Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Onderwaterarcheologen haalden een bronzen zwaard uit het Lago di Mezzano, waarvan de snede na zo’n 3.300 jaar nog scherp is. Het is al het derde zwaard dat daar opduikt. Waarom liggen er zoveel wapens in dit meer?
Er worden nog regelmatig oude zwaarden opgegraven. Foto: iStock – DURU Anthony
Een scheermes naast een zwaard op de bodem van een meer: wat deden die voorwerpen bij een dorp? Op 28 september 2026 vonden duikers beide bronzen voorwerpen aan de nog weinig onderzochte zuidelijke oever van het Lago di Mezzano, vlak bij de resten van een verzonken paaldorp. De Italiaanse erfgoeddienst dateert het zwaard in de 13e eeuw voor Christus. Bij eerdere onderzoeken zijn al meer dan 25 bronzen voorwerpen uit het meer geborgen, waardoor de vraag alleen maar groter wordt hoe al dat metaal bij de nederzetting in het water belandde.
Aan de oever lag meer dan een wapen
De duikers haalden tijdens dezelfde onderzoekscampagne ook een bijl en intacte potten boven. Die lagen in het zuiden van het meer, waar nog maar weinig archeologisch onderzoek is gedaan. Juist die potten maken het beeld breder: bij de resten van het paaldorp liggen ook andere voorwerpen dan wapens.
Het Lago di Mezzano ligt bij Valentano, in de regio Lazio. Onderzoekers zoeken hier al sinds de jaren 70 naar sporen van de nederzetting. Het pas verkende deel aan de zuidkant kan helpen om de eerdere vondsten beter te plaatsen: welke voorwerpen lagen bij elkaar, en welke kwamen ergens anders terecht? De intacte potten en bijl geven het onderzoek in elk geval meer om mee te vergelijken dan metaal alleen.
Een krijger is nog niet gevonden
Op andere vindplaatsen uit de bronstijd duikt de combinatie van een zwaard en een scheermes ook op. Soms wordt die verbonden met mensen die een hoge positie hadden, bijvoorbeeld krijgers. De twee voorwerpen bij Mezzano zeggen nog niet wie ze bezat.
Er is bovendien een verschil tussen een voorwerp dat bij een nederzetting belandt en een voorwerp dat daar bewust wordt achtergelaten. Een offer is een mogelijke uitleg voor het metaal in het water; verlies of een andere praktische reden is ook denkbaar. Voorlopig is er geen direct bewijs dat tussen die verklaringen beslist. De plek van de nieuwe vondsten is daarom minstens zo belangrijk als de voorwerpen zelf.
De bodem van een vulkaanmeer bewaart nog meer sporen
Mezzano ligt in de oude vulkaankrater van Latera. Het meer beslaat ongeveer 475.000 vierkante meter. Dat is de omgeving waarin de resten van het paaldorp en de bronzen voorwerpen al die tijd onder water lagen. Hoe ze precies in het meer terechtkwamen, valt uit de goede staat van één lemmet niet af te lezen.
Goed om te weten Het Lago di Mezzano is op zijn diepst ongeveer 38 meter. De nieuwe vondsten kwamen uit het zuidelijke deel, dat archeologen nog maar beperkt hebben onderzocht.
Daar zit ook de kans voor het vervolgonderzoek. De bijl en de potten geven de archeologen andere soorten voorwerpen om naast het zwaard te leggen. Als duidelijker wordt waar die vondsten ten opzichte van de nederzetting lagen, kunnen ze ook gerichter kijken naar de betekenis van het brons in het water. Een verband tussen de voorwerpen blijft voorlopig een mogelijkheid, geen vastgestelde geschiedenis.
Over het onderzoek
De onderwatercampagne stond onder leiding van de onderwaterarcheologische dienst van de erfgoedautoriteit voor Viterbo en Zuid-Etrurië. Duikers van de Carabinieri uit Rome hielpen bij het bergen van de voorwerpen. De erfgoedautoriteit dateert het zwaard in de late bronstijd.
Het wapen krijgt later een centrale plek in een tentoonstelling over de bronzen vondsten van Mezzano. Zo komt het samen met de andere voorwerpen uit het meer te zien, terwijl het onderzoek naar hun herkomst doorgaat. Een openingsdatum en locatie voor die tentoonstelling zijn nog niet bekendgemaakt; bij het onderzoek op 28 september 2026 werd ook een scheermes gevonden.
