Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Voor flesvoeding voor baby’s adviseert het Voedingscentrum koud kraanwater, ook als je een kookkraan hebt. Waterbedrijf Groningen en WMD raden drinken uit de warme kraan eveneens af. Het verschil ontstaat pas nadat het water je huis binnenkomt.
Warm water uit de kraan is niet bedoeld om te drinken. Foto: iStock – Liudmila Chernetska
Je vult een glas aan de warme kraan: het water ziet er niet anders uit dan uit de koude. Toch stroomt het eerst door een boiler, geiser of warmwaterleiding, en door de warmte kan het onderweg makkelijker metalen opnemen. Evides Drinkwater wijst op koper uit een voorraadvat of leidingen; bij water uit een geiser of boiler kunnen soms ook bacteriën voorkomen.
Ook de kraan zelf kan metaal afgeven
Een voorraadvat of leiding is niet de enige plek waar warm water metaal kan oppikken. Waterbedrijf Groningen wijst erop dat kranen nikkel kunnen afgeven aan het water dat erdoorheen stroomt. De hoeveelheid verschilt per huis, afhankelijk van welke metalen via de geplaatste leidingen, apparaten en kranen in contact komen met het water.
Ook ijzer en zink kunnen in warm kraanwater terechtkomen. Dat maakt de vraag of je het kunt drinken lastig te beantwoorden door alleen naar het waterbedrijf te kijken. De kwaliteit van het aangevoerde drinkwater wordt gecontroleerd. Binnenshuis raakt het water nog allerlei materialen aan. Juist dat laatste stuk van de route telt mee zodra je de warme kraan opendraait.
Bij lood maakt de woning het verschil
Gemiddeld zit er in Nederlands kraanwater ongeveer 1 microgram lood per liter. In huizen met loden binnenleidingen kan de concentratie flink hoger liggen. Het RIVM onderzocht bovendien dat ook nieuwe leidingen en kranen tijdelijk extra lood kunnen afgeven als ze nog niet goed zijn doorgespoeld. Een nieuwe installatie verdient dus net zo goed aandacht als een oude leiding.
Het gaat daarbij om meer dan de uitkomst van één meting. Volgens het RIVM kan kraanwater uit zulke woningen tijdelijk een grote bijdrage leveren aan de totale hoeveelheid lood die iemand op een dag binnenkrijgt. Woon je in een ouder huis, dan is vooral de vraag van welk materiaal de leidingen ná de watermeter zijn gemaakt.
Goed om te weten In 2016 werd de toen geldende Nederlandse loodnorm in ongeveer 1 procent van de onderzochte watermonsters overschreden. Het aantal overschrijdingen was in de decennia daarvoor gedaald.
Een hete boiler vraagt om de juiste temperatuur
Metalen zijn niet het enige aandachtspunt bij warm tapwater. In een boiler die te koel staat, kan legionella groeien. Jelle Laverge, docent bouwfysica aan de Universiteit Gent, adviseert daarom de temperatuur voor sanitair warm water niet onder 60 graden Celsius te zetten om legionellabesmetting te voorkomen. Dat advies gaat over de instelling van de boiler, niet over het drinken van heet water.
De thermostaat lager zetten om energie te besparen klinkt misschien logisch. Bij een boiler voor warm tapwater moet je daarbij dus ook rekening houden met bacteriegroei. De temperatuur hoog genoeg houden lost de andere kwestie niet op, want warm water kan onderweg nog steeds stoffen uit metalen onderdelen meenemen.
Voor de pan begin je bij de koude kraan
Voor thee, koffie en eten kun je het beste koud kraanwater pakken en dat daarna zelf verwarmen. Dan loopt het water voor je pan of kop thee niet eerst door het warmwatercircuit. Dat is ook de lijn in het advies voor warme dranken en voedsel van drinkwatermaatschappij De Watergroep.
Bij een babyfles is de kokendwaterkraan geen vervanging voor de koude kraan. Het advies over flesvoeding van het Voedingscentrum geldt ook wanneer er thuis zo’n kraan is geïnstalleerd. Voor andere momenten waarop je water wilt gebruiken, zijn dit de aandachtspunten:
- Pak voor koken of een warme drank eerst water uit de koude kraan en verwarm het daarna.
- Zijn er nieuwe leidingen of kranen geplaatst, let er dan op dat ze goed worden doorgespoeld.
- Controleer bij een oudere woning of er nog loden binnenleidingen aanwezig zijn.
De loodnorm wordt strenger
De Nederlandse norm voor lood in drinkwater ligt sinds 2006 op maximaal 10 microgram per liter. In de Europese regels wordt die grens aangescherpt naar 5 microgram per liter. Het gaat om twee verschillende normen op verschillende momenten. Het lagere Europese getal is dus niet de grens die in 2016 voor de Nederlandse watermonsters gold.
De Drinkwaterwet en het Drinkwaterbesluit stellen ook grenzen aan stoffen zoals koper en nitraat. Die strenge controle van drinkwater neemt het aandachtspunt in huis niet weg. Wie wil weten waar een eventueel loodprobleem vandaan kan komen, kan daarom controleren of de leidingen ná de watermeter van lood zijn.
