Duurzaamheid rapporteren met CSRD, het blijft zoeken

De eerste CSRD-rapportages tonen ambitie en verbeterpunten bij Nederlandse bedrijven. KPMG deed onderzoek bij 26 Nederlandse bedrijven die als eerste rapporteren volgens de nieuwe Europese regels voor duurzaamheid (CSRD). Hieruit blijkt dat bedrijven serieus bezig zijn met duidelijke en gestructureerde duurzaamheidsrapportages. Tegelijk laat het onderzoek zien dat er nog veel te verbeteren valt.

Vooral onderwerpen zoals biodiversiteit, kwaliteit van gegevens en uitleg van klimaatdoelen blijven lastig. Nog steeds is er onduidelijkheid over de definitieve standaarden, ondanks de gepubliceerde opzet op 31 juli. Bedrijven zoeken een balans tussen voldoen aan de geldende richtlijn, inzetten op dat wat strategische van toegevoegde waarde is, en rekening houden met een verwachte verlichting.

Klimaatverandering staat centraal

Klimaatverandering wordt wereldwijd gezien als het grootste langetermijnrisico. Toch blijkt uit het onderzoek dat veel bedrijven nog zoeken naar een goede aanpak op hoe dit te meten en te sturen. Bijna alle bedrijven vinden klimaatverandering belangrijk. 24 van de 26 bedrijven maakten een plan voor de overgang naar verminderde uitstoot. Alle bedrijven hebben doelen voor de korte termijn om reductie te realiseren. Maar slechts 10 bedrijven hebben hun klimaatdoelen laten controleren door een onafhankelijke organisatie (SBTi). Dit roept vragen op over hoe haalbaar en betrouwbaar die doelen zijn.

Financiële effecten van duurzaamheidsrapportage zijn steeds zichtbaarder

Bedrijven zoeken nog naar manieren om de financiële gevolgen van duurzaamheid goed te kunnen meten en uitleggen. Veel bedrijven geven al informatie over risico’s en kansen, maar het is nog lastig om dit te vertalen naar duidelijke cijfers. Vera Moll, directeur duurzaamheidsrapportage bij KPMG, zegt: “Het is belangrijk dat duurzaamheid beter wordt meegenomen in financiële beslissingen. Uiteindelijk zijn de meeste ESG risico’s op de korte of langere termijn financiële risico’s. Zo krijgen belanghebbenden betrouwbare informatie over de toekomstbestendigheid van een bedrijf, nog los van de impact op de aarde.”

Aandacht voor biodiversiteit

Volgens toonaangevende instellingen zoals de ECB en het WWF, is biodiversiteit (standaard E4) van essentieel belang voor een gezonde natuur én een stabiele economie. Het is voor bedrijven belangrijk om in kaart te brengen hoe ze afhankelijk zijn van biodiversiteit en wat hun invloed daarop is. Dat is ook belangrijk voor (financiële) stakeholders. Zo kunnen er goede investeringsbeslissingen genomen worden. Ook moeten ze uitleggen welke maatregelen ze nemen om schade te herstellen. De E4 standaard benadrukt hoe belangrijk biodiversiteit is voor de veerkracht van bedrijven op lange termijn. De helft van de bedrijven die biodiversiteit als materieel beschouwen, voldoet niet volledig aan de rapportageverplichtingen op dit onderwerp. Slechts één bedrijf heeft zijn waardeketen beoordeeld op afhankelijkheid van biodiversiteit, en slechts vier bedrijven hebben doelen gesteld op dit gebied. Vrijwillige richtlijnen zoals die van de Taskforce on Nature-related Financial Disclosures worden nog weinig gebruikt. Dit laat zien dat het sturen en rapporteren op dit onderwerp nog in de kinderschoenen staat.

Over het onderzoek

Het rapport “ESRS: learnings to progress” is gebaseerd op een analyse van 26 CSRD-rapportages van Nederlandse bedrijven. Het biedt inzichten in hoe organisaties omgaan met de nieuwe rapportageverplichtingen onder de Europese duurzaamheidsstandaarden (ESRS) zoals die vooralsnog gelden. Het rapport gaat dieper in op de toepassing van de Double Materiality Assessment (DMA) – een essentieel onderdeel van de CSRD-vereisten. Daarnaast biedt het rapport inzichten in de benaderingen voor het identificeren en visualiseren van materiële IRO’s, stakeholderbetrokkenheid en entiteitsspecifieke onderwerpen. De analyse richt zich op thema’s als klimaat, biodiversiteit, sociale aspecten, governance en datakwaliteit. Het doel is om lessen te trekken en best practices te delen die bedrijven helpen hun rapportages te verbeteren.

Deze lessen zijn óók relevant in de context van de veranderende wetgeving die simplificatie van de rapportagevereisten voorstelt. Rapportage is meer dan een verplichting; het is een activiteit die strategie van een bedrijf ondersteunt en helpt in strategische besluitvorming.