De nieuwe Schijf van Vijf

Het Voedingscentrum heeft de nieuwste update van de Schijf van Vijf gepresenteerd en start een landelijke campagne. Het voorlichtingsmodel in de vorm van een schijf met 5 vakken geeft de essentie van gezond eten weer. Mensen kunnen hiermee gezonde(re) keuzes maken naar eigen smaak en voorkeur. Elke stap richting de Schijf van Vijf levert gezondheidswinst op.

Meer dan ooit zet de omgeving aan tot ongezond eten. In deze tijd van overvloed en verwarring over voeding biedt de Schijf van Vijf houvast. Aan de basis van de Richtlijnen Schijf van Vijf staan de Richtlijnen Goede Voeding 2015 van de Gezondheidsraad, samen met bestaande normen voor voedingsstoffen. Er is in Nederland geen ander voorlichtingsmodel zo uitvoerig wetenschappelijk onderbouwd.

Onbewerkte producten voeren de boventoon in de Schijf van Vijf. Veel fruit, groente en volkorenproducten. Vlees mag wat minder en kan vervangen worden door peulvruchten, noten, ei of tofu. Ook staat er vis en zuivel in, zachte en vloeibare smeer- en bereidingsvetten voor de onverzadigde vetten, en kraanwater, thee en koffie als de beste vochtleveranciers.

Alles wat goed voor je is
Wie eet volgens de Schijf van Vijf krijgt alles binnen voor een goede gezondheid. Het geeft de optimale combinatie weer van producten die de Gezondheidsraad aanraadt om chronische ziekten te voorkomen, en producten die zorgen voor genoeg energie en alle nodige voedingsstoffen om het lichaam fit te houden.

Gezond eten volgens de Schijf van Vijf betekent: vooral uit de Schijf van Vijf eten; elke dag uit elk vak de juiste hoeveelheden en volop variëren. Bewerkte producten bevatten over het algemeen veel suiker, zout of verzadigd vet en staan niet in de Schijf van Vijf. Snoep, snacks, koek, sauzen, vleeswaren, sappen en zoet broodbeleg kunnen er wel bij, maar niet te veel en niet te vaak.

Stapsgewijs en op maat
De consument bepaalt zelf welke stappen hij kan en wil maken richting Schijf van Vijf. De nadruk hierbij ligt op veranderingen waarbij elke stap in de goede richting telt. De nieuwe tool Mijn Eet-update geeft persoonlijke suggesties hiervoor en herinnert deelnemers aan hun voornemen.

Voeding is bovendien heel persoonlijk. Daarom houden we in de advisering zoveel mogelijk rekening met leeftijd, geslacht, eetgedrag en persoonlijke voorkeuren. De Schijf van Vijf voor jou-tool laat met verschillende voorbeelden zien hoe je de aanbevolen hoeveelheden voedingsmiddelen uit de Schijf van Vijf omzet in een dagmenu naar eigen smaak.

Meer dan gezond
Het Voedingscentrum heeft ook een verantwoordelijkheid naar de toekomstige generaties, zodat ook zij nog voldoende gezond voedsel tot hun beschikking hebben. Bij de vertaling van de Richtlijnen Goede Voeding 2015 van de Gezondheidsraad naar de Schijf van Vijf is duurzaamheid daarom meegewogen. Ook blijven de adviezen voor voedselveiligheid centraal staan, zoals hygiënisch omgaan met eten en voldoende variëren. Daarnaast wordt in de advisering rekening gehouden met een goede energiebalans en geeft het Voedingscentrum tips hoe je kunt omgaan met ongezonde verleidingen in de omgeving.

Dezelfde naam, nieuw beeldmerk
In 2015 blijkt de naam ‘Schijf van Vijf’ bekend bij  92% van de Nederlanders. Uit onderzoek naar het effect van de visuele vorm van voedingsvoorlichtingsmodellen blijken piramides, regenbogen en schijven even goed wat betreft effectiviteit en efficiëntie. Daarom is wederom gekozen voor een schijf en het behouden van de naam.

Het beeldmerk van de Schijf van Vijf dient als een geheugensteun voor gezond eten. De iconen die zijn afgebeeld, zijn bedoeld als voorbeelden van producten die passen in dat deel van de Schijf van Vijf. Deze zijn minder specifiek en minder ‘smaak- en cultuurgevoelig’ dan foto’s. Zo kan iedereen zijn eigen favoriete producten herkennen. De grootte van de vakken in de Schijf van Vijf is gebaseerd op de aanbevolen hoeveelheden voedingsmiddelen van elk vak.

Totstandkoming Schijf van Vijf
Het Voedingscentrum heeft de richtlijnen en het beeldmerk van de Schijf van Vijf samengesteld op basis van de Richtlijnen Goede Voeding 2015 van de Gezondheidsraad, met berekeningen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en met bijdragen van externe wetenschappers op het gebied van voeding, gedrag, communicatie en duurzaamheid, professionals in de zorg, zoals diëtisten, en feedback van consumenten.