Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Aan de Limburgse grens is de instroom van wasberen uit Duitsland lastig te stoppen. In Limburg leven naar schatting 100 tot 200 dieren, terwijl ook in de Gelderse Poort voortplanting is vastgesteld.
Er is maar weinig wat een wasbeer tegenhoudt. Foto: iStock – Anne Wright Dobbelsteyn
Een wasbeer die door het kattenluikje naar binnen glipt, kan op zoek zijn naar eten of een schuilplaats, maar ook schade aanrichten. Volgens de Limburgse gedeputeerde Léon Faassen leven er in Duitsland inmiddels ruim anderhalf miljoen wasberen. Limburg trekt tot 2030 nog eens 750.000 euro uit voor de aanpak van deze invasieve soort, onder meer voor een vangteam en een meldpunt. Nu ook in Gelderland wasberen zijn waargenomen, speelt de vraag hoe ver het dier zich in Nederland kan verspreiden.
De grens houdt geen wasbeer tegen
Voor een wasbeer is de overgang tussen een bos in België en een bos in Limburg gewoon een stuk grond. Limburg grenst voor driekwart aan België en Duitsland. Dat maakt het lastig om nieuwe dieren tegen te houden, ook als de provincie de wasberen vangt die er al zitten.
“Van die grens trekken dieren zich niets aan.”
Léon Faassen, gedeputeerde Natuur van de provincie Limburg
De aantallen aan de andere kant van de grens laten zien hoe groot dat verschil is. In Wallonië groeide de populatie in 2026 tot 70.000 wasberen. Limburg zit nog lang niet op dat niveau.
Het begon bij 2 uitgezette wasbeerparen
In 1934 werden bij het Edersee in de Duitse deelstaat Hessen twee wasbeerparen uitgezet voor de jacht en om de fauna te verrijken. Eerder waren er al dieren ontsnapt uit pelsdierfokkerijen in Rusland en Duitsland. Sindsdien heeft de wasbeer zich over grote delen van Europa verspreid.
De wasbeer is een invasieve exoot, een dier dat zich buiten zijn oorspronkelijke leefgebied vestigt en daar problemen kan veroorzaken. Voor bewoners is schade aan een huis het meest zichtbaar. Er is ook een gezondheidsrisico, want wasberen kunnen de wasbeerspoelworm op mensen overbrengen.
De bestrijding lijkt in Limburg voorlopig effect te hebben, want de groei van de populatie vlakt tijdelijk af. Die winst is kwetsbaar. Als er minder intensief wordt ingegrepen, kan het aantal dieren volgens de Nederlandse Vereniging van Plaagdiermanagement Bedrijven snel weer toenemen en kan de soort zich verder door Nederland verspreiden.
Vangen kost geld. Blijven vangen ook
Limburg gaf tussen 2018 en 2026 al meer dan 800.000 euro uit aan de bestrijding. Zolang er nieuwe dieren kunnen binnenkomen, moet de provincie blijven volgen waar wasberen opduiken.
Daarbij helpen meldingen van inwoners. Het Wasberenmeldpunt werd in 2017 in opdracht van de provincie opgericht en wordt gecoördineerd door de Zoogdiervereniging. Bewoners kunnen daar een wasbeer melden die ze bijvoorbeeld in hun tuin, schuur of op zolder zien.
Een melding zegt nog niet hoeveel dieren er in een gebied leven, maar geeft wel aan waar het vangteam moet kijken. Buiten Limburg worden ook wasberen waargenomen. Dat betekent nog niet dat overal gevestigde populaties leven. Die zijn in Nederland vooral uit Limburg bekend.
De aanpak stopt waar de grens begint
Limburg wil met beheerders in Duitsland en België proefprojecten opzetten om de bestrijding in het grensgebied beter op elkaar af te stemmen. Die samenwerking is tot nu toe beperkt van de grond gekomen. Over de grens geldt de wasbeer als een wijdverspreide soort en wordt hij niet actief geweerd.
Daar wringt het landelijke doel. Het Nederlandse aanvalsplan voor invasieve exoten zet in op het volledig verwijderen van de wasbeer in 2027 en wil tegelijk nieuwe instroom tegengaan. Voor de bestrijding reserveert Limburg tot 2030 een aanvullend budget van 750.000 euro.
Over het onderzoek
De voortplanting van wasberen in Nederland is vastgesteld. In de Gelderse Poort kwam een aanwijzing uit een onverwachte hoek. Tijdens monitoringsonderzoek naar otters verscheen een wasbeer op een cameraval. De Zoogdiervereniging maakte op 14 december 2017 de eerste vastgestelde voortplanting van de soort in Nederland bekend.
