Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Nederland heeft de afgelopen eeuwen al meerdere energietransities doorlopen. Onder meer die van hout naar turf en steenkool en vervolgens naar aardgas - oftewel, de aardgastransitie. Welke lessen kunnen we leren uit de aardgastransitie? En hoe kunnen we die toepassen op de huidige energietransitie naar hernieuwbare energiebronnen zoals wind- en zonne-energie?
De Nederlandse aardgastransitie
Dat is waar het boek van Sven Ringelberg – De Nederlandse Aardgastransitie: Lessen voor de energietransitie van de 21ste eeuw – over gaat. De eerste vraag die je jezelf nu wellicht stelt is: ”Wat heeft de aardgastransitie te maken met de huidige energietransitie in Nederland?”
Het antwoord daarop is: ”Alles!”
Sterker nog, om de huidige energietransitie vaart bij te zetten is het goed om eens kritisch te kijken naar de aardgastransitie van de jaren 60. Een periode waarin we bijna het hele land in tien jaar tijd hebben voorzien van de juiste infrastructuur om Nederland van Gronings gas te voorzien.
Hoe hebben we dit zo snel kunnen doen? Wat was daarin de rol van de landelijke overheid, Gasunie, Shell en de NAM? En wat kunnen we leren van die periode? Dat zijn de vragen waar Sven Ringelberg zijn inzichten over deelt.
Een aantal lessen voor de huidige energietransitie
Mocht jij van plan zijn het boek te gaan lezen, dan willen we niet alvast te veel prijsgeven. Maar Ringelberg deelt een aantal concrete lessen uit de aardgastransitie die ons weleens goed op weg kunnen helpen bij de versnelling van de energietransitie.
Het begint natuurlijk allemaal met acceptatie van de nieuwe energiebron (zo duurde de acceptatie van de hr-ketel en dubbelglas dik twintig jaar!). Hetzelfde geldt voor onze huidige maatschappelijke discussie over de energietransitie.
Dat brengt ons bij de eerste les. Namelijk dat de energietransitie moet kunnen rekenen op landelijk gedragen goedkeuring. Dat is, gekeken naar de huidige tijd in vergelijking met de aardgastransitie van de jaren 60, een groot verschil. In die tijd speelde de landelijke overheid een grote rol, met een paar politieke partijen en marktpartijen die snel overeenstemming met elkaar wisten te vinden.
Gekeken naar het huidige economische en politieke landschap is er veel meer verdeeldheid. Er zijn veel verschillende politieke partijen, de uitrol vindt voornamelijk op gemeenteniveau plaats en de discussie gaat heel erg over wie de kosten gaat dragen. In plaats van over de kosten die het moet gaan besparen.
Net zoals in de jaren 60 gaan in beginsel de kleinste gebruikers en lage inkomens het minst profiteren van de energietransitie. Hetzelfde gold voor de aardgastransitie. En waarschijnlijk voor iedere energietransitie.
Als laatste vormt de infrastructuur in onze huidige tijd (met veel meer partijen en belangen) een groot obstakel in vergelijking met de aardgastransitie van de jaren 60. In die periode waren de infrastructuur en verkoop van energie voornamelijk in één hand.
Afsluiting
Dit boek vol met leuke geschiedenisverhalen over het Nederland van de vorige eeuw. En de conclusie die ik zelf wist te trekken is dat er ook weer niet zoveel is veranderd in onze denkwijze.
Men wil beschikking hebben over goedkope energie, maar is huiverig voor de kortetermijnkosten die dit met zich meebrengt. En wil daar eigenlijk (in veel gevallen) liever niet de rekening voor dragen – klinkt dat niet bekend?
Over de auteur
Sven Ringelberg heeft als strategisch adviseur ruime ervaring met de verduurzaming van woningen. Hij heeft gewerkt voor meerdere woningcorporaties en gemeenten en is regelmatig te beluisteren als spreker op congressen. Op Transitiepaden.nl schrijft hij over ontwikkelingen binnen de energietransitie met een knipoog naar ons verleden.
Sven Ringelberg – De Nederlandse Aardgastransitie: Lessen voor de energietransitie van de 21ste eeuw
Wouter Meens
