Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Australië komt als meest veerkrachtige land naar voren in een nieuwe Duitse studie naar wereldwijde catastrofes. De onderzoekers keken naar onder meer nucleaire oorlog, pandemieën en langdurig minder zonlicht, maar welke eigenschappen het land beschermen, blijkt minder vanzelfsprekend.
Australie is volgens onderzoek de plek die het best bestand is tegen crisis. Foto: iStock – Jess Geary
Een kernoorlog, een nieuwe pandemie of maandenlang minder zonlicht zouden ook Europa snel raken: voedsel, energie en digitale systemen houden zich niet aan grenzen. Duitse onderzoekers publiceerden op 23 augustus 2026 via het wetenschappelijke platform Wiley een vergelijking van landen die zulke mondiale schokken beter kunnen opvangen. Hoofdauteur Florian Ulrich Jehn van de Universiteit van Hagen, ook verbonden aan de Goethe-Universiteit Frankfurt en het Senckenberg Research Institute and Natural History Museum, keek daarbij naar fysieke dreiging én naar de vraag of een samenleving voedsel, energie en bestuur overeind kan houden.
Een ramp is meer dan een kapotte stroomkabel
De onderzoekers hanteren de definitie van de Verenigde Naties, waarin een catastrofe een samenleving zo zwaar ontwricht dat mensen en overheden de schade niet meer met eigen middelen kunnen opvangen. Het gaat om veel meer dan een flinke storing of een lokale overstroming.
Jehn en zijn collega’s verdeelden zulke mondiale klappen in drie groepen. De eerste groep beperkt het zonlicht, bijvoorbeeld na een grote vulkaanuitbarsting, een inslag van een asteroïde of een kernoorlog die roet hoog de atmosfeer in jaagt. Minder zon betekent ook minder oogst, en dat raakt landen die veel voedsel moeten invoeren extra hard.
- Wereldwijde aanvallen op infrastructuur, zoals grootschalige cyberaanvallen, nucleaire explosies en geomagnetische stormen.
- Biologische dreigingen, waaronder pandemieën die zich snel over grenzen verspreiden.
- Schokken die de voedselproductie treffen doordat zonlicht langdurig afneemt.
Goed om te weten
Een geomagnetische storm ontstaat door uitbarstingen op de zon en kan satellieten, stroomnetten en communicatiesystemen verstoren. Zo’n gebeurtenis hoeft geen gebouwen te vernielen om toch een land lam te leggen.
Australië scoort op vier cruciale punten
Satellietbeeld van Australië, het land dat volgens het onderzoek de veiligste toevluchtsplek is bij een wereldwijde ramp. Beeld: Globe Master 3D, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons.
Australië komt als beste uit de vergelijking door hoge scores op geografische isolatie, zelfvoorzienendheid, goed bestuur en decentralisatie. Dat laatste betekent dat een probleem op één plek niet meteen het hele land hoeft stil te leggen.
Het land heeft een grote voedselproductie, verschillende klimaatzones en een lang groeiseizoen. Ook zijn er uitgebreide voorraden en infrastructuur voor steenkool en gas, grote bosgebieden en een lange kustlijn aan de Stille Oceaan. Die combinatie geeft Australië meer speelruimte als internationale handel of transport wegvalt.
De ligging op het zuidelijk halfrond telt ook mee. Australië ligt ver van veel mogelijke nucleaire conflictgebieden en heeft een groot grondgebied waar mensen bij een asteroïde-inslag kunnen uitwijken. Het land heeft bovendien geen vulkaanuitbarstingen meegemaakt die de eigen voedselvoorziening op grote schaal onder druk zetten.
De reputatie van Australië als land van giftige dieren en gevaarlijke spinnen zegt weinig over dit soort risico’s. In de Global Peace Index 2026, opgesteld door de denktank Institute for Economics & Peace, staat het op plaats 20, wat wijst op een relatief stabiele en veilige politieke situatie.
Ook Zuid-Amerika en Nieuw-Zeeland hebben een voorsprong
Na Australië noemt de studie Argentinië, Brazilië en Nieuw-Zeeland als landen die mondiale schokken waarschijnlijk beter kunnen doorstaan. Ze combineren afstand tot grote conflictzones met toegang tot natuurlijke hulpbronnen en ruimte voor eigen voedselproductie.
Nieuw-Zeeland lijkt in dat rijtje het meest logisch, als eilandstaat die dunbevolkt is en ver van veel geopolitieke brandhaarden ligt. De studie kijkt echter verder dan afstand alleen. Een afgelegen land zonder sterke industrie, bestuurlijke slagkracht of landbouwbasis blijft kwetsbaar zodra handel en communicatie stilvallen.
Geen enkel land is volledig veilig, maar sommige landen hebben meer kans om basisvoorzieningen overeind te houden als internationale systemen langdurig uitvallen.
Het noordelijk halfrond draagt meer risico
De studie zet onder meer Frankrijk, de Verenigde Staten, India en het Verenigd Koninkrijk aan de kwetsbare kant van de rangorde. Deze landen liggen dichter bij mogelijke nucleaire conflictgebieden en hebben vaak grote, dichtbevolkte stedelijke regio’s waar een storing in energie of voedsel snel veel mensen raakt.
Veel economische en digitale infrastructuur zit bovendien geconcentreerd op het noordelijk halfrond. Een grote cyberaanval of een zware verstoring van internationale verbindingen kan daardoor tegelijk financiële systemen, logistiek en publieke diensten treffen.
Nederland deelt in de studie kenmerken van dichtbevolkte noordelijke landen. Onze landbouw is sterk, terwijl voedselketens, industrie en energievoorziening juist draaien op internationale aanvoer en grensoverschrijdende netwerken.
Veerkracht zit ook in de regio
De praktische waarde van de studie voor Nederland en Europa zit in de vier meetlatten die Jehn en zijn collega’s hanteren. Ze kijken of voedsel en energie kunnen blijven, of het bestuur onder druk blijft werken en of een storing lokaal kan blijven. Decentrale energie, regionale opslag en robuuste digitale netwerken passen in die gedachte.
De onderzoekers publiceerden hun vergelijking op 23 augustus 2026. Een veilige plek hangt volgens hen niet alleen af van afstand tot conflictgebieden, maar ook van de vraag hoe landen hun eigen kwetsbare ketens kunnen versterken.
