Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Bij snelgroeiende vleeskuikens komen witte strepen op de filet vaker en ernstiger voor, maar je kunt er niet precies uit aflezen hoe snel een kip groeide. Daarmee krijgt de strijd van Wakker Dier tegen plofkippen in Nederlandse supermarkten een zichtbaar aanknopingspunt.
De strepen op een kipfilet zijn hangen samen met de groei van de kip. Foto: iStock – Magone
Je pakt in de supermarkt een pak kipfilet en ziet bleke lijntjes door het vlees lopen. Die strepen ontstaan wanneer spiervezels deels worden vervangen door vet en bindweefsel. Onderzoeker Vivek Kuttappan onderzocht in 2012 hoe ze samenhangen met de groei van vleeskuikens. De strepen zeggen iets over het uiterlijk van de filet en over wat er tijdens de groei in de borstspier van de kip gebeurt.
Die lijnen veranderen ook de filet
De lichte banen lopen evenwijdig aan de vezels in de borstspier. Je ziet ze dus als lijnen door het vlees. Bij een ernstig aangetaste filet verandert ook de voedingswaarde, niet alleen het uiterlijk.
Zo kan filet met ernstige witte strepen tot 224 procent meer vet bevatten dan filet zonder strepen. Het eiwitgehalte ligt ongeveer 9 procent lager. Dat zijn cijfers voor de ernstige vorm, dus ze zeggen niet hoeveel vet er in een willekeurig pakje met een paar lichte lijntjes zit.
Vooral zware vleeskuikens lopen risico
In onderzochte vleeskuikenkoppels komen de strepen vaker voor bij dieren die snel groeien en een hoog gewicht bereiken. Vooral bij kuikens van rond de 3,5 kilo levend gewicht is de kans groter. Ook het ras en het geslacht spelen mee, waarbij mannelijke dieren vaker ernstig aangetast zijn.
Een gestreepte filet is daarmee geen snelheidsmeter voor de groei van 1 kip. De samenhang zie je wanneer je groepen vleeskuikens vergelijkt, want bij snellere groei en een hoger gewicht komen de lijnen vaker voor en zijn ze ernstiger. Aan een filet in het schap kun je het precieze groeitempo van dat dier niet terugrekenen.
Goed om te weten In commerciële vleeskuikenkoppels heeft naar schatting 12 tot 43 procent van de dieren witte strepen. Bij 3 tot 6 procent gaat het om een ernstige vorm.
In winkelonderzoek duiken de strepen vaak op
Hoe vaak je ze ziet, hangt ook af van wat je precies telt. Dierenwelzijnsorganisatie The Humane League onderzocht in 2020 standaard huismerkfilet bij acht Britse supermarkten. In 85 procent van de onderzochte verpakkingen zat ten minste 1 filet met witte strepen. Bij kip met een hoger welzijnskeurmerk was dat 11 procent.
De verschillen tussen de winkels waren flink. Bij Asda had 94 procent van de onderzochte verpakkingen minstens 1 gestreepte filet; bij Aldi en Lidl was dat allebei 92 procent. Die percentages gaan over verpakkingen in dat onderzoek, niet over alle kipfilets die de ketens verkopen.
Ook buiten het Verenigd Koninkrijk zijn hoge percentages gemeten. Bij een onderzoek naar Lidl-filets in Spanje vertoonde 97,7 procent van de onderzochte verpakkingen witte strepen. Bij 20 procent ging het om ernstige aantasting. Zulke winkelmetingen laten zien wat er in die onderzochte schappen lag; ze geven geen percentage voor Nederlandse supermarkten.
Wat heb je eraan in de Nederlandse supermarkt?
Voor Nederlandse kipfilet is geen vergelijkbaar percentage bekend. Wakker Dier richt zijn campagne tegen snelgroeiende kippen zonder keurmerk op supermarkten én fastfoodketens. De buitenlandse winkelcijfers maken het onderwerp zichtbaar, maar je kunt ze niet zomaar op Nederlandse verpakkingen plakken.
De strepen raken bovendien aan twee verschillende zorgen. Voedselinspectiehoogleraar Beniamino Cenci van de Universiteit van Perugia ziet er naast verminderde vleeskwaliteit ook een aanwijzing voor welzijnsproblemen door versnelde groei in. De National Chicken Council, een brancheorganisatie voor de pluimveesector, stelt juist dat de strepen geen risico voor de voedselveiligheid vormen.
Wie bij de aankoop wil letten op hoe een kip is gehouden, kan kiezen voor filet met een welzijnskeurmerk, zoals Biologisch of Beter Leven. Het Britse winkelonderzoek vond in die categorie veel minder verpakkingen met strepen. Voor eenzelfde vergelijking in Nederlandse winkels ontbreken nog meetcijfers.
Over het onderzoek
Vivek Kuttappan deed het onderzoek samen met collega’s van de University of Arkansas. Hun studie in Poultry Science vergeleek de groei van vleeskuikens met het voorkomen en de ernst van witte strepen in borstfilets. Het resultaat gaat over een verband tussen groepen dieren, niet over het exact bepalen van de groeisnelheid van 1 kip aan de hand van haar filet.
Een vervolgonderzoek naar witte strepen bij vleeskuikens verscheen in 2013 in het Italian Journal of Animal Science.
