Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Rond het weekend van 30 oktober tot 1 november kan het tijdens heldere nachten licht vriezen. Of de temperatuur ook op anderhalve meter hoogte onder nul zakt, en het volgens het KNMI officieel vorst is, blijft onzeker.
Deze week kan het echt gaan vriezen. Foto: iStock – Rostislav_Sedlacek
Een wit laagje op het gras kan je op het verkeerde been zetten: het is nog geen bewijs dat het officieel heeft gevroren. Na de storm van afgelopen vrijdag wordt vanaf donderdag droger en rustiger weer verwacht; volgens het KNMI neemt ook de kans op mist in de ochtenden toe. Op tien centimeter boven het gras kan het namelijk al vriezen terwijl de lucht op de gebruikelijke meethoogte nog boven nul blijft. Dat verschil telt juist nu: in De Bilt valt de eerste officiële vorstdag gemiddeld pas op 7 november, gemeten over de periode 1995-2024.
Overdag kun je de kou nog missen
Storm Austen trok vrijdag over Nederland met windstoten van 75 tot 90 km/u. In zes provincies gold code geel. Daarna volgde nog het lagedrukgebied Boelo. Die onstuimige dagen maken nu plaats voor rustiger weer, al zegt een zachte middag weinig over de temperatuur later op de avond.
Op donderdag en vrijdag kan het overdag nog 13 tot 15 graden worden. De nachten beginnen minder koud dan die rond het weekend: de temperatuur daalt dan naar verwachting tot 4 à 6 graden. Wie alleen naar de middagtemperatuur kijkt, ziet de omslag dus makkelijk over het hoofd.
Ook in het weekend blijft het overdag vrij zacht. Weeronline verwacht zon en wolken bij ongeveer 13 graden. Voor vorst is vooral van belang hoeveel wind er na zonsondergang blijft staan en hoe lang de lucht helder blijft.
Een paar tienden onder nul telt al
Het KNMI noemt een temperatuur van -0,1 graad op de gebruikelijke meethoogte al lichte vorst. Het hoeft dus niet stevig te vriezen om een officiële vorstdag te krijgen. De weerdienst onderscheidt op die meethoogte verschillende gradaties:
- Lichte vorst: -0,1 tot -5,0 graden.
- Matige vorst: -5,1 tot -10,0 graden.
- Strenge vorst: -10,1 tot -15,0 graden.
Voor de komende nachten gaat het om lichte vorst. Zelfs dan kan het verschil tussen een vorstdag en een nacht zonder officiële vorst klein zijn. Een meting nét boven nul valt er buiten; een meting nét eronder telt mee. Daarom is de precieze temperatuur belangrijker dan hoe koud een ochtend aanvoelt.
Vorig najaar begon laat en telde toch meer vorstdagen
De eerste officiële vorst in De Bilt liet in 2025 op zich wachten tot de nacht van 15 op 16 november. Dat was later dan gebruikelijk. Toch eindigde die novembermaand daar met acht vorstdagen, tegenover vijf normaal. Een late start zegt dus niet hoeveel vorstdagen de rest van de maand oplevert.
Voor heel Nederland laat het KNMI een geleidelijke daling van de gebruikelijke minimumtemperatuur zien. Die cijfers beschrijven gemiddelden over langere tijd, geen voorspelling voor één bepaalde nacht. Juist daardoor geven ze wat houvast bij een verwachting die dicht rond het vriespunt schommelt.
Goed om te weten Voor 21 tot en met 31 oktober is de gemiddelde minimumtemperatuur 7,2 graden; voor 1 tot en met 10 november is dat 6,1 graden. Het KNMI berekent deze waarden met metingen uit Eelde, De Bilt, Vlissingen, Maastricht en De Kooy.
De wind gaat liggen, de uitkomst staat nog open
Het KNMI ziet in zijn meerdaagse berekening een oostelijke stroming, weinig wind en vrijwel droog weer. Dat past bij nachten waarin de temperatuur flink kan dalen. Een koude nacht levert pas een meting onder nul op als de omstandigheden op het beslissende moment goed samenvallen.
Voor wie vroeg de deur uit moet, zijn vooral de koude ochtenden iets om rekening mee te houden. De komende dagen wordt de verwachting voor de temperatuur op meethoogte in De Bilt duidelijker. De huidige KNMI-berekening houdt het rustige, vrijwel droge weerbeeld aan tot en met 5 november.
