Waar gaat dit over
Nieuw onderzoek suggereert dat de wereldwijde zeespiegel mogelijk aanzienlijk hoger ligt dan tot nu toe werd aangenomen. Niet omdat de zee plots sneller stijgt, maar omdat jarenlang wetenschappelijke modellen werden gebruikt in plaats van daadwerkelijke meetgegevens.
Waarom wil je dit lezen
De hoogte van de zee bepaalt hoe kwetsbaar kustgebieden zijn voor klimaatverandering. Als de uitgangsmeting niet klopt, veranderen ook de voorspellingen over overstromingen, migratie en bescherming van kuststeden. Het nieuwe onderzoek kan dus grote gevolgen hebben voor hoe we naar de gevolgen van zeespiegelstijging kijken.
Wetenschappers ontdekten dat de gemiddelde zeespiegel wereldwijd ongeveer 30 centimeter hoger ligt dan veel studies tot nu toe aannamen. In sommige regio’s, vooral in delen van Zuidoost-Azië en de Indo-Pacifische regio, kan het verschil zelfs oplopen tot 1 tot 1,5 meter.
Dat betekent niet dat de zee ineens zo snel is gestegen. Het probleem zit in de manier waarop onderzoekers de hoogte van kustgebieden berekenen. Wanneer die hoogte verkeerd wordt ingeschat, lijkt de zee lager dan ze in werkelijkheid is.
En dat heeft directe gevolgen voor voorspellingen over de impact van klimaatverandering.
Zeespiegelstijging: een groeiend risico
De stijgende zeespiegel is een van de grootste bedreigingen voor kustgebieden wereldwijd. Volgens het Intergovernmental Panel on Climate Change kan de zeespiegel tegen het einde van deze eeuw met 28 tot 100 centimeter stijgen, afhankelijk van hoeveel broeikasgassen de mens nog uitstoot.
Voor miljoenen mensen in laaggelegen gebieden betekent dat een grotere kans op overstromingen, verlies van landbouwgrond en uiteindelijk migratie naar veiliger gebieden.
Wat het nieuwe onderzoek ontdekte
Het onderzoek, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature, analyseerde 385 wetenschappelijke studies die tussen 2009 en 2025 verschenen.
De onderzoekers vergeleken twee dingen:
- de veronderstelde hoogte van kustgebieden in modellen
- de daadwerkelijk gemeten zeespiegel langs de kust
Daaruit bleek dat meer dan 90 procent van de studies geen lokale zeemetingen gebruikte. In plaats daarvan baseerden ze zich op zogenaamde geoidmodellen.
Wat is een geoidmodel?
Een geoidmodel is een wetenschappelijke schatting van het gemiddelde zeeoppervlak op basis van de vorm van de aarde, haar zwaartekracht en rotatie. Het is een soort globale referentielijn voor de hoogte van de zee.
Maar die benadering houdt onvoldoende rekening met lokale omstandigheden. In werkelijkheid wordt de zeespiegel ook beïnvloed door factoren zoals:
- wind
- zeestromingen
- temperatuur van het water
- zoutgehalte
Daardoor kan het werkelijke waterniveau langs een kust flink afwijken van de theoretische waarde.
Volgens het onderzoek leidde dit gemiddeld tot een onderschatting van 24 tot 27 centimeter. In extreme gevallen liepen verschillen zelfs op tot meerdere meters.
Grotere gevolgen voor kustgebieden
De nieuwe berekeningen laten zien dat de impact van toekomstige zeespiegelstijging mogelijk groter is dan gedacht.
Als de zee wereldwijd nog één meter stijgt, zal naar schatting 37 procent meer kustgebied onder zeeniveau komen te liggen dan eerdere modellen voorspelden. Dat kan gevolgen hebben voor tot 132 miljoen mensen.
Voor sommige kuststeden en eilanden betekent dit dat overstromingen en landverlies eerder kunnen optreden dan verwacht.
Een blinde vlek in het onderzoek
De onderzoekers noemen de fout een “interdisciplinaire blinde vlek”. Veel klimaatstudies combineren gegevens uit verschillende vakgebieden, zoals oceanografie en geografie. Maar wanneer aannames uit het ene vakgebied worden overgenomen zonder controle, kunnen systematische fouten ontstaan.
Dat is extra relevant omdat veel van de geanalyseerde studies ook worden geciteerd in rapporten van het Intergovernmental Panel on Climate Change.
Tijd om kustmodellen te herzien
De studie bevat nieuwe, wereldwijd toepasbare gegevens over kusthoogtes, gebaseerd op recente zeemetingen. Volgens de onderzoekers zouden bestaande modellen voor kustrisico’s opnieuw moeten worden bekeken.
Want als de uitgangspositie verandert, veranderen ook de beleidskeuzes. Beschermingsmaatregelen, evacuatieplannen en klimaatadaptatie hangen allemaal af van hoe hoog de zee werkelijk staat.
Conclusie
De zee stijgt, dat weten we. Maar dit onderzoek suggereert dat we mogelijk met een verkeerde meetlat hebben gewerkt. Als de zeespiegel inderdaad hoger ligt dan gedacht, kan de klok voor veel kustgebieden sneller tikken dan we dachten.
Voor wetenschappers en beleidsmakers betekent dat één ding: opnieuw meten, opnieuw rekenen, en sneller handelen.
Blijf op de hoogte met de nieuwsbrief. Meld je hier aan.
( Je kunt ons ook steunen door lid te worden of te doneren )
