Het Global Footprint Network berekent elk jaar de ecologische voetafdruk van landen en de datum waarop die wordt overschreden voor dat jaar. Die dag wordt Overshoot Day genoemd. Voor Nederland ligt die dag dit jaar ruim een maand later dan vorig jaar, op 5 mei in plaats van 1 april. Dat komt door een nieuwe berekening. Voor de planeet maakt het geen verschil: de besparing van Nederland is verplaatst naar andere landen, doordat de export wordt verrekend.
De 2025-editie van de National Footprint and Biocapacity Accounts van het Global Footprint Network heeft aanzienlijke wijzigingen aangebracht in de berekening van de Ecologische Voetafdruk van Nederland, meer dan bij de meeste andere landen. Deze aanpassingen, vooral in de berekening van de Nederlandse Overshoot Day (de datum waarop het land zijn jaarlijkse ecologische budget overschrijdt), roepen vragen op over de achterliggende oorzaken.
De belangrijkste reden voor de verschuiving is een methodologische update in de manier waarop CO₂-uitstoot via internationale handel wordt berekend. Voorheen werd de handelsdata geclassificeerd via één enkel systeem. In de 2025-editie is dit opgesplitst in meerdere categorieën, wat een complexere herindeling vereiste. Hierdoor zijn de inschattingen van de CO₂-uitstoot in zowel import als export herzien.
Voor Nederland, een land met zeer grote handelsstromen, had deze aanpassing een aanzienlijk effect. De CO₂-uitstoot via zowel import als export bleek hoger dan eerder berekend, maar de toename in exportgerelateerde uitstoot was groter. Aangezien de Ecologische Voetafdruk van een land wordt gebaseerd op binnenlands verbruik (productie + import – export), betekende dit dat er minder CO₂ werd toegerekend aan Nederland zelf. Dit leidde tot een lagere consumptiegerelateerde Ecologische Voetafdruk.
Deze verschuiving laat zien dat Nederland nu wordt beschouwd als een netto-exporteur van CO₂, terwijl het eerder als netto-importeur werd ingeschat.
Bovendien laat de voetafdruk per hoofd van de bevolking in de nieuwe gegevens een sterkere daling zien sinds begin jaren 2000 dan in eerdere datasets. Dit suggereert dat eerdere edities de milieu-impact per persoon mogelijk hebben overschat, en dat Nederland meer vooruitgang heeft geboekt dan gedacht.
Kortom, deze methodologische veranderingen onderstrepen het belang van actuele en nauwkeurige milieurekeningen. Ze geven een realistischer beeld van de ecologische impact van landen als Nederland, vooral gezien de grote rol van internationale handel in de economie, stelt het Footprint Network.
Blijf op de hoogte met de nieuwsbrief. Meld je hier aan.
( Je kunt ons ook steunen door lid te worden of te doneren )
