Vier misvattingen over zonne-energie

Van: op 24 januari 2017

Bij Vrijopnaam spreken we elke dag met mensen over energie opwekken via zonnepanelen. Vragen over zonne-energie krijgen we ook: is dat wel realistisch in Nederland? En hoe zit het met de CO2-uitstoot? Daarom zetten we vier veelgehoorde misvattingen op een rij. Een waarschuwing vooraf: getallen zijn onvermijdelijk voor wie meer wil weten over de mogelijkheden van zonne-energie in Nederland.

 

Misvatting 1: Nederland is te klein

We horen vaak: ‘Nederland is toch veel te klein of te vol’ voor zonnepanelen of windenergie om alle energie op te wekken. Laten we dat eens omdraaien. Wat als de elektriciteit van alle huishoudens in Nederland volledig via de zon wordt opgewekt? Dan moet de zon ongeveer 23.000 miljoen kilowattuur aan stroom opwekken. Met de huidige stand van de techniek zijn daarvoor 46.000 hectare zonnepanelen nodig. Dat klinkt veel, maar is nog geen grondstuk van 22 bij 22 kilometer. Dat is nog geen driekwart van Terschelling of het Markermeer. Best haalbaar toch?

Stel dat we de totale energiebehoefte van Nederland met zon zouden willen opwekken. Dan heb je een stuk Nederland nodig wat op de kaart rood gearceerd is.

zonne-energie in Nederland

Afbeelding: VPRO, uit onzichtbaar Nederland, november 2016

Als het gearceerde deel verspreid zou worden over stukjes grond die geen andere functie hebben (bijvoorbeeld langs snelwegen), dan hebben er ook heel weinig mensen last van. Dan zijn in Nederland alle zonnepanelen om onze afnemende energiebehoefte op te wekken best in te passen.

 

Misvatting 2: Geen zon, geen stroom

Wanneer mensen bij Vrijopnaam informeren naar het zelf opwekken van zonne-energie, krijgen we regelmatig de vraag: maar hebben we dan thuis alleen stroom als de zon schijnt? Binnen het Nederlandse elektriciteitsnetwerk zijn vraag en aanbod altijd in evenwicht. Daarbij heeft duurzaam opgewekte energie altijd voorrang op energie uit fossiele bronnen. Dus als de zon schijnt of de wind hard waait, draait ergens in Nederland een gas- of kolencentrale minder hard. Dat regelt Tennet, de landelijke netbeheerder.

 

Als ’s nachts de zon niet schijnt, de wind niet waait en je dan een lamp aandoet, gebruik je waarschijnlijk stroom opgewekt door een gas- of kolencentrale. Er is nog geen grote batterij om elektriciteit op te slaan voor later gebruik. Maar als de zon overdag harder schijnt dan jouw koelkast nodig heeft, dan verdringt die zonne-energie de fossiele van het netwerk. Die zonne-energie gaat dus binnen het netwerk niet verloren en vermindert de CO2-uitstoot. Dus: je krijgt wel energie als de zon niet schijnt en per etmaal is zonne-energie netto ook heel erg duurzaam.

 

Misvatting 3: beter bomen planten dan zonneparken bouwen

Kun je voor minder CO2 niet beter bomen planten dan zonneparken bouwen, is ook een veelgehoorde opmerking bij misvatting 1 over de ruimte voor zonnepanelen in Nederland. Een gemiddeld Europees loofbos zuigt per jaar ongeveer 6000 kg CO2 uit de atmosfeer per hectare. Op die hectare passen ook circa tweeduizend zonnepanelen, die jaarlijks ongeveer 500.000 kWh schone elektriciteit leveren. Een kWh elektriciteit in Nederland stoot gemiddeld een kleine 0,5 kg CO2 uit. Omgerekend naar die hectare duurzaam opgewekte energie, voorkomen zonnepalen dus een CO2-uitstoot van 250.000 kg per jaar. De duurzame energie verdringt immers de fossiele op het Nederlandse energienetwerk.

Een hectare zonnepanelen is dus veertig keer gunstiger dan een bos als het gaat om CO2. Een zonnepaneel zet namelijk ongeveer zestien procent van de ingestraalde energie om in nuttige elektriciteit. Het rendement van fotosynthese, het proces waarmee bomen zonlicht omzetten in energie, ligt tussen de een en twee procent. Toegegeven, wij kijken ook liever naar een bos, maar een zonnepark is dus best nuttig bestede grond.

 

Misvatting 4: zonnepanelen kosten meer CO2 dan ze leveren

De CO2-voetafdruk om een modern zonnepaneel te maken, te vervoeren en te installeren is na tien tot veertien maanden gebruik geneutraliseerd. Dit is ongeveer drie procent van de totale hoeveelheid energie die een zonnepaneel met een gemiddelde levensduur van 25 jaar levert. Rond de eerste verjaardag is het CO2-saldo van een paneel dus positief. Vanaf dan vermindert de netto CO2-uitstoot omdat zonne-energie het fossiele gebruik verdringt.

Zonne-energie in Nederland kan dus en heeft wel degelijk een toekomst. De huidige stand van de zon biedt alle ruimte. En voor de praktische nadelen aan het zelf opwekken van energie met zonnepanelen, heeft Vrijopnaam de oplossing: geen gedoe op je dak of bij een verhuizing, en geen onzekerheid over je voorziening en prijs. Stukjes grond waar we anders weinig of niets meedoen verdienen zonnepanelen. Doe mee en stap ook over: met energie direct van de zon lever je een structurele bijdrage aan een duurzaam Nederland.

Bas Wijnen

Lees meer over: ,

Meer artikelen uit de categorie: Inzicht



 


Reacties: (11)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Lotte Wouters schreef:

    Laten we beginnen met op alle platte daken zonnepanelen te leggen. Ook van ziekenhuizen, scholen, overheidsgebouwen. Inwoners kunnen daar hun panelen leggen via een eigen Coöperatie. Zoals dat al op steeds meer plaatsen gebeurt (Zon op stadhuis Purmerend).
    Het kost geen ruimte, je ziet het niet en levert veel op.

  2. Tarsy schreef:

    Hoe verloopt de jaarproductie energie uit kolencentrales nu er steeds meer zonnepanelen komen. Daalt deze of is er een andere trend vanwege andere factoren (bv de Nederlander gebruikt steeds meer energie per jaar).

  3. J. Stelwagen schreef:

    Helder artikel.

    Zonne energie wordt elke dag sterker en zal ooit een reus zijn. Fossiele energie is een reus die elke dag zwakker wordt.

    Onze kinds kinderen zullen ons dankbaar zijn dat we massaal zonnepanelen geplaatst hebben.

  4. VeRe schreef:

    Ben geen techneut.
    Maar vind dat, zelfs als ‘slechts’ de helft van het hierboven gestelde vermogen zou kunnen worden opgewekt, het heel reëel is om maar vast te beginnen met verdere concretisering van deze plannen.
    Aan investeringen in ruimte-onderzoek – en dat kost ons nogal wat! – wordt, lijkt mij, minder openheid en/of overlegmogelijkheden gegeven.

  5. Stefan schreef:

    Interessant maar het klopt niet: “als de elektriciteit van alle huishoudens in Nederland volledig via de zon wordt opgewekt is daarvoor 46.000 hectare zonnepanelen nodig. Dat klinkt veel, maar is nog geen 22 vierkante kilometer.” Deze berekening is fout want in een vierkante kilometer zitten 100 hectare oftewel de benodigde ruimte is 460 vierkante kilometer.

  6. Bas Wijnen schreef:

    @Peter, dank voor je reactie, staat inderdaad niet goed in de tekst. Dit dient te zijn: ‘Dat klinkt veel, maar is nog geen vierkant van 22 x 22 kilometer.’

  7. bert schreef:

    Interessant in dit licht

    Lees in ondertaande link : 15 december 2016

    http://www.polderpv.nl/nieuws_PV136.htm

    Nu is dat “relatief kleine” inderdaad relatief, bij het grote PV monster in Farmsum, want het is wel 30 hectare, wat daar in 4 en een halve maand bouw tijd (begin augustus – 13 december 2016) is bedekt met zonnepanelen. Niet helemaal bedekt, er is uiteraard ook manoeuvreer ruimte nodig voor machines e.d., om de “plukken” module velden heen (zie luchtopnames RTV Noord video). Maar het is een goede referentie voor het oppervlak wat als “bebouwd” kan worden beschouwd. Met die 30 hectare, en de door Wirsol op het bouwbord opgegeven ruim 30,8 MWp geïnstalleerd vermogen, kom je dan op een ratio van 1.028 kWp/hectare uit. Fors hoger dan bij gebruikelijke “zuid” opstellingen, waarbij je slechts ongeveer op de helft van die ratio zou kunnen komen. Bijvoorbeeld Klepperstee in Ouddorp, waar al het nodige aan “optimalisatie” was gedaan om zoveel mogelijk capaciteit op een beperkt veld te kunnen krijgen, haalde met een ZZO opstelling slechts 649 kWp/hectare (opgeleverd voorjaar 2012).

  8. bert schreef:

    Oke, ik maakte een misrekening.. In delfzijl was de oppervlakte per zonnepaneel 2,5 m2

    In Sappemeer komen er 350.000 panelen op 115 hectare wat neerkomt op 3,28 m2

    De factor zonder toegangswegen etc.. bereken ik dan maar gemiddeld op 3 m2 / 1,6 = 1.8 x

    iemand die er beter in is moet het maar goed doen.

  9. bert schreef:

    Een zonnepaneel is 99 cm x 165 = 1,63 m2

    De 25 m2 per zonnepaneel op dat zonnepark in delfzijl.. Betekent dat het een facttor van 15 x scheelt..

    In de praktijk..

  10. bert schreef:

    Wat Betreft #1 : De oppervlakte

    Je kunt niet de benodigde oppervlakte zonnepanelen direct naar oppervlakte van de benodgde grond daarvoor 1 : 1 overnemen.
    Ik weet niet of dit voor in de afbeelding zo gedaan is.. Ik bedenk me dat in delfzijl iets van 120.000 panelen op 30 hectare staan.. Ik weet niet of dit juist is.. Dat is dan 3.000.000 m2 gedeeld door 120.000 betekent 25 m2 per zonnepaneel..
    Alleen als je de zonnepanelen plat op de grond gooit en er geen enkele ruimte tussen berekend voor omvormers, loopruimte om schoon te maken.. Afstand die nodig is om geen schaduw op elkaar te werpen als je ze toch schuin plaats. Benodigde paden tussen velden om toch makkelijk ergens te kunnen komen..

    Dus ik denk dat je het plaatje wel met factor X mag vermenigvuldigen..

    Maar ik heb de berekening niet gemaakt.. Ik ben erg sceptisch.

    En ik vind het wel heel makkelijk om simpel maar te schrijven dat zonne energie voorrang op gas/kolen-energie krijgt en in de nacht en de hele lange winter het totaal ontbreken van zonnenergie dan maar op commande opgevuld moet worden met kolen/gas.

    Lekker simpel. Zo kunnen we makkelijk leven ten koste van een ander en ons zelf op de borst kloppen..

  11. Peter schreef:

    Je zult bij misvatting 1 nog even naar de hectares en vierkante kilometers moeten kijken. Volgens mij ga je daar de mist in.

Laatste nieuws

Kolenoverslag Amsterdam geblokkeerd door Code Rood

Kolenoverslag Amsterdam geblokkeerd door Code Rood

Ruim driehonderd mensen blokkeren sinds 9:30 uur zaterdagochtend (24 juni) de kolenoverslag in de haven van Amsterdam. Met deze menselijke blokkade, CODE ROOD, trekken zij een grens tegen klimaatverwoesting door de fossiele industrie. Door de blokkade kan er geen kolen worden aan- en afgevoerd van de OBA Bulk Terminal. De overslag is stilgelegd.    De […]

| 24 juni 2017
Onderwijs netwerken gaan samen voor duurzaam MBO

Onderwijs netwerken gaan samen voor duurzaam MBO

Om het beroepsonderwijs in Nederland verder te verduurzamen, verenigen Duurzaam MBO, Het Groene Brein Roots, Katapult en de coöperatie Leren voor Morgen zich in een gezamenlijk netwerk. Het beroepsonderwijs staat voor grote uitdagingen. Er is een enorm tekort aan opgeleide mbo’ers, zo bleek recent uit onderzoek van de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs en Bedrijfsleven (SBB) en uitkeringsinstantie […]

| 23 juni 2017
Ook meerderheid van rechts Nederland wil meer duurzame energie

Ook meerderheid van rechts Nederland wil meer duurzame energie

Een overgrote meerderheid van de CDA-, VVD- en D66-achterban vindt dat Nederland meer gebruik moet maken van duurzame energie. Van de CDA-stemmers wil 80% meer duurzame energie, bij VVD en D66 is dat 83%. Van de ChristenUnie-achterban, de partij die nu aansluit bij de onderhandelingen, vindt 86% dat Nederland meer gebruik moeten maken van duurzame energie. […]

| 22 juni 2017
Duurzaamheid in de Boardroom beschrijft de groene uitdaging van topmanagers

Duurzaamheid in de Boardroom beschrijft de groene uitdaging van topmanagers

Maandagmiddag 26 juni 2017 om 16.00 uur wordt in de Nieuwe Poort te Amsterdam het boek ‘Duurzaamheid in de Boardroom’ gepresenteerd. Een boek over ‘brede waardecreatie’ door bedrijven, uitgerekend in een tijd van berichten over dreigende vijandige overnames van bedrijven die expliciet zijn in hun duurzaamheidsambities en van losbarstende discussies over de dominante aandacht voor […]

| 22 juni 2017
Nuon Solar Team begint seizoen met een wereldrecord

Nuon Solar Team begint seizoen met een wereldrecord

Het Nuon Solar Team heeft 882 kilometer in twaalf uur tijd afgelegd  met zonne-raceauto Nuna. Daarmee zetten de studenten van de TU Delft op de langste dag van het jaar een nieuw wereldrecord neer tijdens de eerste zonnerace ooit op Nederlandse bodem. De race tegen de klok werd gereden op de testbaan van de RDW […]

| 22 juni 2017
Goudketen start samenwerking voor verantwoord goud

Goudketen start samenwerking voor verantwoord goud

De goudsector in Nederland zet zich gezamenlijk in voor een internationaal verantwoorde goudketen. Producenten van elektronica en sieraden, recyclers, maatschappelijke organisaties en de overheid ondertekenden hiervoor het Convenant Verantwoord Goud. Doel is dat in de hele keten, van winning tot en met recycling, de mensenrechten, het milieu en biodiversiteit beter worden gerespecteerd. Een eerste concreet […]

| 20 juni 2017

Inzicht

Belastingontwijking, hoe pak je dat aan

Belastingontwijking, hoe pak je dat aan

Belastingontwijking is hot. De enquêtecommissie fiscale constructies doet haar best de bulk van de ijsberg boven water te krijgen. Het puntje daarvan kwam tevoorschijn in de uitgelekte administratie van de Mossack Fonnseca in Panama. De Curaçaose trustadviseur Gregory Elias werd daarin volgens het Financieele Dagblad 312 keer genoemd. Op de vraag wat hij vond van […]

| 22 juni 2017
Rotterdamse ondernemer in de bres voor olijfboeren met 1000 jaar oude bomen

Rotterdamse ondernemer in de bres voor olijfboeren met 1000 jaar oude bomen

Een paar jaar geleden maakte de Rotterdamse ondernemer Michiel Drijver kennis met het bijzondere leven van Spaanse olijfboeren. In het zuidelijke Andalusië maken ze hun heerlijke, pure olijfolie. Hij werd geraakt door de denkwijze van de boeren, hun werkwijze en hun manier van leven: eerlijk, traditioneel en met respect voor de natuur. In Andalusië staan […]

| 20 juni 2017
Ook kleinere bedrijven kunnen direct inkopen bij boeren

Ook kleinere bedrijven kunnen direct inkopen bij boeren

Ook het midden- en kleinbedrijf kan rechtstreeks producten afnemen van boeren en hun organisaties in ontwikkelingslanden en opkomende markten. De vraag naar agrarische producten uit Afrika, Azië en Latijns Amerika groeit sterk. Directe samenwerking met kleinschalig opererende boeren biedt Nederlandse bedrijven toekomstige leveringszekerheid.     Deze conclusie viel te beluisteren tijdens het Sustainable Sourcing Event, dat […]

| 13 juni 2017 | 0 Comments
Ons geldsysteem en het milieu (deel 1)

Ons geldsysteem en het milieu (deel 1)

Weinig mensen zullen een verband leggen tussen ons geldsysteem en het milieu, vooral wat betreft de aanpak van de milieuproblemen waar onze maatschappij zich voor geplaatst ziet. Dat komt omdat vrijwel iedereen ons geldsysteem als een gegeven beschouwt, niet als iets wat veranderd zou kunnen en moeten worden. Weinig mensen realiseren zich hoe nieuw geld “gemaakt” […]

| 11 juni 2017 | 0 Comments

Deze website wordt mede mogelijke gemaakt door: