Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
In speculaas en kruidnoten kan coumarine uit cassia-kaneel zitten. De EU stelt grenzen aan die stof in zulke producten, maar niet in los verkochte kaneel. Wat betekent dat voor het potje dat je in de supermarkt koopt?
Stukken bast van Cinnamomum cassia, ofwel cassiakaneel, op een schaal. Beeld: H. Zell, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.
Je strooit wat kaneel over je havermout, zonder te weten welke soort er in het potje zit. In Nederlandse supermarkten is dat meestal cassia, dat goedkoper te produceren is dan Ceylon-kaneel en van een andere boom komt. Cassia kan volgens een niet nader gedateerde aflevering van de Keuringsdienst van Waarde 0,3 tot 1 procent coumarine bevatten, tegenover ongeveer 0,004 procent in Ceylon-kaneel. Bij langdurige inname van hoge doses kan die stof de lever beschadigen, waardoor ook de hoeveelheid kaneel die je gebruikt ertoe doet.
De naam op het potje zegt veel
Wie voor de sinterklaasdagen zelf kruidnoten bakt, kan in de winkel op de naam van de kaneelsoort letten. Ceylon-kaneel heet ook wel echte kaneel en komt van de boom Cinnamomum verum. Die soort komt oorspronkelijk uit Sri Lanka. Cassia komt van een andere boom, Cinnamomum cassia, die ook bekendstaat als Cinnamomum aromaticum.
Op een verpakking met Ceylon-kaneel staat doorgaans de Latijnse soortnaam. Staat er alleen kaneel, dan gaat het meestal om cassia. Dat verschil is handig om te kennen als je thuis regelmatig kaneel gebruikt, want bij los poeder bepaal je zelf hoeveel er in je havermout, gebak of warme drank belandt.
Hoeveel coumarine is te veel?
De Europese Voedselveiligheidsautoriteit EFSA hanteert een toelaatbare dagelijkse inname van 0,1 mg coumarine per kilogram lichaamsgewicht. Voor iemand van 70 kilo komt dat neer op 7 mg per dag. Boven die richtwaarde ontstaat niet onmiddellijk leverschade.
De hoeveelheid in een snufje kaneel laat zich bovendien niet precies aflezen aan het woord cassia. Ook voor een portie van 1 gram cassia zijn alleen de percentages uit de intro bekend: 0,3 tot 1 procent coumarine. Bij een portie van die grootte kan het dus uitmaken hoeveel kaneel je gebruikt en wat je verder die dag eet.
Het instituut voor risicobeoordeling BfR wijst erop dat bijzonder gevoelige mensen al bij betrekkelijk kleine hoeveelheden leverschade kunnen oplopen. Die schade is doorgaans omkeerbaar. Het advies richt zich daarom op de hoeveelheid coumarine die je over langere tijd binnenkrijgt. Eén kruidnoot bij de koffie is daarbij niet doorslaggevend.
Voor gebak gelden grenzen, voor het kaneelpotje niet
De Europese regels uit 2008 maken onderscheid tussen verschillende producten waarin kaneel is verwerkt. Daardoor heeft een zak kruidnoten een andere wettelijke grens dan een pak ontbijtgranen. De maximale hoeveelheid coumarine wordt uitgedrukt per kilo van het kant-en-klare product:
- 50 mg per kilo voor traditioneel of seizoensgebonden gebak, zoals speculaas en kruidnoten, als het etiket naar kaneel verwijst.
- 15 mg per kilo voor ander fijn gebak.
- 20 mg per kilo voor ontbijtgranen, waaronder muesli.
Voor een potje kaneelpoeder of kaneelstokjes geldt in de EU geen wettelijke coumarinegrens, bevestigt het BfR. Voor een pak koekjes geldt een maximumgehalte in het eindproduct. Uit de regels valt niet af te leiden hoeveel coumarine er maximaal in losse kaneel zit. De hoeveelheid die je daarvan gebruikt, telt dus mee.
Zo kies je voor thuis
Rond Sinterklaas kan kaneel op meerdere momenten van de dag op tafel komen, bijvoorbeeld in speculaas en kruidnoten, maar ook in ontbijtkoek. Eet je zulke producten vaak en gebruik je daarnaast zelf flink wat kaneel, dan kan je totale inname oplopen. Het Voedingscentrum raadt aan niet te vaak grote hoeveelheden kaneelproducten te eten, zeker als je gevoelig bent voor coumarine.
Wil je voor je eigen baksels een soort kiezen met weinig coumarine, kijk dan op het etiket naar Cinnamomum verum. Ontbreekt een soortnaam, dan weet je niet precies hoeveel coumarine jouw potje bevat. Dat is vooral iets om rekening mee te houden als je kaneel dagelijks gebruikt, in plaats van alleen af en toe in een recept.
Goed om te weten Het Voedingscentrum noemt naast mogelijke leverschade ook een mogelijke remming van de bloedstolling als mensen langdurig hoge doses coumarine binnenkrijgen.
