Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
In een Britse studie met 26 volwassenen was de fijnstofconcentratie in een kleine, afgesloten ruimte een uur na het doven van een kaars 4 tot 7 keer zo hoog. Het Longfonds waarschuwt voor gezondheidsklachten en raadt aan goed te ventileren.
Kaarsen brengen licht en sfeer, maar kunnen ook de luchtkwaliteit aantasten. Foto: iStock – Suzi Media Production
Een kaars op tafel, de gordijnen dicht: gezellig, maar wat adem je eigenlijk in? Als er weinig verse lucht binnenkomt, kan fijnstof zich in de woonkamer ophopen. Geurkaarsen produceren gemiddeld meer roet en fijnstof dan kaarsen zonder geur, zegt binnenluchtexpert Marianne Stranger. Ook een flakkerende vlam zorgt voor meer uitstoot, wat de lucht om je heen vervuilt.
Meer kaarsen, meer klachten
Volgens het Longfonds nemen de negatieve gezondheidseffecten toe naarmate er meer kaarsen branden. Kaarsen kunnen stoffen uitstoten die leiden tot hoesten, kortademigheid, piepen en geïrriteerde ogen. Vooral als de lucht in huis nauwelijks wordt ververst, adem je die stoffen langer in.
Roet is niet het enige probleem. Volgens het Longfonds kunnen bij een onrustig brandende kaars ook meer fijnstof en koolmonoxide vrijkomen. Dat maakt de manier waarop een kaars brandt belangrijk. Een rustig vlammetje geeft minder vervuiling dan een kaars die druipt en steeds beweegt.
Goed om te weten Eerder onderzoek van het Longfonds liet zien dat de luchtkwaliteit door fijnstof in 1 op de 7 Nederlandse huizen het grootste deel van de dag onvoldoende is. Dat cijfer gaat over alle bronnen van fijnstof binnenshuis, dus niet alleen over kaarsen.
Een geurkaars brengt meer mee dan geur
Bij geurkaarsen komen naast roet en fijnstof ook stoffen vrij zoals formaldehyde, benzeen en acroleïne. Eén geurkaars levert doorgaans geen gevaarlijke concentratie van die stoffen op. De gemeten concentraties blijven meestal onder de richtlijnen voor binnenluchtkwaliteit, maar bij langdurig gebruik of weinig ventilatie kunnen ze boven de aanbevolen waarden uitkomen.
Er kunnen ook polycyclische aromatische koolwaterstoffen vrijkomen, stoffen die ontstaan bij onvolledige verbranding. Daarnaast geven geurkaarsen vluchtige organische stoffen af, die makkelijk in de lucht terechtkomen. De kaars en de brandduur bepalen samen met de toevoer van verse lucht hoeveel je uiteindelijk inademt.
Een biomedisch onderzoeker van de Universiteit Hasselt wees op een ander mogelijk risico. Fijnstofdeeltjes van kaarsen kunnen via de ademhaling snel de hersenen bereiken en zich ophopen in gebieden die betrokken zijn bij geheugen en emoties. Welke klachten iemand door een avond kaarsen branden krijgt, is nog onbekend. Onderzoekers kijken daarom verder dan alleen geïrriteerde luchtwegen.
Een kwartier luchten is nog geen ventileren
Milieu Centraal maakt een belangrijk onderscheid voor wie thuis kaarsen brandt. Luchten doe je kort en krachtig, bijvoorbeeld door 15 minuten ramen en deuren tegen elkaar open te zetten. Ventileren gaat de hele tijd door, waarbij verse lucht binnenkomt en vervuilde lucht weg kan via roosters, een kiepraampje of mechanische ventilatie.
Volgens Milieu Centraal vraagt voortdurende luchtverversing meer dan even een raam openzetten. Longarts Hanna Kuiper van ziekenhuis Franciscus wijst erop dat goede ventilatie rond kerst extra belangrijk is, omdat mensen dan vaker kaarsen branden. Juist op zo’n avond wil je voorkomen dat vervuilde lucht urenlang in dezelfde kamer blijft hangen.
Zo beperk je de uitstoot in huis
Het Longfonds raadt ledkaarsen of schemerlampjes aan als je wel sfeerlicht wilt. Brand je toch echte kaarsen, dan maakt ook de plek verschil. Een kaars in een luchtstroom geeft meer fijnstof af, terwijl een hoog glas om de kaars volgens het Longfonds eveneens voor meer fijnstof kan zorgen.
- Kies liever een kaars zonder geurstoffen als je een echte kaars wilt branden.
- Zet de kaars niet op een plek waar de vlam door tocht beweegt.
- Zorg dat de ruimte tijdens het branden goed geventileerd blijft.
Over de studie
Onderzoeker Hyunjun Yun van het Korea Electronics Technology Institute en zijn collega’s onderzochten geurkaarsen in een echte woonruimte. Hun studie verscheen in Scientific Reports. Ze keken naar de kwaliteit van de binnenlucht én naar het microbioom in de lucht, de verzameling micro-organismen die daarin aanwezig is.
De meting uit de Britse studie waar dit verhaal mee begon, betrof juist een kleine ruimte zonder ventilatie. Na een uur was de concentratie fijnstof vier- tot zevenmaal hoger. Het gemeten fijnstofniveau overschreed de Europese norm. Waar dat nog meer toe kan leiden, lees je hier.
