De economie van het Gemene Goed, dat is pas ware winst

Van: op 4 april 2017 | 1 reactie | categorie: Inzicht

ware winst Christian FelberDe kapitalistische markteconomie negeert de ecologische grenzen van onze planeet, splijt samenlevingen en slaagt er niet in basisbehoeften te vervullen. Meer en meer mensen zoeken een andere economie, die sociaal, ecologisch, rechtvaardig en democratisch is. Ze komen dan vaak uit bij de Oostenrijker Christian Felber. Hij keert de economische wegwijzers radicaal om en reikt met zijn Gemene-Goed-Economie een doordacht alternatief economisch systeem aan, dat op alle essentiële punten in overeenstemming is met onze menselijke basiswaarden. Wereldwijd vindt hij weerklank. Zijn bestseller verschijnt in april 2017 als Ware Winst.

In volgend driedelig artikel, met wekelijks een deel, gaan we in op de Gemene-Goed-Economie. Deel 1 belicht de uitgangspunten, deel 2 de praktische omzetting in de economische praktijk en deel 3 de weerklank die Christian Felber wereldwijd vindt.

 

Deel 1

De kapitalistische markteconomie is strijdig met menselijke basiswaarden

Wat als we de wegwijzers van het huidige economische systeem 180 graden konden draaien? Zodat niet langer winstbejag en eigenbelang de opperste doelen zijn, maar – niet meer dan logisch – onze collectieve grondwetwaarden: menselijke waardigheid, solidariteit, duurzaamheid, rechtvaardigheid en democratie? Ware Winst zou ons ten deel vallen - een samenleving waar vertrouwen, vervullende relaties, zingeving en samenwerking centraal staan.

Christian Felber is een Oostenrijkse universiteitsdocent en grondlegger van de Gemene-Goed-Economie. Hij wijst op de tegenstelling tussen de waarden van de huidige kapitalistische markteconomie en de collectieve basiswaarden uit de grondwetten van democratische staten. Winstbejag, concurrentie en eigenbelang staan immers diametraal tegenover menselijke waardigheid, solidariteit, duurzaamheid, rechtvaardigheid en democratie. Ook de waarden die centraal staan in intermenselijke relaties – vertrouwen, eerlijkheid, erkenning, respect, empathie, samenwerking en wederzijdse hulp – botsen met de spelregels van het kapitalisme. Dit heeft grote gevolgen: we raken innerlijk gespleten en het maatschappelijk vertrouwen lost op. Steeds meer mensen willen kiezen voor een ander economisch systeem: in Duitsland 88 procent, in Oostenrijk 90 procent! (peiling Bertelsmann-stichting 2010).

De Economie van het Gemene Goed biedt een glashelder antwoord op deze behoefte. Ze herschrijft het wettelijk kader, zodat de economische wegwijzers 180 graden draaien. Eigenbelang als opperste doel wordt ingeruild voor het algemene belang, het gemene goed. Die term grijpt terug naar het Latijnse bonum commune wat refereert aan het welzijn van alle mensen, inclusief hun leefomgeving. Daarover schreef Aristoteles al.

In de Gemene-Goed-Economie transformeert concurrentie tot samenwerking en winstbejag maakt plaats voor streven naar sociale en ecologische meerwaarde. Geld is niet langer een doel op zich, maar wordt herleid tot een middel om het doel – het gemene goed – te vergroten. Op die manier wordt de economie op een lijn gebracht met onze grondwettelijke en menselijke waarden.

Voor sommige mensen is dit idee van een coöperatieve markteconomie moeilijk voorstelbaar. Christian Felber schrijft dit toe aan het feit dat wij het competitiemodel met de paplepel binnenkrijgen en dit daarom als normaal beschouwen. Hij weerlegt het argument dat mensen niet langer gemotiveerd zouden zijn in een systeem zonder concurrentie en winstbejag: “Dat is een illusie. Voor het sociaal-darwinistische model ontbreekt elk empirisch bewijs. Onderzoek toont aan dat de grootste prestaties net voortkomen uit intrinsieke motivatie, en niet door concurrentie. Mensen zijn van nature gericht op samenwerking. Iedereen wíl een bijdrage leveren aan de samenleving.” Felber vindt het hoog tijd dat het onderwijs meer aandacht schenkt aan thema´s als waarden, gevoelens, geweldloze communicatie en democratie.

Het model van de Gemene-Goed-Economie is echter veel méér dan een formulering van idealen – het is doordacht en pragmatisch en biedt gebruiksklare instrumenten om de economische wegwijzers volledig om te draaien. Hoe de uitgangspunten van de Economie van het Gemene Goed – het streven naar sociale en ecologische meerwaarde als doel van de economie – in de praktijk gebracht worden, lees je volgende week in de tweede sectie van dit driedelig artikel.

Wie nu al meer wil weten, kan een kijkje nemen op de website van Jan van Arkel, de uitgeverij die Ware Winst, de Nederlandstalige versie van Felbers boek uitgeeft:  hier kan je het boek bestellen  (momenteel geldt een voorintekenprijs van 17,5 euro in plaats van 19,95 euro).

 

Lees meer over: , ,

Meer artikelen uit de categorie: Inzicht



 


Reacties: (1)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Adri schreef:

    Absoluut mee eens dat het radicaal anders moet. Op dit moment mis ik in dit model hierboven echter nog een paar cruciale constateringen. Die ik voor de zekerheid alvast wil noemen:
    A – Schaalvergroting en globalisme maken democratie per definitie onmogelijk. We moeten dus omkeren richting kleinschalig en lokaal in netwerkverband
    B – Het financieel-technocratisch systeem heeft geen enkel respect voor mens en natuur als voelende, bezielde wezens. Daardoor vormt het zoals het zich nu ontwikkeld, een permanente bedreiging voor al het leven –
    C – Alleen een menselijke wereld die vreedzaam ingebed is in de natuurlijke wereld, is een wereld die het leven waard is. Dat betekende dat circulaire, holistische, natuurlijke vormen van productie en leven centraal moeten staan in de nieuwe wereld.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Let op: alle reacties worden gemodereerd door de redactie en zijn derhalve niet direct zichtbaar. Reacties met een niet bestaand e-mail adres als afzender worden in geen geval geplaatst. Lees verder de huisregels.

*

code

Laatste nieuws

Groningen start proef met waterstof maken uit groene energie

Groningen start proef met waterstof maken uit groene energie

Ad van Wijk, hoogleraar toekomstige energiesystemen aan de TU Delft,  vindt dat Groningen een belangrijke rol moet gaan spelen in het onderzoek naar de duurzame productie van waterstof. Dat zien ze in Groningen wel zitten: Gasunie en EnergyStock willen binnenkort bij Veendam starten met de bouw van een grootschalige proefinstallatie voor het omzetten van duurzame […]

| 26 april 2017 | 0 Comments
Ook wetenschappers roepen Rutte op tot groene inkeer

Ook wetenschappers roepen Rutte op tot groene inkeer

Eerst waren er de ondernemers die de nieuw te vormen regering van Mark Rutte opriepen om toch vooral duurzaam en duidelijk te zijn. Nu doen dat 90 gerenommeerde wetenschappers in een open brief. Hoe lang gaat Rutte nog door met het weglachen van de toenemende maatschappelijke weerstand tegen zijn kortzichtigheid?   Nederland fossiel Ons land […]

| 24 april 2017 | 0 Comments
Nieuw: kieswijzer voor duurzame warmte

Nieuw: kieswijzer voor duurzame warmte

De nieuwe website duurzamewarmte .nl helpt huiseigenaren bij het kiezen van de juiste duurzame warmtetechniek voor hun huis. Met technieken als zonneboilers, warmtepompen, biomassaketels of pelletkachels is het voor iedereen mogelijk om op een duurzame manier het huis te verwarmen en voor warm water te zorgen. Huiseigenaren weten vaak niet hoe deze technieken precies werken […]

| 23 april 2017 | 1 Comment
Plastic speelgoed wordt giftig door recycling van elektronica

Plastic speelgoed wordt giftig door recycling van elektronica

Giftige stoffen uit gerecycled kunststof van elektronisch afval kunnen terechtkomen in speelgoed. Bij voorbeeld in de populaire Rubik ’s Cube. De in het speelgoed gevonden stoffen kunnen niet alleen het zenuwstelsel beschadigen maar kunnen ook gevolgen hebben voor de hersenontwikkeling van kinderen en jongeren in de groei. Ironisch, omdat de Rubik ’s Cube vooral ontworpen […]

| 23 april 2017 | 0 Comments
Shell bestuur wil aandeelhouders tegen duurzaam laten stemmen

Shell bestuur wil aandeelhouders tegen duurzaam laten stemmen

Het Shell-bestuur adviseert zijn aandeelhouders om tegen de groene Shell-resolutie van Follow This te stemmen. Follow This gelooft dat Shell een force for good kan zijn. Het stemadvies over resolutie 21 staat op de agenda van Shells volgende aandeelhoudersvergadering, die het energiebedrijf vanmorgen publiceerde. “We zijn teleurgesteld dat het Shell-bestuur deze kans laat liggen,” zegt […]

| 20 april 2017 | 0 Comments
Tribunaal: Monsanto schendt mensenrechten en pleegt ecocide

Tribunaal: Monsanto schendt mensenrechten en pleegt ecocide

Monsanto “past praktijken toe die een negatieve invloed hebben op het recht op een gezonde leefomgeving, het recht op voedsel en het recht op gezondheid. Bovendien heeft het gedrag van Monsanto een negatieve impact op het recht op vrijheid.” Dat oordeelt het Monsanto Tribunaal in haar rapport over de praktijken van de zadengigant. Het Monsanto-tribunaal […]

| 20 april 2017 | 1 Comment

Inzicht

De evolutie van geluk, deel 3

De evolutie van geluk, deel 3

Door de verslaving en de hunkering naar steeds maar meer, maakt materiële welvaart ons nooit echt tevreden. Ze biedt onvoldoende compensatie voor de vele sociale onzekerheden zoals het gemis aan een warme liefdevolle sociale omgeving, dreigend ontslag en werkloosheid, economische crises, verlies van inkomen door ziekte, verlies van een partner door scheiding of sterfte en […]

| 25 april 2017 | 0 Comments
Poetsen aan de risico’s van de circulaire economie

Poetsen aan de risico’s van de circulaire economie

De circulaire economie bestaat nog niet. We hebben nog geen economie waarbij de waarde van materialen wordt gemaximaliseerd en grondstoffenkringlopen worden gesloten. We gebruiken nog steeds meer materialen en grondstoffen dan de aarde kan reproduceren. Wat wel bestaat, en gelukkig ook in toenemende mate, zijn bedrijven die proberen grondstoffenkringlopen te sluiten door middel van de […]

| 23 april 2017 | 1 Comment
De evolutie van geluk, deel 2

De evolutie van geluk, deel 2

Omdat het BBP geen goede maat is voor welzijn en geluk moeten we waarschijnlijk meer naar de immateriële factoren kijken. Ook de immateriële factoren zijn de laatste eeuwen sterk veranderd. Voordat wij stedelingen werden, waren kleinschaligheid, intimiteit en sociale zekerheid gebaseerd op vertrouwen en geborgenheid binnen families kenmerkend. Het persoonlijke relatienetwerk omvatte behalve de geliefden […]

| 18 april 2017 | 0 Comments
Welke materialen zijn eigenlijk geschikt voor de Circulaire Economie?

Welke materialen zijn eigenlijk geschikt voor de Circulaire Economie?

Financieel voordeel kunnen behalen is een belangrijke reden voor organisaties om in de circulaire economie (CE) te stappen. Dit komt wederom terug in de interviews die we hebben afgenomen in het landelijk onderzoek naar Business Modellen voor de CE. Hoe het behalen van financieel voordeel past binnen de idee van de CE, waarin waardebehoud, waardeverhoging […]

| 18 april 2017 | 0 Comments

Deze website wordt mede mogelijke gemaakt door: