De Board of Public Utilities in Cheyenne (Wyoming) heeft de inname van industrieel afvalwater van datacenters opgeschort na een besmetting die wordt gelinkt aan Goat Systems LLC, een aannemer voor Meta. De lozingsvergunning van het bedrijf werd op 24 maart ingetrokken, terwijl de stad onderzoekt wat er precies misging.
In Cheyenne werd in februari bij een routinecontrole een metaal-resistente bacterie, Cupriavidus gilardii, aangetroffen die de lokale waterzuivering maandenlang ontregelde. Het incident legt bloot hoe kwetsbaar publieke zuiveringsinstallaties zijn voor industriële stromen uit datacenters, nu die sector snel opschaalt en steeds meer water en chemicaliën inzet voor koeling en onderhoud. Een deel van het gezuiverde water werd bovendien verneveld voor irrigatie, wat vragen oproept over mogelijke verspreiding via aerosolen. In Europa komen nieuwe regels aan om het waterverbruik van datacenters te laten rapporteren, vastgelegd in Commissie-gedelegeerde verordening (EU) 2024/1364, waarbij de rapportage verloopt via de Europese database voor datacenters.
Een bouwproject van 740 miljoen euro botst op een rioolstelsel
Goat Systems LLC bouwt voor Meta een datacentercampus van circa 7,5 hectare in het High Plains Business Park, ten zuiden van Cheyenne. Het gaat om Project Cosmo, met als locatie-aanduiding Meta Cheyenne Datacenter CHY 1-2. Het Board of Public Utilities herleidde de besmetting tot werkzaamheden op die bouwplaats, namelijk het vullen en doorspoelen van koelinstallaties vóór ingebruikname.
Bij dat proces worden leidingen eerst met water gevuld en daarna gespoeld om vuil en bouwresten weg te krijgen. Dat spoelwater gaat vervolgens het gemeentelijk riool in. Goat Systems had dat vulwater bovendien gekocht bij hetzelfde nutsbedrijf dat nu de schade probeert te beperken.
Ook gesloten koelsystemen vallen onder de beperking
De opschorting in Cheyenne werd na de intrekking van de lozingsvergunning verbreed naar alle datacenters die op het gemeentelijke netwerk zijn aangesloten, ook als ze gesloten koelsystemen gebruiken. In de AI-markt wint vloeistofkoeling snel terrein als alternatief voor verdampingskoeling.
Microsoft presenteert zijn gesloten systemen als een oplossing waarbij het water één keer wordt gevuld tijdens de bouw en daarna circuleert. NVIDIA’s Rubin-platform werkt met een vloeistof die bestaat uit 75 procent water en 25 procent propyleenglycol. Ook bij eenmalig vullen kan er nog water vrijkomen, want vóór het systeem definitief wordt afgedicht, is er volgens de beschrijving nog altijd een lozingsstroom.
Goed om te weten
Cupriavidus gilardii heeft in deze zaak geen eigen wettelijke norm, maar de verstoring van de zuivering leidde wél tot een significante non-compliance, een zware overtredingscategorie in het lokale toezicht.
Van irrigatiewater naar aerosolen
Cheyenne hergebruikt gezuiverd afvalwater ook op een andere manier: het wordt verneveld over parken, golfbanen en andere groene ruimtes. Dat hergebruik maakt de herkomst van vervuiling extra gevoelig, omdat verneveling micro-organismen kan verspreiden via fijne druppels in de lucht.
Frank Strong, hoofd engineering en waterresources bij het Board of Public Utilities, wees erop dat deze bacterie niet standaard in de routinezoeklijst zit: “Dit is niet het soort bacterie waar we normaal naar zoeken.” Een zuivering die primair is ingericht op huishoudelijk afvalwater kan verrast worden door industriële bijstromen die qua samenstelling en microbiologie afwijken.
Meta wijst naar de afvalwaterstroom, niet naar drinkwater
Meta zegt Fortis, de hoofdaannemer op het project, te steunen bij het stopzetten van de lozingen. Fortis is volgens Meta gestopt met afvoeren naar het riool en laat het afvalwater inmiddels naar andere locaties vervoeren. Een door Fortis ingeschakelde onafhankelijke milieu-expert vond volgens Meta geen spoor van de bacterie.
Ook de politieke reactie in Cheyenne is scherp, al benadrukken bestuurders dat het om de afvalwaterketen gaat. De burgemeester sprak zijn teleurstelling uit, maar prees tegelijk het nutsbedrijf voor het opsporen van de besmetting en het weer in bedrijf krijgen van het hergebruikssysteem voor gezuiverd water.
“Dit is een hele, hele nare verrassing.”
Pete Laybourn, gemeenteraadslid in Cheyenne
Wat betekent dit voor Nederland, met Europese water-KPI’s in aantocht
De kern van deze casus is hoeveel zicht een publieke zuivering heeft op wat er uit een datacenterbouwplaats of koelinstallatie komt. In Europa krijgt dat thema beleidsmatig een steeds nadrukkelijkere plaats: de Europese Commissie heeft een EU-breed schema voor duurzaamheidsbeoordeling van datacenters vastgesteld, waarin waterverbruik expliciet is opgenomen, via EU-wide scheme en het bredere dossier over Energy performance.
Voor Nederlandse waterbeheerders en gemeenten is daarbij vooral relevant wat je meet en wanneer. Een controlelijst die niet op specifieke industriële organismen of metaal-resistente soorten is ingericht, kan problemen pas zien als de zuivering al uit balans raakt. Dat vraagt om heldere lozingsvoorwaarden, steekproeven die zijn afgestemd op industriële koel- en spoelstromen, en transparantie over waar hergebruikt effluent terechtkomt.
- Cheyenne vernevelt gezuiverd afvalwater op groenvoorzieningen, inclusief golfbanen.
- De beperking geldt daar ook voor datacenters met gesloten koeling.
- De zaak draait om vul- en spoelwater bij ingebruikname, niet om normale bedrijfslozingen alleen.
Het Board of Public Utilities heeft nog niet bekendgemaakt hoe het de lozingen van datacenters voortaan precies wil reguleren. De lozingsvergunning van Goat Systems LLC blijft ingetrokken sinds 24 maart, terwijl de stad de impact op andere bouwprojecten in Cheyenne verder onderzoekt.
Blijf op de hoogte met de nieuwsbrief. Meld je hier aan.
( Je kunt ons ook steunen door lid te worden of te doneren )
