Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Steenmarters vinden in Nederlandse steden schuilplekken op zolders en kunnen onder de motorkap de bedrading van auto’s beschadigen. Wegvangen mag niet: de dieren zijn beschermd.
Een steenmarter (Martes foina), gefotografeerd in Drenthe, Nederland. Beeld: Charles J. Sharp, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
Een doorgebeten hoogspanningskabel in je elektrische auto: de rekening kan in de duizenden euro’s lopen. Tegelijk duiken steenmarters volgens Nature Today steeds vaker op in Nederlandse steden. RTL Nieuws hoorde van ongediertebestrijders dat het aantal meldingen van overlast in vijf jaar is verdubbeld. Voor automobilisten staat er ook financieel iets op het spel: een WA-verzekering dekt marterschade niet.
Bij de dierenambulance stonden vier auto’s met kapotte kabels
In Heelsum kreeg zelfs de dierenambulance ermee te maken. De organisatie meldde in augustus 2024 dat steenmarters bij vier voertuigen kabels hadden doorgebeten. Als de auto’s nodig zijn voor een rit, is dat een lastig moment om pech te ontdekken.
Het blijft niet altijd bij één kabel. BIJ12, dat provincies helpt bij vragen over faunaschade, waarschuwt dat steenmarters onder de motorkap ook isolatiemateriaal beschadigen. De schade kan dus op meerdere plekken zitten. Vooral bij hybride en elektrische auto’s kan een kapotte hoogspanningskabel de reparatie duur maken.
Van bijna verdwenen naar midden in de woonwijk
De steenmarter heeft in Nederland een flinke omweg gemaakt. In de jaren 80 was het dier hier vrijwel uitgeroeid. Daarna rukte het vanuit Duitsland langzaam weer op, eerst vooral naar Zuid-Limburg en het oosten van het land. Inmiddels komt het ook in stedelijk gebied voor.
Daar vindt het meer plekjes dan alleen een zolder. Steenmarters schuilen ook in kruipruimtes, boven valse plafonds, in dakisolatie en in rommelhoekjes. Je hoeft het dier dus niet in huis te zien om er een te hebben. De schade kan ergens ontstaan waar je zelf zelden komt.
Dat merken ook mensen die bij bewoners over de vloer komen. Marterweringsinstallateur Nick Jager ziet regelmatig schade aan huizen. En in de gemeente Eersel, in Noord-Brabant, kwamen meer meldingen binnen over schade aan zowel woningen als auto’s; ook autobedrijven en ongediertebestrijders daar zagen een toename.
“Ik zie tegenwoordig twee tot drie huizen per week met schade door steenmarters.”
Nick Jager, installateur van marterwering
Waarom juist die kabels?
Over het knagen gaat een hardnekkig verhaal rond: de isolatie van autokabels zou visolie of vismeel bevatten en daarom aantrekkelijk zijn. Voor die verklaring bestaat geen wetenschappelijk bewijs. Ze verklaart dus niet waarom een steenmarter onder een motorkap zijn tanden in de bedrading zet. Ook bij de vier voertuigen van de dierenambulance in Heelsum waren kabels doorgebeten.
Een andere mogelijke verklaring ligt bij het gedrag van de dieren. Rond de paartijd patrouilleren steenmarters meer door hun territorium en laten ze geurmerken achter, ook op auto’s. Dat territoriale gedrag kan een rol spelen bij bijtschade aan kabels. Een bewezen verklaring voor iedere kapotte kabel is het daarmee nog niet.
Welke verzekering betaalt de reparatie?
Bij schade zoals in augustus 2024 in Heelsum gemeld, kan een uitgebreidere autoverzekering verschil maken. Bij schade door een steenmarter kun je in Nederland een vergoeding krijgen als je Beperkt Casco EXTRA of All Risk hebt. Wie zo’n polis heeft, kan na een kapotte kabel dus nagaan of de verzekeraar de reparatie vergoedt.
De plaats van de schade doet er voor de vraag naar vergoeding niet toe: het gaat om de dekking van je autoverzekering. Dat maakt het de moeite waard om vóór een onverwachte reparatie te controleren welke polis je hebt. Bij een auto met dure hoogspanningskabels kan dat financieel flink schelen.
Buiten houden mag wel
Bij overlast moet de oplossing binnen de Nederlandse regels blijven. Omdat de steenmarter beschermd is, mag je het dier niet vangen of doden. Verjagen en weren mag wel. Dat geldt zowel wanneer een marter je woning opzoekt als wanneer je hem uit de buurt van je auto wilt houden.
Een marterwerend rooster kan helpen om een toegang tot het huis af te sluiten. Zulke middelen kunnen werken, maar één maatregel is niet altijd genoeg. In augustus 2024 meldde de dierenambulance in Heelsum vier voertuigen met doorgebeten kabels. Voor auto’s bestaat apparatuur die hoge tonen uitzendt om steenmarters weg te houden.
