like duurzaamnieuws op facebook
volg duurzaamnieuws op twitter
zoeken op duurzaamnieuws

Duurzame Verlijsting

Van: op 9 oktober 2015

jjballonDeze week en in het bijzonder de 9e oktober stond in het teken van duurzaamheid. Het was  de ‘Dag van de Duurzaamheid’. 'sAvonds was er een life-uitzending uit Pakhuis de Zwijger, nadat deze hele dag honderden activiteiten door het hele land hebben plaatsgevonden. Helemaal top. Het is de zevende keer op rij dat deze dag plaatsvindt. Gestart door Urgenda door de inmiddels toch wel BN’er Marjan Minnesma (denk aan acties als Klimaatzaak Staat der Nederlanden, Voettocht naar Parijs COP21 of de eerste burgerinkoop zonnepanelen actie). Het is echt positief dat duurzaamheid op deze dag landelijke aandacht krijgt. Een avondvullende live-uitzending; een beetje lijkt het wel een verenigde televisiezenders uitzending in het kader van een ramp. Maar hoe dan ook: kan niet genoeg aandacht zijn voor duurzaamheid, of het nu gaat om wonen, leven of ondernemen.

Dit is ook de dag van de zevende editie van de Trouw Duurzame Top 100. Voor wie dat nog niet wist: dat is een lijst van ‘Groene BN’ers’ die daar ongevraagd in een bepaalde prioriteit op komen. Een veelkoppige jury komt tot een magische verlijsting van verdienste met jaarlijkse stijgers, dalers en nieuwkomers. In de afgelopen jaren heb ik zes keer op die lijst gestaan. Heel eerlijk, de eerste twee, misschien wel drie keer vond ik het een hele eer, maar daarna werd het al snel sleets. Als je een lijst maakt en keer op keer daar dezelfde ‘koppen’ op ziet, dan heb je gemakkelijk de neiging om door te bladeren. Weer een club zelfgenoegzaamheid, een ‘Groene Kerk’ van mensen die het vooral met elkaar eens zijn en het weten. Zoiets. Met een boog er om heen. Het effect van de intentie om aandacht te vragen voor een belangrijk onderwerp, is eigenlijk nihil.

Afgelopen jaar heb ik dan ook én per video én met een groot stuk in Trouw zelf (heel sportief van de redactie) afscheid genomen van deze lijst. Ik vind het geen verdienste om op die lijst te staan; meer professioneel toeval gekoppeld aan veel passie voor het onderwerp. Leuk om een keer te horen dat je het goed doet, maar na drie keer was daar echt de lol van af. Dus mijn verbazing dat ik er dit jaar ook weer op bleek te staan was niet gering. Ik had toch echt heel luid en duidelijk naar én de redactie én naar aansprekende juryleden laten weten dat ik mijn plaats wilde afstaan aan jonge, sprankelende mensen, ondernemers of burgers die juist met dat kleine duwtje een stap verder kunnen komen in een eigen initiatief.

Mijn poging om dat terugtreden te bewerkstelligen is mislukt; ik geef het volmondig toe. Dat is jammer, zeg maar rustig irritant. Mijn vriendelijk verzoek er van afgehaald te worden, heeft geen gehoor gevonden, want het is niet aan mij om daar over te beslissen, zo is mij medegedeeld. Maar ik heb die aandacht niet nodig, dus dat is pure aandachtverspilling en eeuwig zonde. Zoveel andere mensen hebben echter juist die publicitaire ‘nudge’ om verder te komen nodig door ze te nomineren, hoe bescheiden het effect daarvan ook misschien is.

Naar ik hoop voor de laatste keer pleit ik ervoor om nu echt en definitief van deze lijst verwijderd te worden. Mag ik de hoofdredactie van Trouw en de jury van de Duurzame Top 100 oproepen mij uit de archieven, databases, lijstjes en ik weet niet wat al ter stond en definitief te verwijderen. Stop net dit nutteloze gedoe. Stop met dit ranzig soort pre-necrologieën. Geef aandacht aan mensen die het nodig hebben. Graag. Alsjeblieft. Daar is de zaak van duurzaamheid veel te waardevol voor.

Voor de volledigheid en transparantie, bij deze het bericht in Trouw: ‘Vraag Jan Jonker zijn bezigheden te omschrijven en hij zal opsommen: “aanjager, horzel, haastmaker, querulant, boekenschrijver, verhalenverteller, inspirator.” Althans, dat is wat hij hoopt te zijn. "Het is nooit genoeg." Daar klinkt enige vermoeidheid en wat zelfbeklag in door. Toch staat Jonker al jaren op rij in de Duurzame Top 100. Hij vindt dat 'professioneel toeval', een gevolg van wat hij toch al deed en geen verdienste. Daarom liet hij vorig jaar weten dat hij ‘graag en met onmiddellijke ingang’ afgevoerd wilde worden als mogelijke kandidaat voor dit jaar. De jury heeft die wens niet gehonoreerd en wijst op Jonkers activiteiten als hoogleraar duurzaam ondernemen in Nijmegen en Toulouse. Jonker vindt dat onze maatschappij behoefte heeft aan 'een grote verbouwing', en door zijn werk 'prutst' hij daar zelf aan mee. Jonker doet onderzoek naar wat hij hybride bankieren noemt. Daarbij is het mogelijk om verschillende soorten waarde-eenheden tegen elkaar ter ruilen in een transactie. Een product ruil je dan niet alleen tegen geld, maar bijvoorbeeld ook tegen tijd, afval of energie. Jonker pleit ook voor Nieuwe Business Modellen (titel van zijn boek uit 2014). Een voorbeeld van zo'n model: koop met veertig gezinnen een boerderij met boer erbij en voorzie zo in je voedselvoorziening.’

Jan Jonker is hoogleraar Duurzaam Ondernemen aan de Radboud Universiteit te Nijmegen. Daarnaast bekleedt hij de Pierre de Fermat leerstoel aan de Toulouse Business School in Frankrijk. Zijn werk concentreert zich op drie samenhangende thema’s: de opkomst van de WEconomy, het ontwikkelen van nieuwe business modellen en het anders denken over geld oftewel ‘hybride bankieren’. Recent publiceerde hij ‘Nieuwe Business Modellen; Samen Werken aan Waardecreatie’ (Academic Service).

Lees meer over: ,

Meer artikelen uit de categorie: Inzicht, Opinie



 

Reacties: (2)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Martien Pieters schreef:

    Hoi Koos Groenewoud,
    Leuk te lezen dat je het boek van ons 400-en een aardig boek vond.Terugkerend naar de brontekst is er wel heel wat aangepast. Ons eerste concept van de themagroep energie was 200 bladzijden, moest ingedikt worden tot 100 en uiteindelijk zijn er, van onze semi-wetenschappelijke publicatie nog maar zo’n 10 pagina’s herschreven in het boek gekomen. We hebben er allen een hoop tijd en enthousiasme ingestopt. Persoonlijk hoop ik dat als er een 2e druk van het boek komt ook alle auteurs in de themagroepen worden opgenomen. Zelf ontbreek ik, tot grote teleurstelling van mijn hele OCF2 themagroep in de auteurslijst.
    Martien Pieters

  2. Koos Groenewoud schreef:

    Mooi stuk!

    Op 20 mei 2011 kreeg ik een gesigneerd exemplaar van “Duurzaam Denken Doen” – Inspiratie boek voor onze gezamenlijke toekomst – uit handen van Jan Jonker. Kees van Kaam – een van de 400 vrijwilligers die een bijdrage leverden aan het boek- maakte mij attent op de boekuitreiking in de Eusebiuskerk in Arnhem, waar ik het boek kreeg.

    Ik heb het vaak over de uitspraak van Paul de Blot:”Toeval bestaat niet, het valt je toe”. Daar moest ik in de kerk even aan denken. “Toevallig” waren 20 facilitaire vakgenoten op die dag in het buitenland aanwezig bij een masterclass over MVO. Het aantal aanwezigen in Arnhem liep tegen de 1000. Ik ben nog steeds blij dat ik voor het event in Nederland heb gekozen. Leerzaam, boeiend en inspirerend. Ook interessant als je in aanmerking neemt hoe internet en Social Media is ingezet om te komen tot een unieke denktank. Hierdoor werd het mogelijk om in een relatief korte tijd (van 17 december 2010 tot 20 mei 2011) het boek te realiseren. Ik kijk met plezier op terug op het event en heb met boek met meer dan gewone belangstelling gelezen. Als u meer wilt weten, neem dan eens een kijkje op http://www.ourcommonfuture.nl. Daar kunt u ook de gratis thema rapporten downloaden.

    Ondergetekende is sinds een jaar of 12 betrokken bij Servant-Leadership / Dienend-Leiderschap (Robert K. Greenleaf). Een van de 10 kenmerken is: “Rentmeesterschap”.

    Daar hoort MVO en duurzaamheid bij. Alle reden om het initiatief van Jan Jonker voor DBM (Duurzame Business Modellen) een warm hart toe te dragen en aanwezig te zijn op het congres ter gelegenheid van het boek met die titel. Het zal u duidelijk zijn dat ik na het event (wat overigens weer in een kerk – Nu de Domkerk in Utrecht- plaatsvond naar huis ging met het door Jan Jonker gesigneerd en van een mooie opdracht voorzien boek.

    Alvorens in te gaan op het boek wil ik mijn recensie in een bredere context plaatsen. Ik ben mij de laatste jaren steeds meer bewust van de rol die je hebt als vader en grootvader. Ik probeer dan ook om opvoeders, managers, bestuurders, ondernemers, pers, onderzoekers en lobbyistenzich (meer) bewust te maken van hun rol en verantwoordelijkheid. Wat laat je na, wat doe je zelf.

    Vanuit deze bewustwording, mijn eigen persoonlijke verantwoordelijkheid en mijn persoonlijke missie “Het leveren van een substantiële bijdrage aan (Nieuw) Leiderschap”, in combinatie met een niet te stillen honger naar kennis en grote interesse in trends en ontwikkelingen in het algemeen en voor leiderschap, verandermanagement, innovatie en transitie in het bijzonder recenseerde ik de boeken van:

    · Marga Hoek (Zakendoen in de nieuwe Economie- Managementboek van het jaar 2014)

    · Jaap Boonstra

    · Lars Kolind

    · Ben Tiggelaar

    · Jan Rotmans

    Over het boek van Jan Jonker en zijn medeauteurs.

    Het komt zelden voor, maar het is “Toevallig” wel de derde keer op rij dat ik een boek waardeer met een 9. Wat een prachtig boek. Je mag boeken niet beoordelen naar de kaft, maar in dit geval kan ik niet anders schrijven dan “Topkwaliteit”, mooi gebonden, fraai lettertype en inspirerende vormgeving!

    De inhoud strookt voor 100% met de kaft. Het is een plezier om het boek te lezen. Ik vind het een “Must Read” voor ondernemers, bestuurders, managers, politici, studenten en wetenschappers. Sinds een aantal jaren zeg en schrijf ik “Managers die mijn boodschap niet begrijpen komen (met hun bedrijf) in zwaar weer terecht” en voeg er nu aan toe “De mensen die dit boek niet lezen ook!”.

    Uit het programma boekje van het event: WEconomy

    · Terwijl het milieu ‘uit’ is, de wereld complexer en sneller wordt en het soms wel lijkt alsof duurzaamheid er niet toe doet, is niets minder het geval. We leven in spannende, roerige, maar ook lastige tijden.

    · Een economie die veelbelovende sociale en technologische mogelijkheden laat zien die elkaar vaak nog moeten ontmoeten en in elkaar groeien.

    · Duurzaamheid wordt volwassen. Mensen in de samenleving komen in beweging. Gaan zich samen organiseren rond thema’s die er toe doen, zoals voedsel, energie en zorg. Transitie naar anders, naar morgen, helpt vormgeven. Het is daarom van grote waarde die initiatieven te steunen en te voorzien van ‘tools’ om zo professionalisering en opschaling mogelijk te maken. Die tools hebben we beschikbaar gemaakt in het boek Nieuwe Business Modellen; Samen Werken aan Waardecreatie, zodat u straks zelf aan de slag kunt.

    · Al een aantal jaren wordt op de Radboud Universiteit (Nijmegen School of Management) onderzoek gedaan naar nieuwe transactie – of wat populairder – business modellen. Het feit dat we ons midden in een verandering van tijdperk bevinden rechtvaardigt een dergelijk onderzoek. Bezuinigingen en crises maken dat we weten dat het anders moet, maken dat we ons ook steeds indringender afvragen hoe een ‘economie van morgen’ eruit kan zien. Dat vraagt om anders organiseren van de economie en een fundamentele omslag in heel veel van de zaken die wij bijna als vanzelfsprekend organiseren. Dit betekent bewust zoeken naar andere ‘ongewone’ verbindingen en samenwerken in (tijdelijke) allianties en netwerken. Ondernemers, burgers en professionals werken steeds vaker samen op vernieuwende manieren aan een andere, meer duurzamere samenleving. Het mooie en hoopvolle van deze tijd is dat overal in de samenleving, dat nieuwe samenwerken, die nieuwe economie zichtbaar wordt. Soms worden ze benoemd als burgerinitiatieven, soms als ‘sociale ondernemingen’ en soms weer als coöperatie. We hebben die initiatieven onder één noemer gebracht en Nieuwe Business Modellen genoemd.

    ========================================================Daarom: Van harte aanbevolen.

    Ik schreef het al eerder: Het is van groot belang is, dat we dit (hand)boek niet alleen lezen. We moeten er echt mee aan de slag. Beter voor u zelf, uw kinderen en kleinkinderen, uw bedrijf en/of organisatie en de aarde.

    Koos Groenewoud. Lelystad 19 november 2014.
    ========================================================
    Tot slot: Ik ben ontzettend blij met de samenwerking tussen Jan Jonker en Jan Rotmans. Een onomkeebare ontwikkeling!