Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Op het Braziliaanse eiland Ilha de Itamaracá staat Casa de Sal, het huis van Edna en Maria Gabrielly Dantas. Hun zoektocht naar betaalbaar wonen groeide uit tot een bouwproject dat laat zien hoe anders je met afval kunt omgaan.
Ook in Europa staan huizen die van flessen zijn gebouwd. Foto: Wikimedia CC BY-SA 2.0
Tijdens de coronapandemie kreeg het bouwplan vorm aan Praia do Sossego, in een omgeving waar afval op stranden en in mangroves ligt. In de muren staan zo’n 8.000 glazen flessen rechtop, zodat er daglicht naar binnen valt; voor het dak gebruikten ze pannen van lege tandpastatubes. Edna bracht ervaring met recycling mee, Maria Gabrielly met duurzaam design. Hun aanpak roept vragen op over wat we als bouwmateriaal zien en hoeveel ruimte vrouwen krijgen in de bouw.
Van bouwplan naar een huis met zeven kamers
Casa de Sal telt inmiddels zeven kamers. Edna en Maria Gabrielly Dantas begonnen in de Braziliaanse deelstaat Pernambuco met een eenvoudig uitgangspunt. Ze keken eerst wat ze konden hergebruiken, en pas daarna kochten ze iets nieuws. Ze hadden geen groot bouwbudget of projectontwikkelaar achter zich.
Die keuze kwam ook voort uit wat er rond het eiland gebeurde. Toerisme liet er lege flessen en ander afval achter, terwijl moeder en dochter juist een eigen dak boven hun hoofd zochten. Wat anderen lieten liggen, werd voor hen een gratis voorraad bouwmateriaal.
Ze zetten eerst de delen neer die ze het hardst nodig hadden. De rest kon pas volgen wanneer er weer genoeg bruikbaar materiaal was gevonden. Zo ontstond het huis stap voor stap, in plaats van volgens een bouwschema waarvoor alles vooraf besteld was.
Hout en pallets dragen de kamers
De flessen voor de muren kwamen onder meer van stranden, uit mangroves en van braakliggende terreinen. Voordat ze in het metselwerk belandden, werden ze verzameld en schoongemaakt. Door het glas vallen nu ook gekleurde lichtvlekken de kamers binnen.
Naast de glazen muren kregen afgedankte materialen een plek in het huis.
- Hergebruikt hout voor delen van de constructie.
- Pallets als ondersteuning voor verschillende kamers.
De flessen laten licht door, terwijl hout en pallets de kamers helpen dragen. Voor de bewoners betekende dat wel dat de bouw afhing van wat ze konden vinden en geschikt konden maken.
Goed om te weten Het huis had aan het begin van de bouw nog geen gewone badkamer. Edna en Maria Gabrielly woonden er toen al, terwijl ze verder werkten.
De bouwplaats werd ook hun thuis
Wonen op een bouwplaats maakte gewone dagelijkse bezigheden lastiger. Moeder en dochter moesten het aanvankelijk doen met beperkte voorzieningen, terwijl het werk aan het huis doorging. Een kamer toevoegen was daardoor meer dan een klus voor later, want het veranderde ook hun leven van alledag.
Daar kwam een andere hindernis bij. Edna en Maria Gabrielly kregen te maken met opmerkingen en vooroordelen omdat ze als vrouwen zelf bouwden. Hun project kreeg uiteindelijk aandacht in heel Brazilië, juist door de ongebruikelijke materialen en de manier waarop ze het huis eigenhandig opbouwden.
Welke plek hebben vrouwen op de bouwplaats, en wanneer zien we afgedankte spullen als bruikbaar materiaal? Casa de Sal maakt die vragen concreet. De gekozen materialen zitten immers in een huis waar wordt gewoond.
Wat je in Nederland kunt meenemen
Voor een bouwproject in Nederland valt vooral de volgorde op. Edna en Maria Gabrielly keken eerst welke materialen beschikbaar waren en pasten hun bouwplan daarop aan. Wie zo wil werken, moet wel weten waar het materiaal vandaan komt en wat je ermee kunt bouwen.
Casa de Sal laat daarmee ook een grens zien. Moeder en dochter konden hun huis laten meegroeien met hun vondsten; dat is iets anders dan vooraf precies weten wat een complete woning gaat kosten. Uit hun verhaal blijkt niet hoeveel geld de bouw uiteindelijk heeft bespaard.
Het project laat wel zien wat die aanpak in de praktijk vraagt, namelijk tijd om materiaal te zoeken, schoon te maken en in te passen. Bij Casa de Sal duurde dat werk meerdere jaren, terwijl het huis uitgroeide tot zeven kamers.
