Vier misvattingen over zonne-energie

Van: op 24 januari 2017

Bij Vrijopnaam spreken we elke dag met mensen over energie opwekken via zonnepanelen. Vragen over zonne-energie krijgen we ook: is dat wel realistisch in Nederland? En hoe zit het met de CO2-uitstoot? Daarom zetten we vier veelgehoorde misvattingen op een rij. Een waarschuwing vooraf: getallen zijn onvermijdelijk voor wie meer wil weten over de mogelijkheden van zonne-energie in Nederland.

 

Misvatting 1: Nederland is te klein

We horen vaak: ‘Nederland is toch veel te klein of te vol’ voor zonnepanelen of windenergie om alle energie op te wekken. Laten we dat eens omdraaien. Wat als de elektriciteit van alle huishoudens in Nederland volledig via de zon wordt opgewekt? Dan moet de zon ongeveer 23.000 miljoen kilowattuur aan stroom opwekken. Met de huidige stand van de techniek zijn daarvoor 46.000 hectare zonnepanelen nodig. Dat klinkt veel, maar is nog geen grondstuk van 22 bij 22 kilometer. Dat is nog geen driekwart van Terschelling of het Markermeer. Best haalbaar toch?

Stel dat we de totale energiebehoefte van Nederland met zon zouden willen opwekken. Dan heb je een stuk Nederland nodig wat op de kaart rood gearceerd is.

zonne-energie in Nederland

Afbeelding: VPRO, uit onzichtbaar Nederland, november 2016

Als het gearceerde deel verspreid zou worden over stukjes grond die geen andere functie hebben (bijvoorbeeld langs snelwegen), dan hebben er ook heel weinig mensen last van. Dan zijn in Nederland alle zonnepanelen om onze afnemende energiebehoefte op te wekken best in te passen.

 

Misvatting 2: Geen zon, geen stroom

Wanneer mensen bij Vrijopnaam informeren naar het zelf opwekken van zonne-energie, krijgen we regelmatig de vraag: maar hebben we dan thuis alleen stroom als de zon schijnt? Binnen het Nederlandse elektriciteitsnetwerk zijn vraag en aanbod altijd in evenwicht. Daarbij heeft duurzaam opgewekte energie altijd voorrang op energie uit fossiele bronnen. Dus als de zon schijnt of de wind hard waait, draait ergens in Nederland een gas- of kolencentrale minder hard. Dat regelt Tennet, de landelijke netbeheerder.

 

Als ’s nachts de zon niet schijnt, de wind niet waait en je dan een lamp aandoet, gebruik je waarschijnlijk stroom opgewekt door een gas- of kolencentrale. Er is nog geen grote batterij om elektriciteit op te slaan voor later gebruik. Maar als de zon overdag harder schijnt dan jouw koelkast nodig heeft, dan verdringt die zonne-energie de fossiele van het netwerk. Die zonne-energie gaat dus binnen het netwerk niet verloren en vermindert de CO2-uitstoot. Dus: je krijgt wel energie als de zon niet schijnt en per etmaal is zonne-energie netto ook heel erg duurzaam.

 

Misvatting 3: beter bomen planten dan zonneparken bouwen

Kun je voor minder CO2 niet beter bomen planten dan zonneparken bouwen, is ook een veelgehoorde opmerking bij misvatting 1 over de ruimte voor zonnepanelen in Nederland. Een gemiddeld Europees loofbos zuigt per jaar ongeveer 6000 kg CO2 uit de atmosfeer per hectare. Op die hectare passen ook circa tweeduizend zonnepanelen, die jaarlijks ongeveer 500.000 kWh schone elektriciteit leveren. Een kWh elektriciteit in Nederland stoot gemiddeld een kleine 0,5 kg CO2 uit. Omgerekend naar die hectare duurzaam opgewekte energie, voorkomen zonnepalen dus een CO2-uitstoot van 250.000 kg per jaar. De duurzame energie verdringt immers de fossiele op het Nederlandse energienetwerk.

Een hectare zonnepanelen is dus veertig keer gunstiger dan een bos als het gaat om CO2. Een zonnepaneel zet namelijk ongeveer zestien procent van de ingestraalde energie om in nuttige elektriciteit. Het rendement van fotosynthese, het proces waarmee bomen zonlicht omzetten in energie, ligt tussen de een en twee procent. Toegegeven, wij kijken ook liever naar een bos, maar een zonnepark is dus best nuttig bestede grond.

 

Misvatting 4: zonnepanelen kosten meer CO2 dan ze leveren

De CO2-voetafdruk om een modern zonnepaneel te maken, te vervoeren en te installeren is na tien tot veertien maanden gebruik geneutraliseerd. Dit is ongeveer drie procent van de totale hoeveelheid energie die een zonnepaneel met een gemiddelde levensduur van 25 jaar levert. Rond de eerste verjaardag is het CO2-saldo van een paneel dus positief. Vanaf dan vermindert de netto CO2-uitstoot omdat zonne-energie het fossiele gebruik verdringt.

Zonne-energie in Nederland kan dus en heeft wel degelijk een toekomst. De huidige stand van de zon biedt alle ruimte. En voor de praktische nadelen aan het zelf opwekken van energie met zonnepanelen, heeft Vrijopnaam de oplossing: geen gedoe op je dak of bij een verhuizing, en geen onzekerheid over je voorziening en prijs. Stukjes grond waar we anders weinig of niets meedoen verdienen zonnepanelen. Doe mee en stap ook over: met energie direct van de zon lever je een structurele bijdrage aan een duurzaam Nederland.

Bas Wijnen

Lees meer over: ,

Meer artikelen uit de categorie: Inzicht



 


Reacties: (11)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Lotte Wouters schreef:

    Laten we beginnen met op alle platte daken zonnepanelen te leggen. Ook van ziekenhuizen, scholen, overheidsgebouwen. Inwoners kunnen daar hun panelen leggen via een eigen Coöperatie. Zoals dat al op steeds meer plaatsen gebeurt (Zon op stadhuis Purmerend).
    Het kost geen ruimte, je ziet het niet en levert veel op.

  2. Tarsy schreef:

    Hoe verloopt de jaarproductie energie uit kolencentrales nu er steeds meer zonnepanelen komen. Daalt deze of is er een andere trend vanwege andere factoren (bv de Nederlander gebruikt steeds meer energie per jaar).

  3. J. Stelwagen schreef:

    Helder artikel.

    Zonne energie wordt elke dag sterker en zal ooit een reus zijn. Fossiele energie is een reus die elke dag zwakker wordt.

    Onze kinds kinderen zullen ons dankbaar zijn dat we massaal zonnepanelen geplaatst hebben.

  4. VeRe schreef:

    Ben geen techneut.
    Maar vind dat, zelfs als ‘slechts’ de helft van het hierboven gestelde vermogen zou kunnen worden opgewekt, het heel reëel is om maar vast te beginnen met verdere concretisering van deze plannen.
    Aan investeringen in ruimte-onderzoek – en dat kost ons nogal wat! – wordt, lijkt mij, minder openheid en/of overlegmogelijkheden gegeven.

  5. Stefan schreef:

    Interessant maar het klopt niet: “als de elektriciteit van alle huishoudens in Nederland volledig via de zon wordt opgewekt is daarvoor 46.000 hectare zonnepanelen nodig. Dat klinkt veel, maar is nog geen 22 vierkante kilometer.” Deze berekening is fout want in een vierkante kilometer zitten 100 hectare oftewel de benodigde ruimte is 460 vierkante kilometer.

  6. Bas Wijnen schreef:

    @Peter, dank voor je reactie, staat inderdaad niet goed in de tekst. Dit dient te zijn: ‘Dat klinkt veel, maar is nog geen vierkant van 22 x 22 kilometer.’

  7. bert schreef:

    Interessant in dit licht

    Lees in ondertaande link : 15 december 2016

    http://www.polderpv.nl/nieuws_PV136.htm

    Nu is dat “relatief kleine” inderdaad relatief, bij het grote PV monster in Farmsum, want het is wel 30 hectare, wat daar in 4 en een halve maand bouw tijd (begin augustus – 13 december 2016) is bedekt met zonnepanelen. Niet helemaal bedekt, er is uiteraard ook manoeuvreer ruimte nodig voor machines e.d., om de “plukken” module velden heen (zie luchtopnames RTV Noord video). Maar het is een goede referentie voor het oppervlak wat als “bebouwd” kan worden beschouwd. Met die 30 hectare, en de door Wirsol op het bouwbord opgegeven ruim 30,8 MWp geïnstalleerd vermogen, kom je dan op een ratio van 1.028 kWp/hectare uit. Fors hoger dan bij gebruikelijke “zuid” opstellingen, waarbij je slechts ongeveer op de helft van die ratio zou kunnen komen. Bijvoorbeeld Klepperstee in Ouddorp, waar al het nodige aan “optimalisatie” was gedaan om zoveel mogelijk capaciteit op een beperkt veld te kunnen krijgen, haalde met een ZZO opstelling slechts 649 kWp/hectare (opgeleverd voorjaar 2012).

  8. bert schreef:

    Oke, ik maakte een misrekening.. In delfzijl was de oppervlakte per zonnepaneel 2,5 m2

    In Sappemeer komen er 350.000 panelen op 115 hectare wat neerkomt op 3,28 m2

    De factor zonder toegangswegen etc.. bereken ik dan maar gemiddeld op 3 m2 / 1,6 = 1.8 x

    iemand die er beter in is moet het maar goed doen.

  9. bert schreef:

    Een zonnepaneel is 99 cm x 165 = 1,63 m2

    De 25 m2 per zonnepaneel op dat zonnepark in delfzijl.. Betekent dat het een facttor van 15 x scheelt..

    In de praktijk..

  10. bert schreef:

    Wat Betreft #1 : De oppervlakte

    Je kunt niet de benodigde oppervlakte zonnepanelen direct naar oppervlakte van de benodgde grond daarvoor 1 : 1 overnemen.
    Ik weet niet of dit voor in de afbeelding zo gedaan is.. Ik bedenk me dat in delfzijl iets van 120.000 panelen op 30 hectare staan.. Ik weet niet of dit juist is.. Dat is dan 3.000.000 m2 gedeeld door 120.000 betekent 25 m2 per zonnepaneel..
    Alleen als je de zonnepanelen plat op de grond gooit en er geen enkele ruimte tussen berekend voor omvormers, loopruimte om schoon te maken.. Afstand die nodig is om geen schaduw op elkaar te werpen als je ze toch schuin plaats. Benodigde paden tussen velden om toch makkelijk ergens te kunnen komen..

    Dus ik denk dat je het plaatje wel met factor X mag vermenigvuldigen..

    Maar ik heb de berekening niet gemaakt.. Ik ben erg sceptisch.

    En ik vind het wel heel makkelijk om simpel maar te schrijven dat zonne energie voorrang op gas/kolen-energie krijgt en in de nacht en de hele lange winter het totaal ontbreken van zonnenergie dan maar op commande opgevuld moet worden met kolen/gas.

    Lekker simpel. Zo kunnen we makkelijk leven ten koste van een ander en ons zelf op de borst kloppen..

  11. Peter schreef:

    Je zult bij misvatting 1 nog even naar de hectares en vierkante kilometers moeten kijken. Volgens mij ga je daar de mist in.

Laatste nieuws

Corendon start met scheiden van afval tijdens vluchten

Corendon start met scheiden van afval tijdens vluchten

Recentelijk is vliegtuigmaatschappij Corendon gestart met het scheiden van het afval aan boord. Door plastic, blik, papier en glas apart in te zamelen tijdens de vlucht wil de luchtvaartmaatschappij de impact op het milieu verkleinen. SUEZ (specialist in afval en grondstoffen) zorgt op Schiphol weer voor verwerking van recyclebaar afval. Passagiers worden op de vlucht […]

| 24 mei 2017 | 0 Comments
Kolencentrales en biomassa bijstook: wat zijn de gevolgen van een nieuw kabinet

Kolencentrales en biomassa bijstook: wat zijn de gevolgen van een nieuw kabinet

Het CBS maakte onlangs bekend dat het energieverbruik in Nederland in 2016 in totaal 3131 petajoule bedroeg. Ruim 90 procent van deze energie werd opgewekt met fossiele brandstoffen als aardgas, aardolie en steenkool. Het gebruik van steenkool zorgde voor de opwekking van 430 petajoule, bijna 14 procent van het totaal. Hoewel aardgas en aardolie een […]

| 24 mei 2017 | 0 Comments
Duurzame startup Eccentrade wint belangrijke MVO-prijs

Duurzame startup Eccentrade wint belangrijke MVO-prijs

Eccentrade heeft een van de vier prestigieuze startup-awards gewonnen tijdens The Next Web Conference. De duurzame Nederlandse startup ging naar huis als winnaar van het IMPACT-program. Dit programma deelt een prijs uit aan de internationale startup die met concrete tools of oplossingen een bijdrage levert aan een betere wereld. Koppelt bedrijfsinformatie aan duurzaamheidsdata Eccentrade, opgericht […]

| 23 mei 2017 | 0 Comments
Met een modulaire hoofdtelefoon de afvalberg te lijf

Met een modulaire hoofdtelefoon de afvalberg te lijf

Koptelefoons zijn zo’n typisch voorbeeld van lastige producten om te repareren. Als er iets stuk aan gaat, kun je meestal het hele ding weggooien. Dat wil de startup Gerrard Street anders doen. Gaat er iets aan hun hoofdtelefoon stuk, dan wordt het onderdeel gratis vervangen en gerecycled. Met dit concept wil het bedrijf de groeiende […]

| 23 mei 2017 | 0 Comments
Voedselverspilling in Nederland neemt nauwelijks af

Voedselverspilling in Nederland neemt nauwelijks af

Een derde van het voedsel in Nederland belandt regelrecht in de afvalbak. Ondanks de doelstelling van de overheid om twintig procent minder te verspillen tussen 2009 en 2015, wordt er geen vooruitgang geboekt. Nog geen procent van deze doelstelling is waargemaakt. Dat meldt De Monitor (KRO-NCRV) zondagavond in de uitzending. Het onderzoeksprogramma onderzocht onder supermarkten, […]

| 21 mei 2017 | 1 Comment
Amsterdam krijgt elektrische-fietsenplan

Amsterdam krijgt elektrische-fietsenplan

Als eerste stad in Nederland krijgt Amsterdam een eigen elektrische deelfietsenplan. Vanuit een onverwoestbare container kan iedereen voortaan een deel-e-bike van E-bike to go pakken die simpel en snel met een smartphone kan worden geopend en gebruikt. De eerste container met deel-e-bikes is geplaatst in het Westerpark, maar de ambitie is om al volgend jaar […]

| 21 mei 2017 | 0 Comments

Inzicht

Gemene-Goed-Economie is wereldwijd een succes – 3

Gemene-Goed-Economie is wereldwijd een succes – 3

In deel 1 en 2 van dit drieluik kon je lezen over de uitgangspunten van de Gemene-Goed-Economie, en over de praktische verankering in de economische realiteit. In dit derde en laatste deel gaan we in op de beweging die achter het succes van dit alternatieve economische systeem staat, en hoe ze zich verhoudt tot andere […]

| 23 mei 2017 | 0 Comments
Gaat de blockchain ook voor sociale innovatie zorgen?

Gaat de blockchain ook voor sociale innovatie zorgen?

Het nieuwe internet, of alleen het nieuwe Google? De blockchain is een digitale technologie met gigantische mogelijkheden voor sociale innovatie. Het eerste product van de blokchain is de bitcoin. Door de cryptografische veilige techniek is het mogelijk waarde toe te kennen aan data. Daardoor was een enkele bitcoin bijna niets waard toen hij werd gecreëerd. […]

| 23 mei 2017 | 0 Comments
Monitor Duurzaam Nederland: het gaat goed, maar wel ‘ten koste van’

Monitor Duurzaam Nederland: het gaat goed, maar wel ‘ten koste van’

Op Verantwoordingsdag, 17 mei, verscheen de laatste Monitor Duurzaam Nederland (MDN). De monitor geeft via een reeks van indicatoren weer hoe het er voor staat met onze kwaliteit van leven, en ook of het bereiken van die kwaliteit ten koste gaat van mensen elders en/of van toekomstige generaties. Vanaf volgend jaar zal op Verantwoordingsdag jaarlijks […]

| 23 mei 2017 | 0 Comments
Hoe Shell stiekem betaalde voor onderzoek van Rotterdam School of Management

Hoe Shell stiekem betaalde voor onderzoek van Rotterdam School of Management

De Rotterdam School of Management RSM, onderdeel van de Erasmus Universiteit, ontving meer dan 3 ton van Shell voor een onderzoek naar het vestigingsklimaat voor multinationals in Nederland en verzweeg dat. Later werden met dat rapport belastingsregelingen in elkaar gezet waar vooral multinationals voordeel van ondervonden. Dat concluderen onderzoekers van Changerism in een recent rapport. […]

| 16 mei 2017 | 3 Comments

Deze website wordt mede mogelijke gemaakt door: