Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Sinds 2023 mag kweekvlees in Nederland onder strikte voorwaarden worden geproefd. Mosa Meat heeft inmiddels Europese markttoelating aangevraagd voor gekweekt rundvleesvet, maar toestemming voor verkoop laat nog op zich wachten.
Vlees uit het lab, het is er, maar je kunt het nergens kopen. Foto: iStock – dragana991
Een varkensworstje als afscheid op tafel in Leiden: in april 2024 mochten genodigden het kweekvlees van Meatable proeven. Het bedrijf hielp de regels voor zulke proeverijen opstellen, maar stopte eind 2025 wegens geldgebrek. Een goedkeuring geldt voor hooguit tien proeverijen met maximaal dertig deelnemers per keer. En een besloten proefbordje is nog geen vlees dat iedereen in de winkel kan kopen.
Een proeverij begint met een veiligheidscheck
Wie een kweekvleesproeverij wil organiseren, moet eerst langs een onafhankelijk comité. Daarin zitten een toxicoloog, een microbioloog, een arts en een deskundige op het gebied van ethiek. Het comité is ondergebracht bij Stichting Cellulaire Agricultuur Nederland, kortweg CAN. Een toestemming geldt bovendien voor maximaal één jaar.
Die aanpak kwam er niet vanzelf. Op 5 juli 2023 maakten de ministeries van Landbouw en Volksgezondheid bekend dat Nederland als eerste EU-land zulke gecontroleerde proeverijen toestond. Ze werkten de regels uit met Mosa Meat (waar ook Leonardo DiCaprio in investeerde) , Meatable en brancheorganisatie HollandBio.
Goed om te weten In 2022 dienden Tweede Kamerleden Tjeerd de Groot (D66) en Peter Valstar (VVD) de motie in die de proeverijen mogelijk maakte. Die kreeg steun van 14 van de 17 partijen die meestemden.
Na het worstje kwam de burger
Bij de Leidse proef op 17 april 2024 zaten onder anderen chef-kok Ron Blaauw en Constantijn van Oranje aan tafel. Een paar maanden later was een ander product aan de beurt. In juli liet Mosa Meat vijf mensen zijn Mosa Burger proeven, een burger van gekweekt rundvlees.
Onder die vijf waren HollandBio-directeur Annemiek Verkammen en veehouder Leon Moonen. Zo kregen de proeverijen ook mensen uit de wereld van voedselinnovatie en veeteelt aan tafel. Voor consumenten veranderde er nog niets: de toestemming voor deze besloten bijeenkomsten maakt verkoop in een supermarkt niet mogelijk.
De aanvraag gaat over vet, niet over een burger
Voor verkoop in de hele EU geldt een aparte route. Kweekvlees valt onder de Europese regels voor nieuwe voedingsmiddelen, vaak aangeduid als novel food. De Europese Voedselveiligheidsautoriteit, de EFSA, moet zo’n product eerst beoordelen. Een geslaagde proeverij vervangt die veiligheidsbeoordeling niet.
Mosa Meat zette op 6 februari 2025 een stap op die route met een aanvraag voor gekweekt rundvleesvet. De aanvraag betreft het vet, niet de burger die eerder werd geproefd.
Zo’n EFSA-beoordeling duurt doorgaans ongeveer 18 maanden. Dat is een gebruikelijke duur, geen toegezegde beslisdatum voor Mosa Meat.
De klimaatbelofte moet ook buiten de proefruimte werken
Mosa Meat ziet gekweekt vlees als een manier om de druk van vleesproductie op klimaat en grondstoffen te verlagen. Volgens cijfers van het bedrijf kan het, vergeleken met conventionele vleesproductie, zorgen voor:
- 93 procent minder uitstoot van broeikasgassen;
- 95 procent minder landgebruik;
- 78 procent minder waterverbruik.
Het blijven cijfers die Mosa Meat zelf naar voren brengt. Ondertussen laat het einde van Meatable zien hoe lastig de stap naar een commerciële markt kan zijn. Het bedrijf vond na zeven jaar geen nieuw kapitaal bij bestaande of nieuwe investeerders en kondigde daarom in december 2025 aan te stoppen.
Buiten Europa kan verkoop al wel
Nederlandse bedrijven konden dus vroeg beginnen met proeven, terwijl de Europese beoordeling van producten nog loopt. Buiten de EU is verkoop van kweekvlees al toegestaan in Singapore, de Verenigde Staten en Israël. Binnen de EU heeft nog geen land toestemming gegeven om het te verkopen.
Voor Nederlandse winkels hangt de volgende stap af van de beoordeling van het rundvleesvet van Mosa Meat. Na de aanvraag van 6 februari 2025 heeft de EFSA nog geen beslisdatum bekendgemaakt.
