like duurzaamnieuws op facebook
volg duurzaamnieuws op twitter
zoeken op duurzaamnieuws

Nieuwe Drachme als uitweg voor de Griekse crisis?

Van: op 19 maart 2015

nieuwe drachme uitweg voor GriekenlandRoepen dat Griekenland uit de Euro moet is roekeloos. Het is niet solidair met de Grieken en gevaarlijk omdat de psychologische en economische effecten niet te overzien zijn. Voor de positie van de EU zou het rampzalig zijn. Bovendien is een exit verdrag technisch niet geregeld. Meer lenen en meer bezuinigen door Griekenland is echter ook geen optie. Onder het strenge regime van de trojka is veel te weinig vooruitgang geboekt. Griekenland kan geen kant op: het land is monetair failliet.

Daarmee houdt het land natuurlijk niet op te bestaan; het moet hoe dan ook verder. Hoe, is dan de hamvraag. Een Nieuwe Drachme, die een leven leidt naast de Euro, zou een uitweg kunnen bieden.

Die Nieuwe Drachme (DND) wordt dan ingevoerd als complementaire munt en als tegenwicht voor de politiek gestuurde Euro. Want waar geld in oorsprong een neutraal ruilmiddel was, wordt het nu door centrale banken gebruikt om alle aspecten van de economie en de samenleving te beïnvloeden, zoals inkomensongelijkheid en bedrijvigheid. In Europa met vooral als doel het Duitse belang te steunen.

Volgens de Griekse minister van financiën Varoufakis is onze grootste hoop een democratische centrale bank. Geld dient door en voor mensen te worden georganiseerd.

Duidelijk is dat een ander democratisch georganiseerd geldsysteem niet zomaar gerealiseerd is. Monetaire hervorming is een proces van lange adem. Een complete revolutie hoeft ook niet, kleine stapjes zijn mogelijk. De introductie van een door Grieken aangestuurd complementair geldsysteem is een goed begin.

Complementaire geldsystemen bestaan naast de officiële munt, als een (meestal) regionaal betaalmiddel. Dat geeft een inherente impuls om het geld steeds regionaal te besteden en niet weg te laten lekken naar andere gebieden of landen. Daarnaast is de creatie van geld in complementaire systemen doorgaans coöperatief geregeld en brengt het geen renteverplichtingen met zich mee.

Een van de meest omvangrijke voorbeelden op dit gebied is de Zwitserse Wirtschaftsring-Genossenschaft, kortweg WIR, die inmiddels al 80 jaar bestaat. De WIR is een coöperatief geldsysteem vooral gericht op het MKB, en was een reactie op de grote depressie in de jaren dertig van de vorige eeuw. In 1934 besloten 16 ondernemers een eigen geldsysteem te starten vanwege liquiditeitsproblemen. En met succes: inmiddels zijn er 62.000 leden waarvan 45.000 MKB’ers. Zo bestaat er naast de Franc in Zwitserland een tweede geldsysteem waarin miljarden omgaan. WIR betekent in het Duits 'wij'.

Een complementaire munt kan de economische depressie en de humanitaire crisis in Griekenland beëindigen. De introductie van zo’n munt dient zo simpel mogelijk georganiseerd te worden en kan op verschillende manieren verlopen. De Griekse overheid coördineert de uitgifte van DND. Zij betaalt simpelweg een gedeelte van haar kosten met nieuw gecreëerde DND’s en biedt de mogelijkheid belastingen te betalingen in deze munt. Natuurlijk ligt dan het inflatiegevaar op de loer. Als teveel geld alleen consumptief en speculatief besteed wordt kunnen prijzen gaan stijgen. Wij denken dat het gevaar hiervoor beperkt kan worden door actief te bevorderen dat prijsstijgingen via ‘naming & shaming’ aan de kaak gesteld worden.

Daarnaast moet bevorderd worden dat de DND vooral gebruikt worden voor investeringen in reële economische activiteiten en liefst in duurzame regionale ondernemingen. Bij kredietverlening kan dit een belangrijk criterium zijn. Daarnaast helpt de centrale overheid mee een systeem op te zetten van regionale bankcoöperaties waarin euro’s omgewisseld kunnen worden voor DND’s en DND’s gestald kunnen worden. Deze regionale coöperaties worden bestuurd door de leden, zoals dat hoort. De gezamenlijke coöperaties vormen tezamen de Centrale DND Bank. Democratisch bestuurd en los van de bestaande centrale bank die onderdeel is van het Eurosysteem.

DND’s kunnen niet teruggewisseld worden tegen euro’s (bad money drives out good money luidt de oude economische wet), maar gelden wel naast de euro als officieel en wettig betaalmiddel – voor transacties, salarissen en belasting. Door een geleidelijke invoering, bijvoorbeeld te beginnen met 10% van de loonsom van overheidsambtenaren (eventueel de lonen hiervoor iets verhogen) en door de bepaling dat met de DND goederen en diensten betaald kunnen worden, ontstaat een economische impuls die kan werken als een multiplier voor de economie. Daarnaast is de psychologische boost belangrijk.

Parallel aan deze operatie om DND’s in de economie te krijgen dient beleid gericht op het activeren van het MKB geïmplementeerd te worden. De regionale bankcoöperaties stimuleren om kredieten met lage rente in DND’s te verstrekken aan midden- en kleinbedrijf, en capabele jonge Grieken, is een optie. Zo worden capaciteiten van mensen benut en wordt jeugdwerkloosheid bestreden. Bovendien worden kredietbesluiten gezamenlijk op decentraal niveau genomen.

Daar bovenop kan een programma ontwikkeld worden om duurzame energie een ferme push te geven. Griekenland importeert volgens gegevens van de Wereldband meer dan 60% van het netto-energiegebruik. Door flink te investeren in duurzame energie kan de afhankelijkheid van Euro-importen kleiner worden. Het Duitse feed-in systeem om duurzame energie te ontwikkelen heeft uitstekend gewerkt en kan eenvoudig door Griekenland gekopieerd worden. De garantieprijs die het systeem kent wordt gegeven in DND’s. Ook kan de Griekse overheid simpelweg zelf gaan investeren in de transitie naar 100% duurzame energie met DND’s.

Kortom, de DND-economie belast de op euro’s gebaseerde schatkist niet maar leidt wel tot meer bedrijvigheid, meer werkgelegenheid en meer investeringen. Het is een Keynesiaanse accelerator die er voor kan zorgen dat geld weer gaat circuleren binnen Griekenland. Het systeem kan transparant en democratisch worden opgezet en maakt de Grieken minder afhankelijk van de macht van de neoliberale bezuinigers in Brussel.

Tot slot zullen ook schuldeisers indirect profiteren van de invoering van een complementaire munt en de daarmee gepaard gaande nieuwe bedrijvigheid. Niemand heeft baat bij de huidige situatie; een situatie waar een tekort aan liquiditeit economische malaise en grote humanitaire problemen veroorzaakt. In plaats van een verloren en gefrustreerde generatie Griekse jongeren worden kansen geschapen voor een relance van de Griekse democratie en Griekse economie.

John Huige, politiek econoom, lid van het Platform Duurzame en Solidaire Economie

Martijn Jeroen van der Linden, onderzoeker en promovendus TU Delft/ Economie van Innovatie en Technologie

Lees meer over: , ,

Meer artikelen uit de categorie: Inzicht, Opinie



 


Reacties: (8)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. G.T. schreef:

    Op de website van Varoufakis ( http://www.yanisvaroufakis.eu) geeft hij een blueprint voor het Grieks herstel ( Keynote 7th May 2015). Daarin gaat hij niet uit van een complementaire munt maar van een uitvoerig hervormingsplan. Regionale economische groei komt daar ook in voor.

  2. Anton. schreef:

    Zou een systeem met “De Nieuwe Drachme” gaan werken in een land met veel belastingontduiking? En hoe groot is de invloed van corruptie in Griekenland?

  3. AVE schreef:

    Het land is gewoon failliet, maar de Eurolanden willen hun verlies niet nemen. In een normaal faillissement raken schuldeisers alles kwijt. NL kent ook een schuldsanering voor natuurlijke personen.

    Bij een lening zijn er 2 partijen. Waarom wordt alleen de geldnemer aangesproken op een te grote geldverstrekking door geldgevers?

    Kan iemand mij uitleggen waarom een Grexit DE oplossing is? Hoe moet dat dan gaan werken?

    Overigens een geldsysteem zonder inwisselbaarheid in een andere geldsoort is per definitie een mislukking. Slecht advies van dit artikel.

  4. Lloyd Nicholas schreef:

    Jawel gifkikker, maar de Grieken hebben die schuld toch opgebouwd doordat ze van alles hebben gekocht in het buitenland terwijl ze daar niet voldoende voor hebben teruggegeven!
    De rijke Griek heeft geprofiteerd door geen belasting te betalen (of heeft relatief een groot voordeel daarin gehad).

  5. Duurzame Fred schreef:

    Wat vind Deijsselbloem hiervan?
    Ik vrees echter, dat hij vast houdt aan zijn plan.

    Dat geeft de amre Griek, geen hoop.
    Dan gaat de Euro soap nog verder met alle gevolgen van dien.

  6. Gifkikker schreef:

    Ja, het komt doordat Griekenland teveel schuld heeft. Maar dat is ook niet zo gek als je bedenkt dat de euro alleen gemaakt kan worden door nog meer schuld aan te gaan. Zonder schuld geen geld. En de hoeveelheid schuld is door de rente altijd groter dan de hoeveelheid geld.

    Onze regeringen hebben hun recht op geldcreatie weggegeven aan de grootste graaiers (de banken). Als de Griekse regering dus weer het recht krijgt om geld te scheppen kan geld weer gewoon een beloning van de samenleving zijn in plaats van een schuld bij de banken.

    Zeg nou zelf, het is toch volkomen gestoord dat alle grieken een schuld hebben bij buitenlanders? Die zijn die grieken zelf toch helemaal niet aangegaan? Dat is alleen maar te wijten aan het bankenstelsel en het euro verdrag.

    Ik vind het trouwens wel erg aanmatigend dat de grieken voor de rest van de wereld zouden moeten produceren en dus hun eigen land, of in ieder geval de grondstoffen, zouden moeten weggeven.

  7. Lloyd Nicholas schreef:

    Voor de auteurs zijn er een veelheid aan gevolgtrekking kennelijk logisch die voor mij niet logisch overkomen. Bijvoorbeeld uit de euro stappen: is dat een oplossing van iets? Idem een lokale/nationale munt.

    Komt die Griekse malaise niet gewoon doordat men een grote schuld heeft? Een schuld dat te groot is en door rente steeds groter wordt?
    Soms is het handig om een schuld snel terug te betalen – dan ben je in principe wel mooi van de rente verlost. Maar in dit geval is de schuld te groot om er tegenaan te gaan bezuinigen. Je moet daartoe namelijk zelfs je productie middelen gaan verkopen – en dan produceer je niet meer en kun je zeker niets meer terug betalen.

    Door (weer) een nationale munt te gaan gebruiken kun je als Griekse overheid misschien de eigen economie enigszins op gang helpen. Echter blijft de euro-schuld groeien. Het lijkt mij een schijnoplossing.
    Het terugbetalen moet uiteindelijk echt via het produceren van producten (die een waarde hebben in Euro of Drachme of koeien).

    Wat mijns inziens moet gebeuren is dat de schuldeisers bekennen dat ze geld hebben geleend aan een land dat gewoonweg niet genoeg produceert om het terug te kunnen betalen. Des te harder je aandringt – des te minder er is.

    Laat de Griekse overheid een plan opstellen en kijken of er op termijn misschien genoeg kan worden geproduceerd voor de eigen bevolking en daarna om de schuldeisers terug te betalen. Belasting heffen bijvoorbeeld.
    Samengevat: het redden van Griekenland is geen goede investering geweest. Maar wellicht wel humanitair verstandig.

  8. Gifkikker schreef:

    Wat er ook te winnen is is dat geld weer wat voor gaat stellen. Als de Griekse regering bedrijven en personen beloont met nieuwe drachmen, is een nieuwe drachme gewoon “werk voor de samenleving”. Door alle speculatie is de euro eigenlijk niets meer. Maar dan zullen voor de nieuwe drachmen wel regels moeten worden opgesteld. Schaf bijvoorbeeld de rente af, want rente is een claim op niet-bestaand geld. Schaf speculatie af, zodat de munt echt wat voor blijft stellen. En verbiedt het natuurlijk dat anderen het alsnog mogelijk maken om nieuwe drachmes tegen euros gaan inwisselen.