In oud dubbel glas zit soms een gas dat 24.300 keer schadelijker is dan CO2

24 oktober 2026|doorDN Wereldredactie

Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google

Zwavelhexafluoride, kortweg SF6, is het sterkste broeikasgas dat we kennen. China is goed voor meer dan de helft van de wereldwijde uitstoot, en die is in tien jaar bijna verdubbeld. In Europa en de Verenigde Staten daalt de uitstoot juist, dankzij strengere regels en recycling. Toch blijkt uit metingen in de lucht dat ook westerse landen meer SF6 uitstoten dan ze rapporteren. En deze is onverwacht: het zit ook in ouder dubbel glas.

In ouder dubbel glas zit soms een gevaarlijk broeikasgas. Foto: iStock – oliver de la haye

Elke keer dat je een lamp aandoet, werkt er ergens in het stroomnet een gas dat je nooit zult zien. Het ruikt nergens naar, brandt niet en is niet giftig. Toch is het een van de grootste klimaatproblemen waar bijna niemand van heeft gehoord.

Een stille beschermer van het stroomnet

SF6 is een kunstmatig gas. Netbeheerders gebruiken het al tientallen jaren om schakelaars in hoogspanningsnetten te isoleren. Het voorkomt dat de stroom overspringt in een vlamboog.

Het nadeel is enorm. Kilo voor kilo warmt SF6 de aarde 24.300 keer sterker op dan CO2. Bovendien blijft het ongeveer duizend jaar in de atmosfeer hangen. Atmosferisch chemicus Matthew Rigby van de Universiteit van Bristol zegt het zo: “Als het eenmaal in de atmosfeer is, is het daar voor altijd, wat menselijke tijdschalen betreft.”

Koploper in groene stroom en in SF6

China loopt wereldwijd voorop met zonne- en windenergie. Maar het is ook veruit de grootste uitstoter van SF6. Volgens een studie in Nature Communications steeg de Chinese uitstoot van 2.600 ton in 2011 naar 5.100 ton in 2021. Daarmee groeide het aandeel van China van 34 naar 57 procent van het wereldtotaal.

Die 5.100 ton staat gelijk aan 125 miljoen ton CO2. Dat is vergelijkbaar met de totale CO₂-uitstoot van Nederland. De Chinese stijging was zelfs groter dan de wereldwijde stijging. China maakte de dalingen elders dus volledig ongedaan.

Het gas ontsnapt bij het afdanken

Het grootste lek zit in oude apparatuur. Wanneer schakelinstallaties worden afgedankt, laat men het gas vermoedelijk grotendeels ontsnappen. Het Chinese ministerie van Milieu stelt dat netbedrijven 90 procent recyclen, of dat kunnen. Inside Climate News schat het werkelijke percentage op ongeveer 30 procent.

Een van de goedkoopste klimaatmaatregelen ter wereld

Volgens Inside Climate News kunnen de Chinese netbedrijven jaarlijks zo’n 1.400 ton extra recyclen. Dat kost ongeveer 6 miljoen dollar per jaar, minder dan 0,01 procent van wat China in zijn stroomnet investeert. De totale Chinese SF6 uitstoot zou daarmee met bijna een derde dalen.

De Amerikaanse milieudienst EPA schat de kosten op 18 dollarcent per ton CO2 equivalent. Ter vergelijking: windmolens kosten ongeveer 11 dollar per vermeden ton, zonnepanelen ongeveer 31 dollar.

Het Westen doet het beter, maar niet perfect

In de VS daalde de uitstoot van 1.250 ton in 2005 naar 480 ton in 2021. De EU deed het nog beter, met een daling van 403 naar 225 ton. Vooral in 2018 ging het hard, toen nieuwe Europese regels ingingen.

Toch klopt de boekhouding niet overal. Metingen in de lucht laten zien dat Frankrijk 88 procent en Italië zelfs 107 procent meer uitstootte dan deze landen rapporteerden. Per inwoner stoot China ongeveer zeven keer zoveel SF6 uit als de EU.

Goed om te weten: SF6 zit soms ook in je ramen

SF6 zit niet alleen in het stroomnet. In de jaren negentig werd het in West-Europa ook gebruikt om dubbel glas te vullen. Volgens Europese onderzoekers is dat nog steeds een flinke bron van uitstoot want veel van de ramen uit die tijd zijn nu aan vervanging toe. Het gas komt vrij als het glas breekt of wordt vernietigd.

Vervang je oude dubbele beglazing uit de jaren negentig? Vraag je glaszetter hoe het oude glas wordt verwerkt.
Gooi oud dubbel glas nooit zelf kapot, maar lever het in bij de milieustraat of via een erkende inzamelaar.
Kies bij nieuwe ramen voor glas met een vulling van argon of krypton.

Nederland loopt voorop

In de EU is de uitfasering van SF6 begonnen. Sinds 1 januari 2026 mogen nieuwe middenspanningsinstallaties tot 24 kilovolt geen SF6 meer bevatten. Stap voor stap volgen hogere spanningen, tot de zwaarste installaties in 2032. Vanaf 2035 mag bij onderhoud alleen nog gerecycled SF6 worden gebruikt.

Nederlandse netbeheerders liepen daar al op vooruit. Stedin koos in 2020 voor duizenden schakelinstallaties van Eaton die met vacuümtechniek werken. Dat scheelt jaarlijks zo’n 1.950 kilo SF6, ruim 47.000 ton CO2 equivalent.

De les is duidelijk. Regels, verplichte rapportage en recycling werken. De uitdaging ligt nu in China en in snelgroeiende landen als India, waar het stroomnet het hardst groeit en nauwelijks wordt gemeten. Juist daar kan een paar procent extra recycling een groot verschil maken voor het klimaat.