Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Wanneer je het nieuws volgt, ben je waarschijnlijk bekend met termen als ''economische groei'', ''bbp - bruto binnenlands product'' en ''productiviteitsgroei''.
Maar wat zeggen zaken als economische groei over de daadwerkelijke verbetering van onze welvaart? En wat houdt een toename in welvaart nou precies in? Gaat het er juist niet om dat een land op alle fronten beter wordt, en niet alleen in financiële termen?
Minder is beter, maar hoe verkoop je dat aan verslaafde consumenten? Foto: iStock – Alena Kravchenko
Dit soort vragen vormen het thema van het boek van Jason Hickel – Less = More – How Degrowth Will Save the World.
Volgens Wikipedia is Jason Hickel een zogenaamde economisch antropoloog en hoogleraar aan het Instituut voor Milieuwetenschappen en Technologie van de Autonome Universiteit van Barcelona.
Hickel neemt jou in dit boek mee naar de basis van het huidige kapitalistische systeem en hoe dit precies is gevormd tot een systeem dat draait om oneindige groei. Hij betoogt in zijn boek dat ons huidige systeem fundamenteel verkeerd in elkaar steekt.
Daarbij gaat hij in op hoe wij in de loop van de eeuwen als westerse maatschappij (het globale Noorden) de natuur, ecologie en biodiversiteit van onze planeet los zijn gaan zien van ons economische systeem. Iets waar de rest van de wereld (het globale Zuiden) voornamelijk de nadelen van ondervindt.
Neem als voorbeeld de visserij. De visserij is afhankelijk van de hoeveelheid vis die in een zee zwemt. Wanneer een gebied zo leeg is gevist dat er geen vissen meer zijn, betekent dat het einde van de visserij (in dat gebied). Er zijn immers geen vissen meer (of niet voldoende) om de vispopulatie weer op orde te brengen.
En hoe eenvoudig dit voorbeeld ook lijkt, het is hoe wij op grote schaal met onze economieën roofbouw plegen op allerlei complexe systemen die met elkaar in verbinding staan.
Het fundamentele probleem van economische groei
Economische groei vormt een groot probleem bij het terugbrengen van CO2-uitstoot en het voorkomen van verdere opwarming van de aarde.
Neem bijvoorbeeld de energietransitie. Wind- en zonne-energie vormen een alternatief voor kolen, olie en gas. Echter, om de complete vraag naar energie te vervangen door zonnepanelen en windparken zijn er veel grondstoffen nodig. Wat heb je nodig om deze grondstoffen te delven? Precies, energie! Veel energie! Met als gevolg dat de energietransitie zelf de vraag naar energie vergroot. En daarmee de CO2-uitstoot.
Dat is niet het enige. We hebben het dan alleen over het vervangen van de huidige energiebehoefte, niet over de energiebehoefte die er de komende 25 tot 50 jaar nog eens bij gaat komen. Want niet alleen de huidige energievoorziening moet worden vervangen, ook in de toekomstige vraag naar energie moet worden voorzien met hernieuwbare energiebronnen.
En om in die nieuwe vraag te voorzien is (je raadt het al) energie nodig!
Ga lezen!
Benieuwd wat Hickel verder te vertellen heeft? En hoe we ons systeem dan wel moeten inrichten? Lees dan Less = More – How Degrowth Will Save the World
Wouter Meens
