De pijn achter de Franse opstand, die haar voortstuwt

Nee Mr. Trump en Mr. Vance, die Franse opstand komt niet door immigratie maar door het verzaken van de Franse politieke leiders. Want wat is de echte analyse? Welke pijn perste in FR de geest uit de fles ?

Nee echt, die Franse schoolgebouwen zijn niet slechter als elders in Europa noch de hoofdoorzaak van de diepe onvrede. Wat dan wel?

Frankrijk kreeg vanaf eind april vijf langdurige hittegolven tot boven de 35 °C voor de kiezen, waar iedereen en alles aan heeft geleden. Slapen werd moeizaam ; scholen, kantoren, werkplaatsen, hallen, en fabrieken koelden niet af en werden onleefbaar ; buiten sporten, werken, en vakantie houden werden slopend en vaak onmogelijk.  Gelijktijdig veroorzaakte die hitte door droogte en waterschaarste voor enorme verliezen in de bosbouw, veeteelt, fruitteelt, groenteteelt, en bij het tourisme. Geloof me, ik leef en werk daar al ruim dertig jaar, niets gedijdde in FR deze lange zomer. Op de wekelijkse zaterdagmarkten van lokale producenten was stijgende wanhoop de keukenmeester. De totaal uitzichtloze situatie (qua waterschaarste, qua hitte, qua dreiging van branden, qua inkomsten) sloeg iedereen in het gemoed en was op elk gezicht te lezen. En dat is gedurende die hele periode steeds dieper in de ziel gepeperd en gekerfd. Bij iedereen, maar het diepst bij de jongvolwassenen. Want uitzichtloosheid drukt het sterkst op degenen met het verste uitzicht van leven, de jeugd, en het minst op degenen met nog maar weinig toekomst te verliezen, nl. de ouderen.

En die geest is nu met volle kracht uit de fles gekomen, want de kurk kon de druk van de pijn niet meer keren. Diep doordrongen is iedereen hier geworden van een kernfeit : dat we door slap en schoorvoetend, steeds maar uitstellend handelen ten aanzien van de opwarming nu in een totaal uitzichtloze situatie zijn beland. Zonder uitzicht op terugkeer naar wat was nl. stabiele seizoenen vol groeikracht voor mens en natuur.

Dat slappe en schoorvoetende is totaal te wijten aan de primair verantwoordelijken voor de toekomst, nl. de politici. Zij hebben niet het stuur gegrepen om radicale emissiereductie op tijd te implementeren, integendeel, ze lieten degenen met grote reserves via hun investeringsbeslissingen de agenda van de toekomst bepalen. Die hadden schijt aan klimaat want wilden nog tot het laatst hun fossiele melkkoe uitmelken, en voelden zich ook minder bedreigd door een eventuele ‘climate breakdown’ omdat ze dachten de middelen te hebben daarmee en doorheen te kunnen leven, ja zelfs van te kunnen profiteren. Bovendien zijn de meeste rijken bejaard. Ze hebben de toekomst achter zich en leven bij de dag.

De politici hadden allang dat stuur van de kapitalisten moeten afnemen, radicaal het wegverkeer indammend (rekeningrijden, weet u nog wel?), vliegvelden sluitend, satellieten en ruimtevaart terugschroevend, wapenindustrie platleggend, internet beperkend tot een minimale omvang, en scheepvaart minimaliserend door sterke lokale productie van het hoogstnodige; ondertussen wereldwijd nauwlettend samenwerkend in internationale instituties en elkaar coördinerend om minimale essentiële stromen tussen werelddelen te waarborgen.

Maar nee, dat hebben de politieke leiders niet gedaan. Integendeel, ze hebben absurd energie-slurpende industrieën (zoals ruimtevaart, AI, communicatie, toerisme, entertainment, internet, luchtverkeer, wapensystemen) die echt veilig klimaatmitigatiebeleid totaal vleugellam maakten, toegestaan ongebreideld te groeien. Met deze opstelling lieten ze in feite toe dat de innovatiekeuzes en prioriteiten van de superrijken in de VS bepalend werden voor de toekomst van de wereld, en werkten ze plichtsgetrouw en kritiekloos met hen samen.

Het brandpunt van het politiek falen

Wat is het brandpunt van hun falen? Ze hebben voor één kernpunt de kop in het zand gestoken, nl. wil je als mensheid de losgeslagen klimaatcondities de komende eeuwen binnen de lijnen houden, en kunnen overleven als soort, moet je keihard en heel safe mitigeren. Het centrale kernpunt echter, wil mitigatie slagen, was vat krijgen (internationale beregeling dus) op de vraag naar energie. Dat hete hangijzer hebben de oudere generaties en hun leiders niet weten en niet willen (Bush: our lifestyle is not negotiable) aanpakken noch oplossen. Ze zijn het uit de weg gegaan omdat iedereen aanvoelde dat je daartoe diepgaand anders met elkaar moest gaan omgaan ─ met name veel gelijkere toegankelijkheid tot middelen voor iedereen zeker moet stellen in plaats van bevochten te laten worden ─ plus dat die beregeling (nl. energiegebruiksplafonds overeenkomen en bewaken) een eeuwenlange strikte sturing en planning binnen de landen en tussen de landen zou vereisen, en dat belaagde vrijheden. Dus bleven politici en leiders mondiaal op de tech fix steken, en gingen elke social fix uit de weg, hopend dat die tech fix zou werken. Maar dat was arrogante hoop, en ook een zeldzame stommiteit gezien het feit dat iedereen al 30 jaar kon vermoeden tot welk monster het versterkte broeikaseffect (zoals dat toen nog heette) kon uitgroeien als het niet op tijd de kop ingedrukt zou worden.

Dank zij dit falen hebben we geen dusdanige controle op emissies gekregen dat we het punt van onomkeerbaarheid van de opwarming ver van ons af konden houden. We zijn dat punt nu voorbijgeschoten. Elke zomer wordt helser. De stabiliteit is weg. We komen in een trein van onvoorspelbare extremen.

Nieuwe ronde

Dus is er een opstand (een woedeaanval eigenlijk) nodig om die naar de dood voerende momentane samenlevingsorde in eerste instantie te slopen en dan te transformeren. Een poging tot een social fix dus. Daartoe moeten de gevestigde krachten en de basisregels waardoor die zich kunnen vormen, onttroond worden. Woede moet zich ergens op richten om verder te komen. In de 18de eeuw waren dat de adel en de kerk. Nu zijn het de rijke elites en politici. Zij waren de hoofdverantwoordelijken voor het feit dat we het schip zijn ingegaan. Voor hun falen krijgen ze nu de wraak gepresenteerd.

Onder druk van (a) de schokkend absurde AI-toekomstconfiguraties uit de droomdozen van de rijken, en (b) de diepe wanhoop en pijn vanwege uitzichtloosheid wat betreft de leefbaarheidscondities op aarde, is de woede van het volk (onder aanvoering van de jeugd) ten aanzien van die leiders nu tot een kookpunt gekomen. De geest is uit de fles. Op het programma : slachten en geslacht worden.

Margaux Levy (university student Paris) ; “It’s pretty unsettling to see that we’re living in a world where we’re going to die out because of our own actions. We’re making no effort, and I’m not trying to be pessimistic about this, but everything seems pretty bleak. I feel like nobody is going to make an effort, and political parties aren’t making it a priority.”

Feris Bacard (co-founder of  Banlieues Climat), op ARTE vanaf 3min22: “It’s also important to point out that these rebels aren’t people who just wake up one morning out of the blue and say, ‘This is crazy.’ The fact is, for a long time now, one in five high school students has had suicidal thoughts. That means there’s the issue of the future, there’s the economic issue, the ecological issue – all of these factors are coming together and crystallizing in these up-risings.”

Nathan Donley : “Our planet is not a dumping ground for the pollution of the billionaire class. It’s ours, and it’s time we take it back.”

Greta Thunberg (to AP): “This generation is one that has been growing up with a sense of hopelessness.  We can see our future and our rights taken from us in front of our very eyes. What do they expect? Of course people are going to fight back.”

Pierre Douillard-Lefèvre, op minuut 21 in deze video van Mediapart: “What unites these young people? What unites them is a deadly future, since those in power are handing down to the new generation – to Gen Z – nothing but a future of ecocide; we saw this this summer, as we moved from one crisis to the next, but collectively we experienced an apocalyptic summer that promises the worst. We are witnessing a march towards war and massive remilitarisation, with ever-increasing military budgets and constant bellicose rhetoric. We are witnessing the return of neo-fascism to positions of power. And that is what we are bequeathing to the younger generation.”

Kortom, we beleven het moment dat de jeugd begint te begrijpen dat de oudere generaties hen gaan doden. Ze wil de toekomst (hun leven dus) terug. Maakt niet uit hoe.

Jac Nijssen