Het Prinsjesdagonderzoek 2025 van Ipsos I&O, in opdracht van de NOS, laat zien dat het vertrouwen dat Nederlanders in de politiek hebben is gedaald tot een dieptepunt van voor de vorige verkiezingen.
Na het aantreden van kabinet Schoof steeg het vertrouwen in de landelijke politiek tijdelijk, maar dat is nu weer bijna terug op het lage niveau van vóór dat kabinet. Slechts 29% van de Nederlanders heeft (heel) veel vertrouwen in de landelijke politiek; 68% heeft (heel) weinig vertrouwen. Dat is vergelijkbaar met de jaren 2021–2023.
Vertrouwen daalt onder alle onderwijsniveaus
Vrijwel iedereen voelt de daling: mensen met lager of middelbaar onderwijs en ook hoger opgeleiden hebben nu minder vertrouwen dan vorig jaar. Onder hoger opgeleiden is de daling ongeveer tien procentpunt.
Waar komt het wantrouwen vandaan?
De onderwerpen waar mensen vooral weinig vertrouwen hebben in de politiek zijn: immigratie en asiel (68%), de woningmarkt (64%). Bij PVV- en JA21-stemmers is immigratie het thema dat het vaakst genoemd wordt. Maar ook breder is huisvesting (woningmarkt) een bron van onvrede.
Veel mensen vinden dat de politiek vooral met zichzelf bezig is (74%) en dat er weinig opgelost wordt (76%). Ook voelt een groot deel zich niet vertegenwoordigd of gehoord.
Toekomstverwachtingen mager
- Slechts 18% denkt dat de landelijke politiek na de komende Tweede Kamerverkiezingen beter gaat functioneren. Vooral kiezers van GroenLinks/PvdA, CDA en D66 hebben dat vertrouwen iets meer dan gemiddeld.
- De steun voor actuele stellingen varieert: zo wil 63% dat Nederland Oekraïne blijft steunen, maar onderwerpen als de Spreidingswet (asielzoekersverdeling), extra defensie-uitgaven, en wie daarvoor moet betalen leveren verdeeldheid op.
Economisch pessimisme overheerst
Veel mensen verwachten dat de economische situatie in Nederland het komende jaar verslechtert. Slechts 7% is optimistisch, 42% verwacht dat het ongeveer gelijk blijft, en 44% verwacht een achteruitgang. Vooral kiezers van PVV, BBB en SP zijn pessimistisch.
Nederland kent begin herfst 2025 weinig hoop wat betreft politiek vertrouwen. Mensen zijn teleurgesteld in de effectiviteit van de politiek, vinden dat er te weinig samenwerking is, en hebben het gevoel dat de politiek zichzelf serveert in plaats van de samenleving. De economie, immigratie en wonen zijn de belangrijkste zorgen. Aan de vooravond van de verkiezingen is het vertrouwen in verbetering laag, terwijl de verwachtingen vooral negatief zijn.
Blijf op de hoogte met de nieuwsbrief. Meld je hier aan.
( Je kunt ons ook steunen door lid te worden of te doneren )
