Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
De verkoop van retroconsoles lag in 2025 32 procent hoger dan een jaar eerder. Tegelijk legde Stop Killing Games met 1.294.188 handtekeningen een vraag neer bij de Europese Commissie: hoe lang blijft een gekocht spel eigenlijk speelbaar?
Een gameconputer van Nintendo. Foto: iStock – ESOlex
Een oud spel uit de kast halen, in de console stoppen en spelen: veel mensen vinden dat nog steeds leuk. En bij digitale games en abonnementen dienen zich vragen aan, zoals: wat bezit je eigenlijk en kun je ook zonder internet spelen? Op 16 juni liet de EU weten voorlopig geen wettelijke plicht te kunnen stellen om games speelbaar te houden wanneer ze niet meer commercieel worden aangeboden. In Nederland stond Sony op 29 juni voor de rechter in een zaak over vermeend kunstmatig hoge prijzen voor digitale PlayStation-games.
Een oud spel kun je weer oppakken
Bij Super Mario denk je al snel aan een spel dat je uit de kast haalt en meteen weer speelt. Die aantrekkingskracht is terug te zien in de retrogamingmarkt, die in 2025 wereldwijd goed was voor 3,8 miljard dollar. Nostalgie speelt mee, maar ook de wens om zelf te bepalen wat je kunt spelen. De cijfers vertellen alleen niet welke leeftijdsgroep de oude spellen koopt.
Voor 2026 wordt een groei van 10 procent verwacht. Dat is ongeveer dubbel zo snel als de 3 tot 5 procent groei die voor de reguliere consolemarkt wordt voorzien. Retrogaming is daarmee meer dan een kleine niche voor verzamelaars, al zegt de omvang van die markt op zichzelf nog niets over hoeveel mensen bewust voor fysieke spellen kiezen.
Bij digitaal kopen is bezit minder vanzelfsprekend
Wie een digitaal spel koopt, krijgt vaak een gebruikslicentie en daarmee toestemming om het spel te gebruiken onder bepaalde voorwaarden. Een spel op een schijfje kun je zelf bewaren. Ook een abonnement geeft je geen blijvende toegang tot elk spel dat er vandaag in staat. Precies daar wringt het als een aanbieder een game uit zijn aanbod haalt of stopt met de dienst die ervoor nodig is.
Een fysiek exemplaar geeft je meer grip op je aankoop. Een doosje vertelt je niet of alle functies zonder internet werken. Ook privacy speelt in het bredere debat over digitale games mee. Er zijn alleen geen cijfers die laten zien dat privacyzorgen de groei van retrogaming verklaren. Voor gamers die vooral offline willen spelen, blijft het dus belangrijk om per spel te kijken wat er nodig is. In Nederland gaat de zaak over de PlayStation Store over de prijs van digitale games voor naar schatting 1,7 miljoen spelers, met een schadeperiode vanaf 29 november 2013.
De petitie liep vast, de campagne gaat door
Ross Scott richtte Stop Killing Games op 2 april 2024 op. De campagne heet als Europees burgerinitiatief officieel Stop Destroying Videogames en werd op 26 januari 2026 ingediend. Op 16 april volgde een hoorzitting in het Europees Parlement. Daarmee kwam de vraag wat er met verkochte games gebeurt als de ondersteuning stopt, nadrukkelijk op de Europese agenda.
De Europese Commissie wees daarbij op bestaande intellectuele-eigendomsrechten. Die maken een algemene plicht om games speelbaar te houden volgens haar op dit moment niet mogelijk. Stop Killing Games liet daarop weten door te gaan. De beweging werkt ook buiten de petitie om.
- Ze pleit voor andere regels rond de beschikbaarheid van games.
- Ze houdt bij welke spellen onspeelbaar zijn geworden.
- Ze ondersteunt rechtszaken waarin de positie van gamers centraal staat.
In Nederland draait het ook om de prijs
Stichting Massaschade & Consument dagvaardde Sony op 24 juni 2025 bij de rechtbank Midden-Nederland. In de zaak, die Fair PlayStation heet, gaat het om de vermeende machtspositie van de PlayStation Store en de prijzen van digitale PlayStation-games. De Europese discussie gaat over de beschikbaarheid van games na het stoppen van de ondersteuning. Beide zaken raken aan de controle die spelers hebben over digitale aankopen.
De stichting eist meer dan 400 miljoen euro schadevergoeding namens naar schatting 1,7 miljoen Nederlandse PlayStation-spelers. De periode waarover zij schade claimt, begint op 29 november 2013. Of Sony inderdaad te hoge prijzen rekende, staat nog niet vast, want de procedure loopt. Stop Killing Games heeft zich bij de zaak aangesloten.
De volgende stap ligt bij de rechter
Voor de wereldwijde retrogamingmarkt wordt in 2026 een omvang van 4,18 miljard dollar voorspeld. Die verwachting past bij de belangstelling voor oudere spellen, maar bewijst niet dat kopers digitale games massaal de rug toekeren. Wie een fysieke game kiest, doet dat mogelijk uit nostalgie, vanwege de controle over de aankoop, of om allebei die redenen.
Intussen levert de Nederlandse zaak een concrete test op voor de verkoop van digitale games via de PlayStation Store. Een uitspraak over de claim is er nog niet. Sony en Stichting Massaschade & Consument kunnen uiterlijk 21 oktober 2026 schriftelijk reageren.
