zijn zichtbaar: ontbossing, bodemerosie, verlies van biodiversiteit en een stijging van CO₂ in de atmosfeer – wat leidt tot extremere weersomstandigheden en dalende voedselproductie.
Hoe wordt deze datum berekend?
Earth Overshoot Day wordt vastgesteld op basis van de meest recente gegevens van de National Footprint and Biocapacity Accounts (2025-editie). Deze dataset bevat volledige cijfers tot en met 2022, schattingen voor 2023 en 2024, en een prognose voor 2025. Belangrijke dataleveranciers, waaronder VN-organisaties, passen hun gegevens regelmatig aan. Zo werd dit jaar onder andere de koolstofopslagcapaciteit van oceanen naar beneden bijgesteld. Samen met een iets hogere voetafdruk per persoon en een lagere biocapaciteit per persoon, verschoof de datum van Overshoot Day acht dagen naar voren ten opzichte van 2024.
Trend en impact
De datum van Earth Overshoot Day blijft al tien jaar relatief stabiel, maar valt nog steeds ruim vóór het einde van het jaar. Dat betekent dat we elk jaar maandenlang teren op ecologisch krediet. Sinds het begin van deze mondiale overshoot in de jaren ’70 is de ecologische schuld blijven groeien, en bedraagt inmiddels het equivalent van 22 jaar aan volledige biologische productiviteit van de aarde. Zelfs als we nu zouden stoppen met verdere schade, zou het ruim twee decennia vergen om het evenwicht te herstellen – wat waarschijnlijk niet eens volledig haalbaar is.
Zolang de overshoot aanhoudt, groeit de schuld jaarlijks met ongeveer 0,8 planeet-jaar. Een tastbaar gevolg hiervan is de toename van CO₂ in de atmosfeer: sinds 1970 zijn de concentraties met 100 ppm gestegen. Destijds lag het niveau 47 ppm boven het pre-industriële tijdperk, nu is dat 147 ppm.
“We rekken de grenzen van wat ecologisch mogelijk is. Een kwart van de 21e eeuw is voorbij en we ‘verschuldigen’ de aarde al 22 jaar regeneratie. Als we deze planeet nog als thuis willen blijven beschouwen, is er een ongekende schaal van aanpassing en herstel nodig,” aldus Dr. Lewis Akenji van het Global Footprint Network.
Wat nu?
Volgens Dr. Mathis Wackernagel van dezelfde organisatie is het duidelijk: “Fysiek gezien is overshoot onhoudbaar. Het eindigt óf door bewust ingrijpen, óf door rampen. De keuze zou niet moeilijk moeten zijn.”
Er zijn al oplossingen beschikbaar om Earth Overshoot Day naar achteren te schuiven – vaak zijn ze ook economisch aantrekkelijk. Denk aan verbeteringen op het gebied van steden, energie, voedsel, bevolkingsgroei en natuurbeheer. Een halvering van de wereldwijde CO₂-uitstoot door fossiele brandstoffen zou de datum bijvoorbeeld met drie maanden kunnen verschuiven.
Sommige bedrijven dragen hier al aan bij door écht duurzaam te groeien. Ze zijn beter voorbereid op een toekomst met klimaatverandering en grondstoffenschaarste. Bedrijven die zichzelf “circulair” of “regeneratief” noemen, moeten kunnen aantonen dat ze daadwerkelijk bijdragen aan het verminderen van overshoot – anders zijn zulke labels misleidend.
Blijf op de hoogte met de nieuwsbrief. Meld je hier aan.
( Je kunt ons ook steunen door lid te worden of te doneren )
