Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Voor reactor 2 van de Zhaoyuan-kerncentrale is de bouw begonnen. Het project maakt deel uit van China's snelle nucleaire uitbreiding, terwijl Europa nog worstelt met tempo, kosten en draagvlak.
Het kerncentralecomplex in Haiyang, ook in Shandong, China. Foto: WPTO – Own work, CC BY-SA 4.0 via wikimedia
Op 5 september ging in Zhaoyuan, in de Chinese provincie Shandong, de betonstort van start voor de tweede kernreactor. Voor de fundering is zo’n 8.800 kubieke meter beton nodig, goed voor meer dan 20.000 ton. Dat is grofweg twee keer het gewicht van de Eiffeltoren. Het project wordt ontwikkeld door China General Nuclear Power Group (CGN) en laat de schaal zien waarop China kernenergie uitrolt: de centrale moet uiteindelijk 7,2 gigawatt vermogen leveren. Terwijl in Europa nieuwe kerncentrales vaak jarenlang onderwerp zijn van debat over kosten, planning en inspraak, zet China in op een gestandaardiseerd reactormodel en een strak bouwtempo. Dat verschil raakt ook Nederland, nu kernenergie hier opnieuw nadrukkelijk op tafel ligt als onderdeel van de energiemix.
De tweede bouwplaats volgt snel op de eerste
De betonstort duurt naar verwachting zo’n 60 uur. Reactor twee is de tweede van in totaal zes Hualong One-reactoren op dezelfde locatie; de bouw van reactor één begon nog geen jaar eerder.
Die herhaling is precies de bedoeling. De Hualong One is een kernreactor van de derde generatie met een vermogen van ongeveer 1.100 MW, die telkens vrijwel identiek wordt nagebouwd. Daardoor kunnen bouwploegen, leveranciers en toezichthouders voortbouwen op wat ze bij het vorige project leerden.
De kracht zit in bouwen als een serieproduct
Een nieuwe Hualong One levert doorgaans na 50 tot 60 maanden de eerste stroom. Dat is grofweg vijf jaar vanaf het begin van de bouw, een tempo dat Europa maar moeilijk haalt bij grote reactorprojecten.
De kosten lopen ook flink uiteen. Een Chinese Hualong One kost ongeveer 2.000 euro per kilowatt aan opgesteld vermogen. Voor de zes geplande EPR2-reactoren in Europa wordt gerekend met ongeveer 7.000 euro per kilowatt.
De voorlopige raming voor die zes EPR2’s komt uit op 72,8 miljard euro. De eerste daarvan zou rond 2038 stroom moeten leveren. Ondertussen staan er in China ongeveer 30 reactoren tegelijk in aanbouw.
- In de afgelopen tien jaar kwamen er 37 reactoren bij.
- In dezelfde periode voegden de Verenigde Staten twee reactoren toe.
- In 2025 kwam vrijwel alle groei van de mondiale kernstroomproductie uit China: 34 TWh.
Een centrale die stroom levert voor miljoenen mensen
Als alle zes reactoren draaien, produceert Zhaoyuan naar schatting 50 TWh per jaar. Dat is vergelijkbaar met ongeveer 12 procent van het Nederlandse elektriciteitsverbruik in 2022 en genoeg stroom voor vijf miljoen mensen.
De centrale moet jaarlijks ook de verbranding van meer dan 15 miljoen ton steenkool voorkomen. De totale investering bedraagt 120 miljard yuan, omgerekend ongeveer 14,4 miljard euro.
Goed om te weten
De Hualong One draait al buiten China: reactoren van dit type zijn in gebruik in Pakistan. Ook Argentinië voert gesprekken over inzet van het model.
Snelle vergunningen zijn óók onderdeel van de rekensom
China wil in 2030 beschikken over 125 GW aan nucleair vermogen. Eind augustus 2026 werden nog eens acht nieuwe reactoren goedgekeurd, binnen een bouwprogramma waarin jaarlijks ongeveer tien vergunningen worden afgegeven.
Die snelheid komt niet alleen door standaardontwerpen. Staatsbanken verschaffen goedkope financiering, arbeidskosten liggen lager en vergunningprocedures zijn veel korter dan in Europa. Lokale beroepsprocedures en openbare debatten spelen daarbij een veel kleinere rol. Jane Nakano, senior fellow bij het Center for Strategic and International Studies (CSIS), wijst erop dat dit verschil in aanpak mede bepalend is voor het tempo waarin China nieuwe centrales kan opleveren.
Veiligheidscontroles, onafhankelijke toezichthouders en inspraak kosten in Europa tijd, maar zijn ook een vast onderdeel van hoe grote energieprojecten hier worden beoordeeld.
Koelen met zeewater en een toren van 203 meter
Zhaoyuan krijgt een koelsysteem dat zeewater combineert met een tweede gesloten waterkringloop. De warmte gaat via een natuurlijke koeltoren naar de lucht, in plaats van rechtstreeks terug naar zee.
Die toren wordt 203 meter hoog. Hij moet de installatie ook bij warm weer stabiel laten draaien, terwijl het zeewater vooral dient als koelbron voor de tweede kringloop.
Voor Nederland is de vergelijking vooral praktisch. Het kabinet wil twee nieuwe kerncentrales mogelijk maken, en wil daarbij ontwerpkeuzes, leveranciers en vergunningen zo vroeg mogelijk vastleggen. De eerste daarvan moet rond 2038 stroom leveren, hetzelfde jaar waarin ook Frankrijk zijn eerste nieuwe EPR2-reactor voorziet.
