like duurzaamnieuws op facebook
volg duurzaamnieuws op twitter
zoeken op duurzaamnieuws

Hoe nul is duurzaam ‘Nul-op-de-meter’ huis in de toekomst?

Van: op 21 november 2015
0 op de meter huis

Effizienzhaus Plus, Berlijn, met een jaarlijks energieoverschot

‘Nul-op-de-meter’ is een term die sinds midden 2013 vleugels heeft gekregen in de woningbouw. Gelanceerd door het Energiesprong programma en via de ‘De Stroomversnelling’ bekend geworden bij een groter publiek. Fijn zo’n pakkende naam, no-nonsense, maar wat kopen we er voor?

Als ik zo rondvraag in mijn kennissenkring wat ‘Nul-op-de-Meter’ (NOM) betekent dan hoor ik:

  • ‘geen energierekening voor mijn woning’
  • ‘een jaarenergienota van € 0 tot een paar tientjes’
  • ‘en ja wie wil dat nou niet……’

Als ik vervolgens uitleg wat de randvoorwaarden zijn waarbinnen dat zou kunnen ligt de zaak al wat anders; een beperkt warm tapwatergebruik voor het huishouden, de thermostaat niet boven de 20 °C, en een zuinig huishoudelijke stroomverbruik. Als mijn kennissen dat horen proef ik bijna altijd wat teleurstelling. En dan is er nog de kwestie dat de energierekening wat ‘meeveert’ met koude winters en zon-arme zomers.

Een energienota van enkele tientjes per jaar – een berekening

Wat is dan de energienota in realiteit? Een gasaansluiting heeft zo’n (meestal) NOM-woning niet. Stel dat het huishouden totaal zo’n 5.370 kWh verbruikt en met nieuwe zonnepanelen zo’n 4.785 kWh per jaar opwekt, en de stroomprijs ongeveer € 0,215 per kWh is (2015).

Over 2015 is de energienota in dit voorbeeld zo’n € 10 per jaar, na verrekening van vastrecht en teruggave energiebelasting. Dat is een zeer laag bedrag, waar velen jaloers op zullen zijn.

Het goede nieuws is dus dat bij een ‘bewust’ en terughoudend woongedrag je met een huishouden in de buurt van € 0 per jaar zou kunnen uitkomen. ‘So-far-so-good’. Maar hoe ontwikkelt het zich in de toekomst?

De toekomst van z.g. ‘salderen’

We leven in Nederland namelijk in de relatieve luxe dat onze particuliere zonnepanelen in de zomer zonder kosten het stroomoverschot aan het net kunnen terugleveren voor diezelfde € 0,215 per kWh. Dat proces heet ‘salderen’ en betekent dat men het overschot aan stroom als het ware gratis mag ‘opslaan’ in het openbare net en weer ophalen als het nodig is.

Onze minister van Economisch Zaken heeft echter aangekondigd dat hij deze regeling wil gaan aanpassen zo omstreeks 2020. Er zal een ‘goede overgangsregeling’ komen. 

Hoe ontwikkelt zich de energienota in de toekomst?

Hoe zou de energienota in deze NOM-woning zich kunnen gaan ontwikkelen door de jaren heen? Bijvoorbeeld over een periode van 10 jaar naar het jaar 2025. Laten we eens kijken naar diezelfde voorbeeld NOM-woning

Het stroomverbruik zal waarschijnlijk onveranderd 5.370 kWh/jaar zijn. We nemen aan dat de elektriciteitsprijs doorstijgt met zo’n 3,4% per jaar, iets minder dan 4,2% gemiddeld tussen 1996 en 2015. Dan is in 2025 de stroomprijs € 0,301 per kWh.

De opbrengst uit de zonnepanelen van deze NOM-woning zal in 2025 zijn gedaald. Zonnepanelen degraderen namelijk en produceren van jaar op jaar wat minder stroom. De zonnepanelen leveren dan in 2025 gemiddeld per jaar nog maar 4.402 kWh/jaar. 20% Wordt doorgaans direct zelf verbruikt en de rest teruggeleverd aan het net.

De terugleververgoeding (circa € 0,215 in 2015) zal waarschijnlijk zijn gedaald in 2025. Analoog aan de situatie in Duitsland nu zou in Nederland in 2025 de terugleververgoeding zijn gezakt tot € 0,0934 per kWh.

De huidige jaarlijkse terugbetaling energiebelasting van € 377 zal verder zijn gedaald.

De NOM energienota in 2025

Wat is dan het effect op de energienota van onze NOM-woning? Met deze veronderstellingen stijgt de energienota voor deze NOM-woning van € 10 naar ongeveer € 1.356 per jaar in 2025. Vastrecht en regulerende energiebelasting zijn verdisconteerd.

U leest het goed, € 1.356 per jaar, of wel € 113 per maand. Dat is volstrekt geen ‘nul-op-de-meter’ meer, maar bijna 3 tientjes per week!

Verdiep u in de NOM voorwaarden en consequenties

Als woningkoper of -huurder heeft het dus zin om u te verdiepen in de ‘Nul-op-de-meter’ voorwaarden over langere tijd.

Als aanbieder van zo’n woning is het belangrijk dat saldering niet de spreekwoordelijke ‘kurk’ is waarop uw concept drijft. Anders zou uw concept ten onder kunnen gaan bij een wijziging van regelgeving. En dat is vaker gebeurd in Nederland rondom het promoten van duurzame energie.

Wilt u meer weten hoe u een robuuste energieneutrale woning ontwerpt en welk energieverbruik en energienota die zal hebben? Schrijf u dan in voor de 2-daagse cursus ‘ontwerp & bereken ’n energieneutrale woning’ die SBRCURnet gaat starten vanaf december 2015. Meer informatie is hier te vinden.

René de Brouwer

Lees meer over: ,

Meer artikelen uit de categorie: Inzicht

Bijna iedereen voelt de crisis, ook wij bij Duurzaamnieuws. Een groot deel van onze inkomsten is weggevallen en we vallen buiten de steunmaatregelen. Toch gaan we door, want als dit voorbij is wordt een duurzame opbouw harder nodig dan ooit. Kun jij ons meehelpen om er doorheen te komen? Word dan lid, of help ons met een donatie. Dat kan hier.

Alvast bedankt - en blijf gezond!
Team Duurzaamnieuws




 

Reacties: (7)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. René de Brouwer schreef:

    Beste Maarten, Fred, Peter, Ron, Hessel en andere lezers,

    Met belangstelling heb ik de reacties van de afgelopen 6 dagen gelezen. Dank voor al jullie commentaren en overwegingen.

    Overigens ben ik een voorstander van NULopdeMeter woningen, maar wel met voorwaarden aan de woning en een heldere voorlichting aan de bewoners.

    Op een recente Blog bij SBRCURnet heb ik daarom dit artikel ook gepubliceerd met de nodige aanvullingen & nuancering om aan jullie reacties recht te doen.

    http://www.sbrcurnet.nl/blogs/blijft-nul-op-de-meter-ook-aantrekkelijk-in-de-toekomst

    Met vriendelijke groet,

    Ir. René de Brouwer
    Evanston Consulting
    Auteur van dit nieuwsartikel

  2. Hessel Rienks schreef:

    In de berekening wordt de energie van aardgas voor verwarmen / douchen / afwassen / koken en in het geheel weggelaten. “Nul op de meter” betekent “nul” op alle meters. Bij de huidige saldeer methode loopt de Overheid de energiebelasting op de teruglevering van zonnestroom mis, dat is waar.
    Wanneer het salderen eindigt, dan kunnen de eigenaren van Zonnepanelen overgaan op opslag van de eigen opgewekte stroom. Beschikbaar zijn nu al systemen voor opslag van ongeveer een week als er in het geheel geen licht zou zijn geweest in die week . Voor 2020 zullen deze systemen in verschillende vormen massaal beschikbaar komen. De gasmeter kan ook naar “nul” door die te vervangen door een lucht-water warmtepomp of door infraroodpanelen om partieel te verwarmen in combinatie met een zonnestroomboiler of een doorstromer.

  3. Ron schreef:

    Heren, jullie noemen juiste argumenten die mijn verhaal een stuk korter maken, omdat ze dus al genoemd zijn.

    Ik heb een argument waar ik niet van weet waar het vandaan komt, maar het klopt in ieder geval niet. Het gaat over het “kosteloos opslaan van stroom op het net en het weer ophalen als het nodig is”. Nu staat opslaan wel tussen ‘ ‘ maar zo wordt het door de buitenstaander niet gelezen.

    Ik lever stroom die op dat moment gebruikt wordt door andere aansluitingen en ik ontvang daar geld voor. Net als ik in de zomer te veel betaal per maand voor gas dat ik in de winter gebruik, gaat dat geld in een potje. Die stroom die ik lever hoeft dus niet op een andere (vervuilende) manier te worden opgewekt. Uit dat potje betaal ik de stroom op de momenten dat de zon niet schijnt.

    Veranderingen in salderen zitten niet in de prijs die de energiemaatschappij rekent, maar in belastingen. De heffingskorting is ongeveer het bedrag van de netwerkaansluitingen van gas en stroom. Als je geen gasaansluiting hebt, krijg je per saldo al geld terug. Worden de belastingen echter afgeschaft op teruggeleverd elektriciteit, en dat is verreweg het grootste deel van de prijs, komt dat dus als extra op je energierekening.

    Afschaffen van salderen is dus enkel om de belastinginkomsten op peil te houden.

  4. Peter Wiers schreef:

    Helemaal eens met Maarten Staats.
    Volgens mij zijn nul-op-de-meter woningen een belangrijk element op weg naar een toekomstbestendige samenleving. Er is geen gasaansluiting meer nodig en door de warmtepomp te laten inspelen op de vraag naar stroom, kunnen de woningen zelfs helpen om het aanbod van stroom te bufferen. In feite werkt de hele woning dan als een gigantische accu. Top!

  5. Maarten Staats schreef:

    Beste Fred,

    bedankt voor je reactie. Fijn om te horen dat andere mensen er ook zo over denken. Ik ben het er volledig mee eens dat mensen op de mogelijkheid van verliezen bij de aanpassing van de salderingsregeling gewezen moeten worden. Dit is gewoon een feit, en het is goed dat de heer De Brouwer hier aandacht aan geeft. Ik zeg dan ook zeker niet dat het verkeerd is dat hier een stuk over geschreven wordt, sterker nog, ik juich het toe. Maar dan wel met een goede analyse.

    Waar ik me aan stoor is om alleen een ‘worst case’ scenario te bespreken (met een voorbeeld dat overigens helemaal niet NOM is, maar ‘Energienotanul’). Het is op dit moment gewoon nog niet te zeggen wat er met de salderingsregeling gaat gebeuren, maar gezien de doelstellingen van het kabinet op het gebied van energiebesparing en duurzame opwek lijkt het me zeer onlogisch dat de regeling zo snel afgebouwd zou worden. Het is niet te vergelijken met Duitsland, daar zijn ze veel eerder begonnen en was er een wildgroei aan bedrijfjes die daken afhuurden om zonnepanelen op te leggen (want gegarandeerde terugleververgoeding die erg hoog was). Dit is in Nederland niet het geval.

    Daarnaast zijn onderwerpen als wooncomfort en het toepassen van accu’s ook belangrijke zaken om in een dergelijke analyse in ieder geval even kort te benoemen. Wel zo eerlijk als je concepten gaat vergelijken.

  6. Duurzame Fred schreef:

    Beste Maarten, u bent net als ik trotse bezitter en vindt het artikel van René de Brouwer veel te negatief. Inderdaad gaat René een beetje uit bocht. Maar het is niet verkeerd om de toekomstige (en huidige) bezitters van zonnestroominstallaties een spiegel voor hun neus te houden. Zelf heb ik ook een gasketel. Van mijn energiebedrijf heb ik te horen gekregen dat het teruglevergoeding van €0.092 / kWh voor 3 jaar gerandeerd kan worden. Verder in de toekomst kunnen zijn niet kijken. Dat is wel jammer. Maar als ik naar het totale energiemarkt kijkt, dan zie ik dat er overdag 3x zo veel energie wordt afgenomen dan in de avonduren, wanneer ik de meeste stroom nodig hebt.

    Daarnaast is het niet verkeerd om nog een paar paneeltjes erbij te leggen. Daar moet u ook wel ruimte voor hebben. Daarnaast is het veel leuker te vertellen dan ik geld krijgt van het energiebedrijf ipv dat ik moet betalen.

  7. Maarten Staats schreef:

    Erg jammer dat duurzaamnieuws.nl iemand een blog laat schrijven die de definities al niet goed uit elkaar kan houden. Een nul-op-de-meter woning wekt jaarlijks evenveel energie op als het gebruikt. Daar is in de meeste gevallen overigens al in meegenomen dat de zonnepanelen degraderen over de jaren heen. In de eerste jaren wordt dus vaak meer opgewekt dan gebruikt.

    De heer René de Brouwer bespreekt hier het concept ‘Energienotanul’. In dat concept is er onder de huidige salderingsregeling geen energienota meer aan het eind van het jaar. Een belangrijk verschil, want nul-op-de-meter woningen krijgen jaarlijks dus geld terug (door de teruggave energiebelasting). Nul-op-de-meter staat voor het feit dat er aan het eind van het jaar nul op je metersaldo staat. Je wekt dus evenveel op als je gebruikt. Daar verandert de salderingsregeling feitelijk niks aan.

    Het is zeker goed om te wijzen op het probleem van aanpassing van de salderingsregeling. Dit kan mensen inderdaad geld kosten. Alleen zomaar een vergelijking trekken met Duitsland is erg vreemd. De situatie is totaal anders. Daarnaast is over 10 jaar nog maar 33% van de consumentenprijs terugkrijgen nauwelijks een ‘goede overgangsregeling’ te noemen. Minister kamp weet ook wel dat dit soort concepten uitgerekend zijn op 30 jaar en niet 10. De kans dat de terugleververgoeding voor bestaande projecten zo snel zal dalen is dus erg klein.

    Ook mis ik de mogelijkheden van accu’s. Over 5 jaar zijn deze waarschijnlijk al rendabel toe te passen als de salderingsregeling met een dergelijke snelheid afgebouwd zou worden. Over 10 jaar zijn deze dus zeker rendabel. Het zelfgebruik kan dan richting 60% opgevoerd worden. Dit had minimaal genoemd moeten worden voor een eerlijk toekomstperspectief.

    Daarnaast gaat de gas en elektriciteitsprijs voor niet nul-op-de-meter woningen ook omhoog. Waarschijnlijk gaat de gasprijs nog harder stijgen dan de elektriciteitsprijs. Maar een vergelijking met een huis die nog steeds veel gas en elektriciteit gebruikt maar niks opwekt is er niet. Daarnaast moet er ook gedacht worden aan de verhoging van het wooncomfort voor huishoudens. In de zomer is het altijd lekker warm in huis. En afgelopen zomer waren de nul-op-de-meter huishoudens in Rijswijk erg blij dat ze de warmtepomp op extra koelen konden zetten tijdens de warmste dagen. Probeer dat maar eens met je gasketel te doen.

    Kortom, een erg slordige analyse die geen eer doet aan hoe vooruitstrevend dit concept is. Zeker, er kunnen kosten komen in de toekomst, en daar moet goed naar gekeken worden. Maar nu nul-op-de-meter afschilderen als zeer problematisch voor de toekomst is oneerlijk en erg voorbarig.